على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

976

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

تنانى ( tan ni ) ص . پ . جسمانى . و تنانى دريابنده : حواس پنج‌گانهء ظاهرى و باطنى . تنانيدن ( tan nidan ) ف م . پ . بافتن كنانيدن و تنيدن فرمودن . تنانير ( tan nir ) ع . ج . تنور . و بنات التنانير : نان تنورى . و ذات التنانير : عقبهء محاذى زباله و هى من منازل البارية . تنانين ( tan nin ) ع . ج . تنين ( tennin ) . تناوب ( tan vob ) م . ع . تناوبوا على الماء : قسمت نمودند آب را به سنگريزهء نر قسمت . و هم يتناوبون النوبة فيما بينهم فى الماء و غيره يعنى ايشان بنوبت مىگيرند آب و جز آن را . تناوب ( tan vob ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آيش بنوبت . تناوة ( ten vat ) ا . ع . ترك مطالعهء كتب و درس و تدريس . تناوح ( tan voh ) م . ع . با هم روباروى گرديدن يق الجبلان يتناوحان . تناور ( tan var ) ص . پ . تنومند و و فربه و قوى جثه . تناؤش ( tan oc ) م . ع . فرا گرفتن . و سپس ماندن . و دور شدن . تناوش ( tan voc ) م . ع . دست ناويدن . و فرا گرفتن چيزى را . و باز گرديدن . و قوله تعالى وَ أَنَّى لَهُمُ التَّناوُشُ مِنْ مَكانٍ بَعِيدٍ اى انى لهم تناول الايمان فى الاخرة و قد كفروا به فى الدنيا . و در آمدن بعض قوم در بعض . تناول ( tan vol ) م . ع . گرفتن يق ناولته فتناول . تناول ( tan vol ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دريافت بخشش و انعام . و خوردن و آشاميدن . تناوم ( tan vom ) م . ع . خويشتن را خوابيده نمودن . تناهب ( tan hob ) م . ع . تناهبت الابل الارض : زمين بسيار گرفتند شتران زير سپل خود . تناهد ( tan hod ) م . ع . هر كسى چيزى از نفقه بيرون آوردن برابر يكديگر . تناهز ( tan hoz ) م . ع . شتابى كردن دو كس مر يكديگر را در امارت شهرى . و مر همديگر را فرصت يافتن . تناهض ( tan hoz ) م . ع . بسوى يكديگر حمله بردن . و آهنگ كردن دو خصم در جنگ . تناهى ( tan hi ) م . ع . بپايان رسيدن چيزى . و باز ايستادن از كار و جز آن . و يكديگر را بازداشتن يق تناهوا عن المنكر اى نهى بعضهم بعضا . و ايستادن آب در حوض و آرميدن آن . و رسيدن خبر . تناهى ( tan hi ) ا . ع . ج . تنهية . تناية ( ten yat ) ا . ع . تناوة ( و زنا و معنى ) . تنائف ( tan ef ) ع . ج . تنوفة . و تنائف تنف : دشتهاى فراخ دور اطراف . تنايك ( tan yok ) م . ع . خواب آلود شدن . و غالب شدن خواب بر كسى و تنايك الاجفان : فرو نشست پلكها بر يكديگر . تنائى ( tan i ) م . ع . دور شدن . تنب ( tonnob ) ا . پ . درخت صنوبر . تنباح ( tanb h ) م . ع . نبح الكلب نبحا و نبيحا و نباحا و نباحا و تنباحا . مر . نباح ( nob h ) و نباح ( nab h ) . تنباكو ( tanb ku ) ا . پ . - مأخوذ از انگليسى - گياهى از طايفهء سلانه و از نباتات بومى امريكا كه برگهاى آن را خشك نموده و سپس لوله كرده و يا بريده و يا خرد نموده بوضعهاى مختلف مىكشند و اين گياه كه بومى جزيرهء كوچكى از امريكا مىباشد موسوم به تاباگو در سال 968 هجرى تخمش را ازين مملكت بفرنگستان آورده زراعت كردند و محتوى مادهء سمى خطرناكى است موسوم به نيكوتين و در بدن انسانى داراى آثارى است كه كاملا مقابلى مىكنند آثار چاى و قهوه را و كشيدن برگ تنباكو سزاوار نيست مگر ملاحان و معدن چيان و كناسان و اشخاصى را كه در هواهاى مرطوب و سرد و متعفن كه مخل سلامتى است كار مىكنند و در بيشتر ممالك متمدنهء عالم خريد و فروش تنباكو انحصار دارد و زراعت آن نيز در تحت مراقبت دولت مىباشد و در اين عمل فوايد بسيارى را براى دولت و ملت حاصل است . تنباكو كش ( tanb ku - kac ) ص . پ . كسى كه قليان مىكشد . تنبال ( tenb l ) ا . ع . كوتاه و قصير . ج : تنابيل . تنبالة ( tenb lat ) ا . ع . كوچكى و كوتاهى و قصر و قصير و كوتاه . تنبان ( tonb n ) ا . پ . شلوار و رغنين و پايجامه و زير جامه و پايجامهء چرمى كشتى گيران . تنبب ( tanabbob ) م . ع . روان شدن آب . تن بتن ( tan - be - tan ) م ف . پ . كس به كس و كس بعوض كس . تنبج ( tanabboj ) م . ع . آماسيدن استخوان و بلند شدن آن . تنبد ( tanbad ) ا . پ . خاموشى و سكوت . و نوبهء تب لرزه . تنبد ( tanbod ) ا . پ . جسم كلى . تنبسه ( tanbase ) ا . پ . قالى كوچك و گليم و طنفسه .