على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
950
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
تكويد ( takvid ) م . ع . گرد آوردن و توده ساختن . تكويذ ( takviz ) م . ع . تا بكاذة رسيدن ازار . تكوير ( takvir ) م . ع . پيچيدن دستار بر سر . و در پيچيدن هر چيزى . و گرد كردن و فراهم آوردن رخت را و بستن آن . و انداختن يق طعنه فكوره اى القاه . و يا به نيزه زده انداختن يق كورت الرجل اذا طعنته فالقيته مجتمعا . و بر زمين افگندن در كشتى و جز آن . و كندن . و رنگ گردانيدن . و پوشانيدن . و فرو گرفتن . و زيادت كردن . و در آوردن شب را در روز و روز را در شب قوله تعالى يُكَوِّرُ اللَّيْلَ عَلَى النَّهارِ وَ يُكَوِّرُ النَّهارَ عَلَى اللَّيْلِ اى يغشى الليل على النهار و يغشى النهار على الليل او ينقص من احدهما و يزيد على الاخر . و قوله تعالى و إِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ اى ذهب ضوءها . تكويس ( takvis ) م . ع . پر گردانيدن و نگونسار كردن الحديث و الله لو فعلت ذلك لكوسك الله فى النار . تكويع ( takvi ' ) م . ع . كوعه بالسيف : به تيغ زد او را چندان كه كج گرديد استخوان ساق دست او . تكويف ( takvif ) م . ع . بريدن . و بكوفه رفتن . و كاف نوشتن . تكويم ( takvim ) م . ع . توده توده كردن خاك را و بلند نمودن سر توده را . تكوين ( takvin ) م . ع . هست كردن و نو بيرون آوردن چيزى را . و آفريدن خداى موجودات را يق كون الله الاشياء اى اوجدها . تكوين ( takvin ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - هست شدگى و موجود شدگى . تكه ( take ) ا . پ . بز سر گروه و پيش رو گوسپندان و بز نر خواه كوهى و يا غير كوهى . و يك جلد دفتر . و سرگين گاو و گاوميش كه جهة سوختن بدست پهن نموده و خشك كرده باشند . و ا خ . طايفهاى از تركمان . تكه ( toke ) ا . پ . نوعى از تير كه بجاى پيكان گرهى دارد . و پشته و بلندى . تكه ( teke ) ا . پ . پاره و قطعه و بخش از هر چيز . و تكهتكه : پارهپاره و لقمهلقمه . تكه ( tekkah ) ا . پ . بند شلوار . تكهف ( takahhof ) م . ع . كهفناك گرديدن كوه . و به سمج در آمدن . و كندن آب جوانب چاه را چندانكه آواز جنبيدن آن شنيده شود . تكهل ( takahhol ) م . ع . بمرد كهل مانستن . و خود را بقبيلهء كهلان منسوب كردن . تكهن ( takahhon ) م . ع . فالگوئى كردن و فالگوى شدن . تكهيف ( takhif ) م . ع . به شكل و هيئت كهف ساختن . تكى ( taki ) ا . پ . دويدگى و تاخت . تكى ( tekkiy ) ا . ع . شلوار بند فروش و شلوار بند باف . تكيدن ( takidan ) ف ل . پ . جنبيدن و دويدن و پوئيدن و تاختن . و تكانيدن فرش . تكيز ( takiz ) ا . پ . هسته و تخم انگور و تكژ . تكيس ( takayyos ) م . ع . بتكلف زيركى نمودن . و ظرافت كردن . تكيسه ( takise ) ا . پ . رخت اسب وزين و خريطهء زين . تكيشميشى ( takicmici ) ا . پ . تكشمشى . تكيف ( takkayyof ) م . ع . عيب ناك كردن . تكيل ( takayyol ) م . ع . در پس لشكر ايستادن . تكين ( takin ) ا . پ . هستهء انگور و و تكيز و تكژ . و ا خ . نام پادشاهى . تكين ( takin ) ص . پ . فرودين و زيرين . تكيه ( takye ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - محل آسايش . و چيزى كه بر آن پشت گذارند و پشتى و لشن و صندلى و كرسى دستهدار . و طاق و قبه و ساده . و بالش و پشت و پناه و استناد و اعتماد . و خانقاه و منزل دراويش و فقرا و جائى كه در آن بدراويش طعام دهند و حسينيهاى كه در آن روضه خوانند . و تكيه دادن و تكيه زدن و تكيه كردن : پشت دادن و آسايش نمودن و راحت كردن . و تكيه آوردن : پناه آوردن . و تكيه داشتن : پشت و پناه داشتن و اعتماد و استناد داشتن . و نيز تكيه كردن : اعتماد كردن . تكيه جاى ( takye - j y ) ا . پ . محل آسايش و پناهگاه و ملجأ . تكيه دار ( takye - d r ) ا . پ . گوشه نشين و زاهد و قلندر و درويش . تكيهء كلام ( takyeye - kal m ) ا . پ . كلمهاى كه در تكلم داخل كنند بدون آن كه داراى معنى باشد . تكيه گاه ( takye - g h ) ا . پ . محل تكيه و محل آسايش و محل سكون و استراحت و متكا . و پناه و پشتى . تكيه نشين ( takye - necin ) ا و ص . پ . كسى كه در خانقاه منزل گزيند . تكييت ( takyit ) م . ع . پر كردن آوند . و آسان و سهل گردانيدن رخت و سامان را . تكييف ( takyif ) م . ع . نيك بريدن و قول المتكلمين كيف الشيئى تكييفا فتكيف