على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
754
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
پر و مالامال . و پياله كشيدن : آشاميدن . و پياله گردانيدن : جام بگردش در آوردن و يا بدوره انداختن . پيالهپيما ( pi le - paym ) و پيالهدار ( pi le - d r ) ا . پ . آنكه جام مىنوشد . پيالهدست ( pi le - dast ) ص . پ . كسى كه در دستش پياله باشد . پيالهكش ( pi le - kac ) ص . پ . نوشندهء جام مى . پيالهگردان ( pi le - gard n ) ص . پ . آنكه جام را برميدارد . پياله نواله ( pi le - nav le ) ا . پ . باصطلاح مىخواران مزه و شراب . پيام ( pay m ) ا . پ . خبر و پيغام و رسالت . و سلام . و پيام مودت ختام يعنى سلامى كه بمودت و دوستى مهر شده باشد . پيامآور ( pay m - var ) ا . پ . پيك و خبرآورنده . و پيغمبر . پيامبر ( pay m - bar ) ا . پ . قاصد و پيك . پياميغ ( pay meyq ) ا . ص . پ . منسوب بعضله و عضلانى . و طعام گوشتى و قطعهاى از گوشت و گوشت ماهى بىاستخوان و يك نوع گياهى . پى اندر پى ( pay - andar - pay ) م ف . پ . پياپى و پىدرپى و متعاقب . پياوردن ( pi vardan ) ف ل . پ . در هم كشيدن و منقبض شدن و كوتاه گشتن . پياهو ( pay hu ) ا . پ . آهو پى . و خانهء شش پهلو و گچبرى . و مقرنس كارى كه آهوپا نيز گويند . پيبس ( peybas ) ا . پ . نان خشك نيم خوردهء موش . و يك نوع از مسكه و يا چربش گوشت كه خوردن آن در درد چشم نيكو مىباشد . و دمبل . و آماس و ورم . و شپش . پيبند ( pay - band ) ا . پ . پابند . پىبندى ( pey - bandi ) ا . پ . ساختمان بن ديوارى كه نزديك خراب شدن باشد . پيپل ( peypal ) ا . پ . - مأخوذ از هندى - يك قسم از درخت انجير . پيپلامول ( peypal mul ) ا . پ . - مأخوذ از هندى - ريشهء كبابه . پيتام ( payt m ) ا . پ . بلغت زند پيغام . پيترسب ( peytrasb ) و ( peytarasb ) ا خ . پ . نام پدر پورشسب كه جدشت زردشت باشد . پيتك ( pitak ) ا . پ . كرمى كه پارچههاى ابريشمى را خورد و ضايع سازد . و باطل و بيهوده و بىفايده . پيتكانى ( peytk ni ) ا . پ . چرخى كه بدان سنگ پرتاب كنند . و اهرم . پيتل ( peytal ) ا . پ . - مأخوذ از هندى - فلز برنج . پيته ( pite ) ا . پ . فتيله و فتيلهء كتان . پيتيشهيم ( peyteycahim ) ا . پ . گاه سيوم از خلقت زمين و مدت آن را هفتاد و پنج روز دانند . پيچ ( peyc ) ا ص . پ . تابيده شده و تاشده و غلتيده شده . و تاب داده شده . و بهم پيچيده و حلقه شده و خميده . و ملتوى و مشوش . و اعوجاج و كجى . و زلف . و جعد . و تا و تاب . و چين . و كرمى كه ضايع مىكند ته كشتى را . و لو لا . و گرداب . و دكمهء قبا . و سختى و دشوارى . و تشويش و سرگردانى . و فريب . و رشك و حسد . و پيچ بر پيچ : بسيار بهم پيچيده و ملتوى و بسيار بهم تابيده . و پيچ خوردن : بهم پيچيده شدن . و پيچدرپيچ : مشوش و درهم . و پيچ دادن : پيچانيدن . و پيچ زدن : محكم كردن و عارض شدن مغص . و رشتهء پر از پيچ و تاب : ريسمان سخت بهم پيچيده شده . پيچا ( peyc ) م ف . پ . از همه جهت احاطهكننده . پيچاپيچ ( peyc peyc ) ص . پ . پيچ و خم و پيچدرپيچ . و مشوش . و پيچدار . و ملتوى . و حلقه شده . و گرد گشته . و تابيده شده . پيچاق ( pic q ) ا . پ . - مأخوذ از تركى - كارد و چاقو . پيچاكشكم ( peyc ke - cekam ) ا . پ . مغص شكم . پيچان ( peyc n ) ص . پ . چيزى كه داراى پيچ و تاب باشد . و مشوش . پيچاندن ( peyc ndan ) و پيچانيدن ( peyc nidan ) ف م . پ . پيچدادن كنانيدن . و تاب دادن و تافتن و گردانيدن . پيچاىناف ( peyc ye - n f ) ا . پ . مفص و درد شكم . پيچپا ( peyc - p ) ا . پ . سرطان و خرچنگ . پيچپيچ ( peyc - peyc ) ا و ص . پ . درهم و تودرتو . و تاب در تاب . و شكنجه . پيچپيچان ( peyc - peyc n ) م ف . پ . خمان و تكيهكنان به اين طرف و آن طرف . پيچتاب ( peyc - t b ) ا . پ . گره . و كلمات عالى . و صحبت متغيرانه . و سكوت در بين خشم . و عدم راحت و آسايش . و اضطراب و وحشت . پيچدار ( peyc - d r ) پ . ص . پيچيده و حلقه شده . پيچش ( peycec ) پ . م ح . پيچيدن . ا . التوا و انعطاف و انحنا . و تقبض و تقلص . و مغص . و پيچش روده : مغص امعا . پيچشزده ( peycec - zade ) ص . پ .