على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
963
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
محلى كه در آنجا بعضى چيزهاى موهوم و پارهاى افسانهها را مجسم مىنمايند و جهت اشتغال و عبرت نفس كارهاى خوش آيند ظاهر مىسازند و تقليدهاى نيك در مىآورند . تماشا كده ( tam c - kade ) و تماشا گاه ( tam c - g h ) ا . پ . محل گشت و گذار و محل تفرج و تماشاخانه و آنجاى از تماشاخانه كه مردم براى تماشا مىنشينند . تماشاگرى ( tam c - gari ) ا . پ . هوا و هوس . تماشائى ( tam c i ) ا . پ . مردم تماشاچى . تماشق ( tam coq ) م . ع . با هم كشيدن گوشت را . تماشى ( tam ci ) م . ع . بهم ديگر رفتن . تماصع ( tam so ' ) م . ع . بهم مروسيدن در جنگ يق تماصعوا فى الحرب . تماض ( tam zz ) م . ع . با هم ستيهيدن . تماضر ( tom zer ) ا خ . ع . نام زنى . تماظ ( tam zz ) م . ع . بهم بدى و پيكار نمودن . و گزيدن يكديگر را . تماغه ( tom qe ) ا . پ . كلاه باز شكارى . تماقل ( tam qol ) م . ع . همديگر را به آب فرو بردن . تماكس ( tam kos ) م . ع . همديگر را حريص كردن به خريدن چيزى . تمالغ ( tam loq ) م . ع . تمالغ به : خنده كرد به او . تمالك ( tam lok ) م . ع . تمالك عنه : مالك نفس وى گشت . تمالؤ ( tam lo ' ) م . ع . تمالئوا عليه : فراهم آمدند و انبوهى كردند . بر آن . تمام ( tam m ) ا . ع . همه . و تمام الشيئ : همهء آن و تمامى آن و نيز تمام : جنسى از عروض و از اعلام است . تمام ( tam m ) و ( tem m ) ا و ص . ع . ماه پر و كامل يق بدر تمام و بدر تمام . تمام ( tem m ) و ( tam m ) ا . ع . ولد الولد لتمام الحمل : زائيده آن كودك در حالتى كه ماه آن كامل بود . و القت المراة الولد لغير تمام : بچه انداخت آن زن از جهة آنكه ماه وى كامل نبود . و يق ايضا ولدته امه لتمام و در همهء اين معانى تمام بفتح تاء نيز آمده . تمام ( tam m ) و ( tem m ) ا و ص . م ف . پ . - مأخوذ از تازى - درست و كامل و صحيح و بىعيب و همه و همگى و جملگى و عاقبت و انجام و انتها و سرانجام و اتمام و ختم و پرداخته و برآورده و بجا آورده و كاملانه و سراسر و بالتمام . و تمام شدن : كامل شدن و مردن . و تمام كردن : كامل كردن و بانجام رسانيدن . و قمر تمام : ماه پر . و ليل تمام : بلندترين شبها و شب يلدا . تمام ( tem m ) ا . ع . ليل التمام : درازترين شبهاى سرما و يا سه شبى كه در درازى با هم برابر باشند و يا شبى كه به دوازده ساعت يا زائد از آن رسد . تمام ( tam m ) و ( tem m ) و ( tom m ) م . ع . تم تما و تما و تما و تماما و تماما و تماما و تمامة و تمامة . مر . تم ( tamm ) و ( temm ) و ( tomm ) . تماما ( tam man ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - كاملا و بتمامه و بدون باقى و همگى . تمام اجزا ( tam m - ajz ) ص . پ . كامل و درست . تمام اندام ( tam m - and m ) ص . پ . سمين و فربه و پر گوشت . تمامانه ( tam m ne ) م ف . پ . تماما و كاملا . تمامة ( tam mat ) ا . ع . بقيهء چيزى . تمامة ( tam mat ) و ( tem mat ) م . ع . تمتما و تمامة و تمامة . مر . تم ( tamm ) و ( temm ) و ( tomm ) . تمام خلقت ( tam m - xelqat ) ص پ . بچهء نه ماهه متولد شده . تمام رس ( tam m - ras ) ص . پ . ميوهاى كه درست رسيده و پخته شده باشد . تمام عيار ( tam m - ay r ) ص . پ . زر و سيمى كه عيار آن كامل باشد و خالص و بىغش بود . تمامى ( tam mi ) ا . پ - مأخوذ از تازى - همگى . تمامى ( tem miy ) ص . ع . ليل تمامى : بمعنى ليل التمام است . مر . تمام . تمامير ( tam mir ) ع . ج . تمرة ( tommarat ) . تمان ( tom n ) ا . پ . تومان . تمانع ( tam no ' ) م . ع . دست كشيدن فارسان در كارزار از يكديگر . تمانى ( tam ni ) م . ع . بانگشت بر آوردن چيزى كه خواهد و شخص ديگر مثل او . تماوت ( tam vot ) م . ع . خود را به حالت مردن وا نمود كردن . تماؤر ( tam or ) م . ع . فخر كردن و نازيدن . مر . تماءر . تماؤن ( tam on ) م . ع . باز آمدن از سفر . تماهة ( tam hat ) م . ع . تمه الطعام تمها و تماهة ( از باب سمع ) : بدبوى و بد مزه گرديد طعام . و تمه اللحم : فاسد و تباه گرديد گوشت . تماهچه ( tam h - ce ) ا . پ . گوشت نرم و پخته و مهرا . تماهك ( tam hok ) م . ع . با هم