على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
882
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
ماه اول از سال رومى و تشرين دوم : ماه دويم آن . تشزر ( tacazzor ) م . ع . خشم گرفتن . و تشزر للقتال : آماده شد براى جنگ . تشزن ( tacazzon ) م . ع . سخت شدن و درشت گرديدن . و تشزن له : بر پا و آماده شد مر او را جهة خصومت و جز آن . و تشزن للسجود اى تهيأ . و تشزن صاحبه : بر زمين زد صاحب خود را . و تشزن الشاة : بر زمين خوابانيد گوسپند را تا ذبح كند . تشزيب ( taczib ) م . ع . باريك و پژمرده كردن يق شزبه تشزيبا . تشزين ( taczin ) م . ع . بر زمين زدن يق شزن صاحبه تشزينا . تشسيع ( tacsi ' ) م . ع . شسع النعل : دوال ساخت براى نعل . تشصير ( tacsir ) م . ع . چوب شصار در بينى ناقه كردن . تشطئ ( tacti ' ) م . ع . شطأ الوادى تشطيئا : روان شد هر دو كرانهء رودبار . تشطيب ( tactib ) م . ع . بريدن يقال شطب الاديم و شطب السنام ( شدد للمبالغة ) . تشطية ( tacteyat ) م . ع . پوست از شتر باز كردن و جدا كردن گوشت آن و كم كردن از چيزى . تشطير ( tactir ) م . ع . يك نيمهء پستان دوشيدن . و با كسى مال را به دو نيمه كردن . و دو پستان ناقه را بستن و دوى ديگر را گذاشتن . تشطيط ( tactit ) م . ع . در گذشتن از حد و اندازه ( شدد للمبالغة ) . تشظى ( tacazzi ) م . ع . تو بر تو از هم برخاستن نى و مانند آن چون بشكند . و گفتن پى و تشظى العود : بر جست پارهء آن . تشظية ( taczeyat ) م . ع . پريشان و متفرق كردن . تشضيظ ( tacziz ) م . ع . شظظ القوم : پريشان و متفرق ساخت قوم را . تشعب ( taca'ob ) م . ع . پراكنده شدن يق تشعب رأس السواك اى تفرق . و شاخ شاخ گرديدن راه و درخت و از هم ديگر دور شدن . و نيكو گرديدن . و مردن . تشعث ( taca'os ) م . ع . پراكنده و پريشان شدن يق شعثه فتشعث اى فرقه فتفرق . و گرفتن چيزى را . و كم خوردن طعام ، و بر هم ديگر نشستن موى . تشعر ( taca'or ) م . ع . موى بر آوردن بچه در شكم . و با موى شدن . تشعشع ( taca'co ' ) م . ع . تشعشع الشهر : اندك ماند از ماه . تشعشع ( taca'co ' ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - درخشيدگى . تشعل ( taca'ol ) م . ع . در افروخته شدن آتش يق شعل النار فتشعلت . تشعيب ( tac'ib ) م . ع . شعب تشعيبا : جدا و متفرق كرد . و شعب القدح : در بست كاسهء شكسته را - از اضداد است . تشعيث ( tac'is ) م . ع . شعث منه : دور كرد و دفع نمود از وى . و نيز تشعيث : پريشان كردن يق شعثه فتشعث اى فرقه فتفرق . و نكوهيدن كسى را . و منه شعث الناس فى الطعن عليه اى اخذوا فى ذمه و القدح فيه بتشعيث عرضه . تشعير ( tac'ir ) م . ع . شعر الجنين : موى بر آورد بچه در شكم . و شعر الخف : موى را داخل موزه كرد . تشعيل ( tac'il ) م . ع . شعل النار : برافروخت آتش را . تشغبر ( tacaqbor ) م . ع . تشغبرت الريح : پيچان وزيد باد . تشغر ( tacaqqor ) م . ع . تشغر فى قبح : به حد نهايت رسيد در بدى . و تشغر البعير : بغايت جهد و امكان رفت آن شتر و سخت دويد . تشغزب ( tacaqzob ) م . ع . تشغزبت الريح : پيچان وزيد باد . تشغيب ( tacqib ) م . ع . برانگيختن فتنه و بدى و تباهى بر كسى يق تشغبهم و بهم و عليهم تشغيبا . تشغية ( tacqeyat ) م . ع . قطره قطره چكانيدن كميز را . تشفع ( tacaffo ' ) م . ع . شفاعت كردن . تشفى ( tacaffi ) م . ع . تشفى من غيظه : شفا يافت از خشم . تشفى ( tacaffi ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شفا يافتگى . و تشفى خاطر : آسايش خاطر از غيظ و خشم . تشفية ( tacfeyat ) م . ع . سودمند گرديدن و افزون شدن . تشفير ( tacfir ) م . ع . شفر المال : كم شد مال و رفت . و شفرت الشمس : نزديك فرو شدن گرديد آفتاب . و شفر الرجل على الامر : اطلاع يافت مرد بر آن كار و آگاه شد . و شفر المراة : گائيد زن را بر كنارهء كس او . تشفيع ( tacfi ' ) م . ع . شفاعت دادن كسى را . و پذيرفتن شفاعت يق شفعته حين شفع اى قبلت شفاعته . تشفيف ( tacfif ) م . ع . سودمند شدن . و افزون گرديدن . تشفيق ( tacfiq ) م . ع . كم كردن . و بد بافتن جامه را . تشفيق ( tacfiq ) ا . ع . بد بافتگى جامه . تشقق ( tacaqqoq ) م . ع . تشقق الحطب : شكافته شد هيزم . و تشقق