على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
907
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
و بر هم نشاندن باران زمين را يق المطر يعزز الارض و منها . و نير تعزيز : دشوار كردن . تعزيل ( ta'zil ) م . ع . يكسو ساختن و جدا نمودن . تعزيم ( ta'zim ) م . ع . خواندن آيات قرآنى در عزايم . تعزيه ( ta'zie ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تعزيت و برپا دارى عزاى حضرت سيد الشهدا صلوات اللّه عليه و روضهخوانى و شبيه . تعزيهدار ( ta'zie - d r ) ا . پ . برپا دارندهء تعزيه و روضهخوانى . تعزيه دارى ( ta'zie - d ri ) ا . پ . روضهخوانى . تعزيهگير ( ta'zie - gir ) ا . پ . تعزيهدار . تعس ( ta's ) ا . ع . بدى و دورى و نگونسارى و هلاكى يق تعسا له . تعس ( t s ) م . ع . هلاك شدن و بر روى در افتادن و خوار گرديدن ( و الفعل من فتح و سمع ) يعنى اذا خاطبت قلت تعست ( از باب فتح ) و اذا حكميت قلت تعس ( از باب سمع ) و تعسه الله يعنى هلاك گرداند او را خداى . تعس ( taes ) ص . ع . هلاكشونده و به روى در افتاده . تعسر ( taassor ) م . ع . تعسر على الامر : دشوار و سخت گرديد بر من كار و ملتوى گشت . و تعسر عليه القول : ملتبس و مشتبه گرديد به روى سخن . تعسر ( taassor ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دشوارى و سختى . تعسعس ( taas'os ) م . ع . بوئيدن بوى و بشب شكار جستن گرگ و جز آن . تعسف ( taassof ) م . ع . بىراه رفتن و خميدن از راه . و ستم كردن . و بر فوت چيزى ملول شدن . تعسق ( taassoq ) م . ع . آزمند شدن . و چفسيدن . و لازم گرفتن . و ستيهيدن در طلب چيزى . تعسن ( taasson ) م . ع . تعسن اباه : به پدر خود مانست . و تعسن الشيئ : جست نشان و مكان آن چيز را . و تعسنت الارض : رويانيد زمين اندك از گياه . تعسير ( ta'sir ) م . ع . خلاف كردن . و از سوى چپ آمدن . و دنب برداشتن شتر در وقت دويدن . و دشوار كردن - نقيض تيسير يق اللهم يسر و لا تعسر . تعسيف ( ta'sif ) م . ع . مانده گردانيدن يق عسفه تعسيفا . تعسيل ( ta'sil ) م . ع . طعام ساختن با انگبين . و توشه دادن انگبين را . و انگبين فراهم آوردن زنبوران در خانه . تعسين ( ta'sin ) م . ع . سبك گردانيدن تنگى سال پيه شتران را . تعشب ( taaccob ) م . ع . گياه تر چريدن و فربه گرديدن شتر . تعشق ( taaccoq ) م . ع . عاشقى نمودن . تعشق ( taaccoq ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عشق و عشقورزى و محبت و دوستى . تعشم ( taaccom ) م . ع . خشك شدن . تعشن ( taaccon ) م . ع . تعشن النخلة : پيروى و تلاش نمود اصل شاخ خرمابن را . تعشنط ( taacnot ) م . ع . تعشنطت المراة زوجها : در آويخت زن با شوى و خصومت نمود . تعشى ( taacci ) م . ع . طعام شبانگاهى خوردن و شبكور شدن - و اذا قيل لك تعش قلت ما بىتعش و لا تقل ما بىعشاء . تعشيب ( ta'cib ) م . ع . گياه تر رويانيدن زمين . تعشية ( ta'ceyat ) م . ع . عشى الطير : آتش افروخت زير آشيانه تا مرغان كور گردند و شكار كرده شوند . و عشاه : طعام شبانگاهى خورانيد آن را . و عشى الابل : بشب چرانيد شتران را . و عشى عنه : نرمى و ملاطفت نمود بر وى . تعشير ( ta'cir ) م . ع . ده يك از اموال قوم گرفتن . و بده زبان بانگ كردن خر و زاغ و ده ماه بر آمدن بر آبستنى اشتر . و ده آيه كردن مصحف را . و عشرت القوم تعشيرا : نه نفر بودند آن قوم و يك نفر افزودم تا ده نفر شدند . تعشيش ( ta'cic ) م . ع . كم شاخ و باريك تنه گرديدن درخت . و آشيانه ساختن مرغ . و خشك شدن گياه و زمين . و كره بستن نان و خشك گرديدن آن . الحديث لا تملا بيتنا تعشيشا : يعنى دغلى و خيانت در طعام نكنيد كه پنهان نمائيد در هر گوشهء خانه چيزى و خانه مانند آشيانه گردد . تعشين ( ta'cin ) م . ع . بخواست خود گفتن . و اندازه كردن . تعص ( taas ) م . ع . تعص تعصا ( از باب سمع ) : دردگين شد اعصاب او از بسيار رفتن . تعص ( taas ) ا . ع . پيچيدگى پى پا و معص . مر . معص ( maas ) . تعصب ( taassob ) م . ع . عصابه بر سر بستن و عصبيت كردن . و دعواى عصبيت نمودن . و قناعت نمودن به چيزى و راضى شدن به آن . و ميان بستن از گرسنگى . تعصب ( taassob ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - حميت و عصبيت و بر نايشتى و جانب دارى و طرفدارى و حمايت و حمايت مذهبى . تعصر ( t sor ) ا خ . ع . نام پدر قبيلهاى از تازيان كه باهله از آن قبيله است . تعصر ( taassor ) م . ع . فشرده شدن