على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

941

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

تقويف ( taqvif ) م . ع . تبعيت كردن و در پى چيزى رفتن . تقويل ( taqvil ) م . ع . قوله تعالى ما لم يقل : بر خواند بر وى سخنى كه او نگفته بود . تقويم ( taqvim ) م . ع . قوم دراه تقويما : راست كرد كژى نيزهء او را . و نيز تقويم : راست گردانيدن و قيمت كردن رخت را . تقويم ( taqvim ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نامه‌اى كه در آن نوشته مىشود اتفاقات و تواريخ روزانه از يك سال و حركات سيارات و وقوع كسوف و خسوف و تغييرات ماه و اهلهء آن در آن سال و مانند آنها . و نيز تقويم . راست‌شدگى و برابرى و تساوى . تقويه ( taqvih ) م . ع . بانگ و فرياد كردن . و گرداگرد شكار آمدن تا بدام گاه در آيد . تقه ( toqe ) ا . پ . تكمه و حلقهء كمربند و خلخال . تقهقر ( taqahqor ) م . ع . سپسايگى رفتن . تقهل ( taqahhol ) ا . ع . بدحالى و بد هيئتى و گله و شكايت از حاجت . تقهل ( taqahhol ) م . ع . خشك شدن پوست بر استخوان . و بدحال شدن . و آلوده داشتن خود را و پاك و صاف ناكردن تن را . و سست و نرم رفتن . و ضعيف و نرم گرديدن آواز . تقهوس ( taqahvos ) م . ع شتافتن . و خمان و مضطربانه رفتن . تقى ( taqi ) ع . صيغهء امر مؤنث يعنى به پرهيز اى زن . تقى ( taqy ) م . ع . تقى يتقى تقيا . مر . اتقاء . تقى ( toq ) م . ع . تقتيه تقى و تقية و تقاء . مر . تقاء . تقى ( toq ) ا . ع . پرهيز . و ابو التقى : ا خ . نام شخصى . تقى ( toq ) م . ع . تقيتة تقى و تقية و تقاء . مر . تقاء . تقى ( taqiy ) ص . ع . رجل تقى : مرد پرهيزگار . ج . اتقياء و تقواء ( toqav ' ) . تقية ( taqeyat ) م . ع . تقيته تقى و تقاء و تقية . مر . تقاء . تقيث ( taqayyos ) م . ع . فراهم آوردن و باز داشتن . تقيح ( taqayyoh ) م . ع . ريمناك گرديدن جراحت . تقيد ( taqayyod ) م . ع . خويشتن را بند كردن . تقيس ( taqayyos ) م . ع . بطايفهء قيس غيلان مانند شدن و تمسك گرفتن به آنها در امرى و خويشتن را به آنها منسوب كردن . تقيص ( taqayyos ) م . ع . بانگ كردن شتر . و فرو دريدن چاه . تقيض ( taqayyoz ) م . ع . شكافتن ديوار و فرو دريدن و ويران شدن و افتادن آن . و شكستن بيضه . و تقيض له : آماده شد جهة او و سيبى انگيخت . و تقيض اباه : به پدر مانست و مشابه او شد . تقيظ ( taqayyoz ) م . ع . تقيظ فلان بالمكان : در تابستان اقامت كرد فلان در آن جاى . تقيل ( taqayyol ) م . ع . نيم روزان خفتن . و مانستن به كسى يق تقيل اباه اى اشبهه . و فراهم آمدن آب . و در نيم روز شراب خوردن . تقين ( taqayyon ) م . ع . آراسته شدن . تقيؤ ( taqayyo ' ) م . ع . برانداختن از از گلو و قى كردن به تكلف . و تقيات المراة : پيش آمد زن شوى را و انداخت خود را بر وى . تقيه ( taqiye ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آوردن به زبان از روى صلاح وقت چيزى را كه در دل غير آن باشد . و تقيه كردن : كردن كارى را كه از روى عقيده نباشد و در دل غير آن بود . تقيئة ( taqyeat ) م . ع . قياه الدواء : بقى آورد وى را آن دارو . تقييح ( taqyih ) م . ع . ريمناك كردن جراحت را . تقييد ( taqyid ) م . ع . قيد كردن . و نمودن زن شوى را بافسون . و نقطه زدن كتاب و مقيد باعراب نمودن . و باز داشتن يق قيد الايمان الفتك : ايمان مؤمن را از كارهاى خواستهء نفس كردن باز دارد چنان كه ايمان مفسد را از فساد و تباهى باز دارد . و اندازه كردن و ساكن آوردن روى را در شعر . تقيير ( taqyir ) م . ع . قير اندودن و قير ماليدن كشتى و ستور و جز آن را . تقييض ( taqyiz ) م . ع . قيض ابله : با قيض داغ كرد گردن شتران خود را . و قيض الله فلانا بفلان : بيارد و آماده كند خدا فلان را جهة فلان . و قيضنا لهم قرناء : سببى پيدا كرديم و مقدر ساختيم براى ايشان از جائى كه گمان از آنجا نداشتند . و قيض له شيظانا اى تخلى بينه و بين الشيطان . و قيضنى به : عوض داد به من آن چيز را . تقييظ ( taqyiz ) م . ع . در تابستان به جائى اقامت كردن و بسند آمدن چيزى كسى را در گرما . تقييل ( taqyil ) م . ع . در نيم روز آب دادن و يا دوشيدن ناقه را در آن‌وقت . و نيم روزان بر آب آوردن شتران را . تقيين ( taqyin ) م . ع . آراستن و زينت دادن . تك ( tak ) ا . پ . اندك و كم و قليل و منفرد و تنها . و ضرب و لطمه و دست زدن