على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
967
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
انقياد و تحقير حكم و فرمان و طغيان . تمرد كن ( tamarrod - kon ) ص . پ . نافرمان و مخالف و طاغى و عاصى و سركش . تمردى ( tamarrodi ) ا . پ . گردنكشى و كشى و خودسرى . تمرز ( tomarez ) و ( tommarez ) ص . ع . رجل تمرز : مرد پست بالا . و كذلك رجل تمرز . تمرس ( tamarros ) م . ع . سوده شدن يق تمرس بالشيئ اى احتك : سوده گرديد به آن چيز . تمرص ( tamarros ) م . ع . پريدن و رفتن چيزى و تمرص القشر عن السلت اى طار يعنى رفت پوست از جو . تمرض ( tamarroz ) م . ع . سست شدن در كارى . تمرط ( tamarrot ) م . ع . افتادن موى . تمرع ( tamarro ' ) م . ع . شتافتن . يا چراگاه جستن . و جنبيدن بينى از خشم . تمرغ ( tamarroq ) م . ع . غلطيدن در خاك . و پيچيدن بر خود از درد و دور شدن از بدى . و انداختن لعاب از دهان يق تمرغ الحيوان . و تا دير چرانيدن شتران را در مرغزار . و دودله شدن در كار يق تمرغ فى الامر اى تردد . و قولهم تمرغ على فلان يعنى درنگ كرد فلان . و روغن ماليدن خود را و رخشان و لغزان نمودن اندام را . تمرفق ( tamarfoq ) م . ع . تمرفق اى اخذ بمرفقه : گرفت آرنج او را . تمرق ( tamarroq ) م . ع . موى بر افتادن و برون آمدن المثل رويد الغزو يتمرق اى امهل الغزو حتى يخرج الولد . و اصله ان امرأة كانت تغزو فحبلت فذكر لها الغزو فقالت ذلك فذهب مثلا . تمرقزك ( tamerqazak ) و ( tamorqazak ) ا . پ . - مأخوذ از تركى - كلام خداى و قرآن مجيد . تمرمر ( tamarmor ) م . ع . جنبيدن و لرزيدن از شادى . و لرزيدن و جنبيدن ريگ . تمرن ( tamarron ) م . ع . افزون شدن . و افزونى كردن بر كسى . و بر كنار بودن . و خوى گرفتن بر چيزى . تمرؤ ( tamarro ' ) م . ع . بتكلف مردمى كردن و فلان يتمرؤ بنا يعنى فلان مردمى و مروت مىطلبد بنقصان و عيب ما . تمرى ( tamriy ) ص . ع . رجل تمرى : مرد خرما دوست . تمرى ( tamarri ) م . ع . تمرى به : آراسته شد به آن . تمرئ ( tamri ' ) م . ع . مرؤك الطعام گفتن مر كسى را . تمريث ( tamris ) م . ع . مهربان ناشدن گوسپند بربره بسبب بوى بد عرق آن . و ريزه ريزه كردن . و شكستن . تمريح ( tamrih ) م . ع . پاك كردن گندم از خاك بجاروب . و روغن ماليدن پوست را . و به آب پر كردن توشهدان نو را تا سوراخ درزها بند گردد . و به جنگ رفتن . تمريخ ( tamrix ) م . ع . روغن و جز آن ماليدن بر خود . تمريد ( tamrid ) م . ع . هموار و لغزان و درخشان ساختن بنا را . و تمراد ساختن جهة كبوتران . و خشودن . و برگ دور كردن از درخت . تمرير ( tamrir ) م . ع . تلخ كردن . تمريش ( tamric ) ا . ع . باران اندك . تمريض ( tamriz ) م . ع . بيمار دارى كردن . و توهين كردن چيزى را . و بر باد دادن گندم را . و كوتاهى نمودن در كارى . تمريط ( tamrit ) م . ع . كوتاه ساختن آستين جامه را چندانكه همچو چادر گردد . و موى بر كندن . تمريغ ( tamriq ) م . ع . در خاك غلطانيدن ستور را . و بسيار روغن كردن طعام را . تمريق ( tamriq ) م . ع . سرود فرومايگان گفتن . تمرين ( tamrin ) م . ع . مرنه تمرينا : نرم گردانيد آن را . و مرن فلانا بالارض : زد فلان را بر زمين . و مرن وجهه بالامر : سخت گرديد روى او در آن كار . و مرن فلان على الامر اى دربه : خوىگر كرد و عادت داد فلان را بر آن كار . و منه تمرين الصبى بالاعمال الشرعيه قبل البلوغ . تمرين ( tamrin ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آموختن بشاگرد مطالب علمى را بطريقى كه خوىگر بر آنها شود و در ذهن وى ملكه گردد . تمزدن ( tamzadan ) ف ل . پ . خاموش شدن و ساكت گشتن . تمزر ( tamazzor ) م . ع . جرعه جرعه نوشيدن . و مكيدن . و اندك نوشيدن . و دوشيدن باقىماندهء از شير . و يك بارگى نوشيدن . تمزز ( tamazzoz ) م . ع . مزمزان خوردن شراب را و يكيك مكيدن . تمزع ( tamazzo ' ) م . ع . فلان يتمزع من الغيظ اى يتقطع : فلان پاره پاره مىشود از غيظ . و تمزعوه بينهم : بخشبخش كردند آن را ميان خود . تمزق ( tamazzoq ) م . ع . پارهپاره گرديدن جامه .