و اتله : بست و كشيد آن را . اتلال ( atal l ) م . ع . اتل اتلا و اتلالا مر . اتل . اتلام ( atl m ) . ع ج تلم ( talam ) . اتلان ( atal n ) م . ع . اتل اتلا و اتلانا مر . اتل . اتلاه ( etl h ) م . ع . اتلهه المرض اتلاها : هلاك گردانيد ويرا بيمارى . و نيز اتلاه : فراموش كنانيدن . و اتلاف كردن . و از عشق سرگشته و بى خود كنانيدن . اتلاه ( ettel h ) م . ع . اندوه‌مند شدن . و سرگشته گرديدن بر فرزند و جز آن يق اتله الرجل اذا اشتد جزعه . و بى خود گردانيدن يق اتلهه النبيذ اى ذهب بعقله . اتلة ( atellat ) ع . ج تليل ( talil ) . اتلع ( atla ' ) ص . ع . رجل اتلع : مرد دراز گردن . اتلئباب ( etle'b b ) م . ع . اتلئب الامر اتلئبابا : راست شد آن كار . و اتلئب الحمار : راست ايستاد خر . و اتلئب الطريق : دراز كشيد راه . اتم ( atm ) م . ع . شكافته شدن دو درز مشك و جز آن . و يك درز گرديدن . و بريدن . و مقيم بودن در جاى ( و الفعل من نصر ) . اتم ( atam ) ا . ع . درنگى يق فى سيره اتم : در رفتارش درنگى است . و ا خ . نام وادى . اتم ( atam ) م . ع . اتم اتما ( از باب ضرب و سمع ) : درنگى كرد . اتم ( atom ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - باصطلاح يونانى ذره و جسمى كه بواسطهء شدت صغر آن را غير قابل انقسام فرض كرده‌اند . مر . اتوم . اتم ( otom ) ا . پ . زيتون برى . لغة فى عتم . اتم ( atamm ) ص . ع . كامل‌تر و تمام‌تر . اتمار ( etm r ) م . ع . اتمر الرطب اتمارا : خرما شد رطب . و اتمرت النخلة : بار آورد خرما بن و بار آن به حد رطب رسيد . و اتمر القوم : خرما خورانيد آن قوم را . و اتمروا : خداوند خرماى بسيار شدند . اتماك ( etm k ) م . ع . اتمك الكلاء الناقة : فربه گردانيد اين گياه آن ماده شتر را . اتمام ( etm m ) م . ع . اتمه اتماما : تمام گردانيد آن را . و اتم النبت : تمام شد نمو گياه و گل آورد . و اتم القمر : بدر تمام گرديد ماه . و اتم فلانا : تم و يا تمة داد فلان را . و نيز اتمام : نزديك رسيدن هنگام زادن زن يق اتمت الحبلى . اتمام ( etm m ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - انجام و آخر و ختم و انتها . و تكميل . و اتمام مصلحت نمودن : ختم كردن كارها . اتمهلال ( etmehl l ) م . ع . اتمهل الشئى اتمهلالا . دراز شد آن چيز . و راست و سخت گرديد . اتميد ( etmid ) ا . پ . آهن قلبه . و يوغ و سپار و اپميد . اتمئرار ( etme'r r ) م . ع . اتمار الرمح اتمئرارا : سخت شد نيزه . و اتمار الذكر : سخت شد نعوظ نره . اتمئلال ( etme'l l ) م . ع . دراز و راست و سخت شدن . اتن ( atn ) م . ع . اتن به اتنا و اتونا ( از باب ضرب ) : مقيم و ثابت شد در آنجاى . و اتن اتنا ( از باب نصر ) : برآمد دو پاى مولود پيش از دو دستش بر خلاف عادت . و اتنت المراة : بچهء نگونسار زائيد آن زن . اتن ( otn ) و ( oton ) ع . ج اتان . اتن ( oton ) ا . ع . زمين بلند . و ج اتان و اتون . اتناخ ( etn x ) م . ع . اتنخه الدسم : ناگوار كرد آن را روغن . اتناميس ( atn mis ) ا . ع . بابونهء صحرائى . اتنان ( atn n ) ع . ج تنّ . اتنان ( etn n ) م . ع . اتن فلان اتنانا : دور شد فلان . و اتن المرض الصبى : زاد خواست گردانيد بيمارى آن كودك را يعنى كلان نمىگردد . اتنان ( atan n ) م . ع . اتن اتنانا ( از باب ضرب ) : گام نزديك نهاد . اتنوگرافى ( etnog fi ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - علمى كه در آن از طبقات مختلف مردمان بحث مىكنند . اتو ( atv ) ا . ع . استقامت در سير و سرعت سير . الحديث : لنا نرمى الاتو و الاتوين : مىانداختيم تير را يك بار و دوبار يعنى بعد از نماز مغرب . و ما احسن اتويدى هذه الناقة . چه نيك است وا گردانيدن اين ماده شتر دو دست خود را در سر . و نيز روش . و مرگ . و سختى . و بسيارى سختى . و شخص بزرگ . و عطيه و لفلان اتو يعنى فلان داراى عطيه است . و جاء اتوه . يعنى برآمد مسكهء آن و اين را در صورتى گويند كه شير را جهت برآمدن مسكه بجنبانند . اتو ( atv ) م . ع . اتا البعير اتوا ( از باب نصر ) : شتاب كرد آن شتر در سير . و اتا الرجل : عطا كرد آن مرد . و اتوته اتوا و اتاوة : پاره دادم او را و باج دادم او را . و اتت النخلة و الشجرة اتوا و اتاء : برآمد بار آن نخل و بار آن درخت و ظاهر شد صلاح آن . و بسيار گرديد بار آن . اتو ( otu ) ا . پ . - مأخوذ از هندى - دست افزارى آهنين و يا برنجين كه در ميان آن آتش ريزند تا گرم شود و جامه را بدان صاف كنند . و اتو كشيدن ف م . : استعمال اتو به روى