على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

915

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

يفعل كذا اى طفق . تعييد ( ta'yid ) م . ع . عيدوا تعييدا فراهم آمدند بروز عيد . تعيير ( ta'yir ) م . ع . سرزنش كردن . و جداجدا سنجيدن هر يك درم را . و چغرلاوه برآوردن آب . و عيره الامر تعييرا : عيب‌ناك كرد كار او را و لا تقل عير بالامر . تعييش ( ta'yic ) م . ع . زنده كردن . تعييط ( ta'yit ) ه . ع . عيط گفتن يك مرتبه . تعييع ( ta'yi ' ) م . ع . عيع القوم تعييعا : عاجز گشتند قوم از كارى كه قصد آن داشتند . تعييق ( ta'yiq ) م . ع . عيق تعييقا : بانگ برزد . تعييل ( ta'yil ) ا . ع . بد خوراكى . تعييل ( ta'yil ) م . ع . گذاشتن اسب را در بيابان . و گم كردن ضالة را به نحوى كه جايش معلوم نشود . و عيل الرجل تعييلا : بسيار شد عيال آن مرد . و عيل عياله : عيال دارى كرد و نفقه داد آنها را . و عيل القوم : عيال خود كرد آن قوم را و يا فرو گذاشت آنها را . تعيين ( ta'yin ) م . ع . وام بىنفع گرفتن . و دادن وام بىنفع . و سبز شدن درخت . و شكوفه برآوردن درخت . و بميعاد بها فروختن رخت را و پس باز خريدن آن را به كمتر از قيمت پيشين . و داير گردانيدن جنگ ميان قوم . و سوراخ كردن مرواريد . و در روى كسى بديهاى او را گفتن . و آب در مشك نو ريختن تا چشمه‌هاى آن بند گردد . و عين نوشتن . و مخصوص كردن چيزى را از جمله . و واضح كردن . تعيين ( ta'yin ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - برگماشتگى و تخصيص دادگى و هر نيز و مشخص . و تعيين كردن : معين و مشخص نمودن و هر نيز نمودن . تعيينات ( ta'yin t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مواجبها و مقررىها و مناصب . تغابن ( taq bon ) م . ع . در زيان افگندن بعضى مر بعضى را . و يوم التغابن : روز قيامت بدان‌جهت كه اهل بهشت اهل دوزخ را در زيان و غبن اندازند . تغابن ( taq bon ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زيان افگندگى و زيان كارى و افسوس . تغابى ( taq bi ) م . ع . غفلت ورزيدن . تغار ( taq r ) ا . پ . - طشت گلين و سفالين . و آوندى كه سوار در آن خوراك اسب خود را ريزد . و آذوقه و راتبه و خوردنى . و پيمانه . و تغار دادن : مهمانى بزرگ دادن و آش دادن . تغار ( taqq r ) ص . ع . جرح تغار : زخمى كه خون آن بند نشود . تغارة ( taqq rat ) ص . ع . ناقة تغارة : ناقه‌اى كه در دويدن كفك از دهان بر آورد و تند و تيز رود . تغاره ( taq re ) ا . پ . پيمانه و طشت سفالين . تغارى ( taq ri ) ا . پ . ناو كوچك و ناوه . تغاريد ( taq rid ) ع . ج . تغريد . تغاريز ( taq riz ) ا . ع . آنچه برگردانيده شود از نهال خرما و جز آن . تغاز ( taq zz ) م . ع . تغاز زناه : خصومت و پيكار نموديم با وى . تغازل ( taq zol ) م . ع . با هم بغزل سخن گفتن و عشق ورزيدن . تغازى ( taq zi ) م . ع . تغازوا : با هم ديگر جنگ كردند . تغاضى ( taq zi ) م . ع . تغاضى عنه : بىخبرى نمود از آن و تغافل كرد . تغاط ( taq lt ) م . ع . همديگر را در آب فرو بردن . تغاطس ( taq tos ) م . ع . غفلت ورزيدن . و همديگر را در آب فرو بردن . تغاطش ( taq toc ) م . ع . غفلت ورزيدن . و خويشتن را كور ساختن . تغافل ( taq fol ) م . ع . به قصد غافل شدن از چيزى . و چشم‌پوشى نمودن . تغافل ( taq fol ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - غفلت و بىخبرى و بىالتفاتى . تغافل بيشه ( taq fol - beyce ) و تغافل پسند ( taq fol - pasand ) و تغافل شعار ( taq fol - ce r ) ص . پ . غافل و بىخبر . تغافل شعارى ( taq fol - ce ri ) ا . پ . غفلت و بىخبرى . تغافل كش ( taq fol - kac ) ص . پ . غافل و بىخبر . تغافلى ( taq foli ) ا . پ . غفلت و بىخبرى . تغالب ( taq lob ) م . ع . غلبه كردن بر يكديگر . تغالى ( taq li ) م . ع . گواليدن گياه و بلند و در هم پيچيدن آن و انبوه شدن آن . و رفتن گوشت و نزار گرديدن ناقه و جز آن . يق تغالى لحم الناقه اى ذهب . و گران شدن نرخ . و با هم نبرد كردن در دور اندازى تير . تغامج ( taq moj ) م . ع . نوشيدن و مكيدن . تغامز ( taq moz ) م . ع . يكديگر را به چشم اشاره كردن . قوله تعالى : وَ إِذا مَرُّوا بِهِمْ يَتَغامَزُونَ . تغامس ( taq mos ) م . ع . يكديگر را در آب فرو بردن .