على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
864
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
و ديدار خوب . تريئة ( tarey'at ) م . ع . رياه تريئة : رهانيد او را از خفگى . و ريا فى الامر : انديشيد در كار و فكر نمود . ترييث ( taryis ) م . ع . نرم گردانيدن و عاجز نمودن و بطئ گفتن كسى را . ترييخ ( taryix ) م . ع . سست كردن . تريير ( taryir ) م . ع . رير القوم ترييرا : غالب شد بر قوم فربهى . و ريرت البلاد : با ارزانى و فراخ سالى شد شهرها . و ريرت اولاد المال : فربه شدند شتر بچگان به حدى كه از جنبش عاجز ماندند . و رير القوم ( مجهولا ) : در ارزانى و فراخى رسيدند مردم . و كذا ريروا يعنى فربه شدند و غالب شد بر ايشان فربهى . ترئيس ( tar'is ) م . ع . رأسته ترئيسا : مهتر گردانيدم او را بر قومى . ترييش ( taryic ) م . ع . ريش السهم ترييشا : پر نهاد تير را . ترييع ( taryi ' ) م . ع . ريع القوم : فراهم آمدند قوم . ترييغ ( taryiq ) م . ع . ريغ الثريد : تر كرد تريد را بروغن . ترييم ( taryim ) م . ع . مقيم بودن به جائى . و تيره بودن و مقيم بودن ابر بىباران . و ريم عليه : افزون شد بر آن . تز ( taz ) ا . پ . كل و كچل . و مرغكى خوش آواز كه بتازى صعوه گويند . و دندانهء كليد . و برگ نو برآمدهء از درخت . تزابى ( taz bi ) م . ع . تزابى الرجل : رفت آن مرد برفتارى كه در آن ناز و آهستگى و تمدد بود . و تزابى فلان : تكبر كرد فلان . تزاجر ( taz jor ) م . ع . يكديگر را به هيجان آوردن لشكريان . و تزاجروا عن المنكر : زجر كردند بعضى مر بعضى را . تزاحف ( taz hof ) م . ع . تزاحفوا فى القتال : بهمديگر نزديك گرديدند در جنگ . تزاحك ( taz hok ) م . ع . بهمديگر نزديك شدن و دور گرديدن . تزاحم ( taz hom ) م . ع . تزاحم القوم عليه : انبوهى نمودند قوم بر آن و گرد آمدند . تزار ( taz r ) م . ع . زار زارا و زئيرا و تزارا . مر . زار . تزار ( taza'or ) م . ع . بانگ كردن و غريدن شتر . تزأزؤ ( taza'zo ' ) م . ع . جنبيدن و از جاى رفتن و سرين جنبان رفتن . و تزازا منه : كوچك نمود خود را از ترس او و ترسيد و پوشيده گرديد . تزاعم ( taz om ) م . ع . با هم ديگر سخن غير موثق گفتن و اختلاف كردن . تزانط ( taz not ) م . ع . انبوهى كردن . تزاو ( taz v ) ا خ . پ . مبارزى تورانى كه داماد افراسياب بود . تزاوج ( taz voj ) م . ع . جفت و قرين شدن با هم . تزاور ( taz vor ) م . ع . برگشتن از چيزى و مائل شدن از آن . و همديگر را زيارت كردن . تزاوف ( taz vof ) م . ع . بازى كردن كودكان به بازى مخصوص يق الغلمان يتزاوفون . تزاؤك ( taz ok ) م . ع . شرم داشتن . تزاول ( taz vol ) م . ع . اشتغال نمودن در كارى و با هم وا كوشيدن . تزاويق ( taz viq ) ا . ع . ج . تزويق ( tazviq ) . تزاهد ( tazahod ) م . ع . حقير شمردن كسى را . تزايد ( taz yod ) م . ع . فزون شدن . و بتكلف افزودن در سخن و جز آن . تزايد ( taz yod ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - افزونى و ازدياد و زيادتى . و تزايد عزت و منزلت : فرونى عزت و منزلت . تزايغ ( taz yoq ) م . ع . سوى يكديگر كنبانيدن و تمايل كردن . تزايل ( taz yol ) م . ع . پراكنده شدن و جدا شدن . و شرم داشتن از كسى . تزايل ( taz yol ) ا . ع . جدائى . تزبب ( tazabbob ) م . ع . با كف شدن دهان وقت سخن گفتن . تزبتر ( tazabtor ) م . ع . تكبر كردن يق مريتزبتر علينا اى مر متكبرا . تزبد ( tazabbod ) م . ع . تزبد الزبد : فرو برد مسكه را و يا خلاضهء آن گرفت . و تزبد اليمين : شتابى نمود در سوگند . و تزبد فمه : كف برآورد دهن او . تزبرة ( tazberat ) ا . ع . نبشته و خط يق انا اعرف تزبرتى : مىشناسم خط و نوشتهء خودم را . تزبرة ( tazberat ) م . ع . نوشتن يق زبره تزبرة . تزبع ( tazabbo ' ) م . ع . خشمگين شدن و عربده و بد خلقى نمودن و سخن درشت و رنجشآميز گفتن گرفتن و به راه راست نرفتن و نيكو اخلاق نبودن و متغير گرديدن . تزبى ( tazabbi ) م . ع . زبية ساختن براى شكار حيوانات سبع . تزبيب ( tazbib ) م . ع . زببت الشمس : نزديك بفرو شدن گرديد آفتاب . و تكلم فلان حتى زبب شدقاه : بقدرى حرف زد فلان كه دو كنج دهن او كف بر آورد و كذا