على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

948

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

جنگ ايستادن - گويند و هو مقلوب تكيل . تكلئ ( takli ' ) م . ع . بيعانه گرفتن . و به كرانه رسانيدن كشتى و بستن كشتى را . و به جائى آمدن كه باد كم گذرد . و بند كردن . و بار داشتن . و پيش آمدن . و نگريستن . تكليب ( taklib ) م . ع . تربيت و تعليم كردن سگ را براى شكار . تكلئة ( takleat ) م . ع . بيعانه گرفتن . و به كرايه رسانيدن كشتى را . و بستن كشتى را . و به جائى آمدن كه باد كم گذرد . و بند كردن . و بار داشتن . و پيش آمدن و نگريستن . تكلية ( takleyat ) م . ع . در آمدن بخانه‌اى كه در وى جاى پوشيدن باشد يق كلا فلان اى اتى مكانا فيه مستتر . تكليد ( taklid ) م . ع . بر يكديگر فراهم آوردن چيزى را . تكليز ( takliz ) م . ع . فراهم آوردن . تكليس ( taklis ) م . ع . سيراب گرديدن . و كلس عليه : حمله كرد بر وى و كوشيد . و كلس عن قرنه : برداشت و حمل كرد و باز داشت و دفع كرد . و كلس عنه : بددل شد و فرار كرد از آن . تكليس ( taklis ) ا . ع . باصطلاح كيميا سوزانيدن چيزى را تا مانند آهك گردد . تكليف ( taklif ) م . ع . زياده از اندازهء طاقت كار فرمودن كسى را . تكليف ( taklif ) ا . ع . امر و نهى خدا مر بنده را . ج : تكاليف . تكليف ( taklif ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ارتكاب هر كار دشوارى كه فوق طاقت باشد و دستور العمل . و زحمت و سختى و دشوارى و تصديع و رنج و عذاب و اذيت و ستم و كار پر مشقت . و حق و فرض و كارى كه بايد بجا آورده شود و واجب بود . و سن تكليف : سن رشد و بلوغ . و به تكليف رسيدن : بسن رشد و بلوغ رسيدن و بالغ شدن . و تكليف كردن : فرمان كارى را دادن و حكم باجراى امرى كردن و زحمت دادن . تكليفات ( taklif t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تكاليف و كارهاى پر مشقت و سختيها و دشواريها و رنجها و اذيتها و ستمها و عذابها . و تكليفات شرعيه : واجبات و كارهائى كه اجراى آنها واجب باشد . تكليل ( taklil ) م . ع . كند شدن بينائى و شمشير و كارد و جز آن . و رفتن و در هلاكت و زيان گذاشتن اهل را . و اكليل پوشانيدن كسى را . و كلل فى الامر : كوشيد در آن كار . و كلل الشيئ : زينت داد آن چيز را بجواهر . و كلل السبع : حمله كرد . و كلل عن الامر : باز ايستاد از آن كار و بددلى كرد . تكليم ( taklim ) م . ع . كلمه تكليما و كلاما : سخن گفت با او . و كلمه تكليما : مجروح كرد آن را ( شدد للمبالغة ) تكمار ( tokm r ) ا . پ . تخمار كه تير بىپيكان بود و بعوض پيكان گرهى از چوب و يا استخوان دارد . تكمر ( tokmar ) ا . پ . تكمار . تكمش ( takammoc ) م . ع . شتاب كردن . و ور ترنجيده و فراهم شدن پوست . تكمكم ( takamkom ) م . ع . كلاه گرد پوشيدن . و فرو شدن در جامه يق تكمكم فى ثيابه . و فرو پوشيدن سر را . تكمل ( takammol ) م . ع . تمام شدن و تمام كردن ( لازم و متعدى است ) . تكملة ( takmelat ) م . ع . كمل تكميلا و تكلملة . مر . تكميل . تكمله ( takmele ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تكميل و تتمه . تكمم ( takammom ) م . ع . فرو گرفتن چيزى را و مدهوش و رفته عقل شدن يق تكمم القوم ( مجهولا ) اذا غمى عليهم و عظوا . تكمؤ ( takammo ' ) م . ع . تكمأه : ناپسند و ناخوش داشت آن را . و تكمأت عليه الارض : پوشيد آن را زمين و پنهان كرد . و خرج الناس يتكمأون : بيرون آمدند مردمان براى چيدن سماروغ . تكمه ( tokme ) ا . پ . گوى گريبان و هر گوئى كه در مادگى داخل كنند خواه در گريبان باشد و يا جاى ديگر . و گره . تكمه ( tekme ) ا . پ . ابريشم زر دوزى و زر اعلا . تكمه ( takammoh ) م . ع . سرگشته شدن يق خرج يتكمه فى الارض اى لا يدرى اين يتوجه . تكمهل ( takamhol ) م . ع . گرد آمدن . تكمى ( takammi ) م . ع . تكمى العسكر ( مجهولا ) : كشته شدند دلاوران لشكر . و تكمى فلان : پوشيد و پنهان داشت و تازه كرد فلان پيمان را . و تكمت الفتنة الناس : فرا گرفت فتنه همهء مردم را . و تكمى فلان فلانا : آهنگ كرد فلان فلان را . تكمئة ( takmeat ) م . ع . سماروغ دادن براى خوردن . تكميت ( takmit ) م . ع . كميت گردانيدن اسب را به صنعت يق كمتت اى صيرت بالصنعة كميتا . و پنهان داشتن خشم را . تكميد ( takmid ) م . ع . گرم كردن عضوى را به بستن كماد و جز آن بر وى . تكميش ( takmic ) م . ع . شتابانيدن . و نيك كوشيدن شتربان در راندن شتران . تكميل ( takmil ) م . ع . كمله تكميلا و تكملة : كامل گردانيد و نيكو كرد آن را . تكميل ( takmil ) ا . پ . - مأخوذ از