على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
742
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
جفن يعنى دو پردهء متحركى كه مىپوشانند تخم چشم را و در هنگام خواب بسته مىشوند يكى پلك بالا و ديگرى پلك پائين و آنها را لحاف چشم نيز گويند . پلك ( polk ) ا . پ . گرده و كليه . پلك ( palak ) ا . پ . جفن . و آويزه . و معلق و آويزان . و پلك چشم : جفن . و پلك چشم جنبانيدن : غمزه كردن و چشمك زدن . و پلك دريا : ميغ و ابر . پلكر ( palkar ) ا . پ . - مأخوذ از هندى - خراج باغ و بوستان . پلكن ( palkan ) ا . پ . بلكن و منجنيق . پلكن ( polokan ) و پلكه ( poloke ) ا . پ . طعنه و سرزنش . و سخنان درشت نافهميده . و سخنان كنايهآميز كه استنباط معنى بد از آن توان كرد . پلم ( palm ) ا . پ . خاك و تراب . پلمرده ( palmarde ) ص . پ . پژمرده و افسرده . پلمس ( palmas ) و پلمسه ( palmase ) ا . پ . اضطراب و پريشانى و گم كردن دست و پا . و دروغ و تهمت و افترا و اسناد دروغ . پلمليدن ( palmalidan ) ف م . پ . شكايت كردن و ناليدن . پلمه ( palme ) ا . پ . لوحهاى كه اطفال ابجد خوان بر آن نويسند و مشق كنند . و دروغ و افترا و تهمت . و گم كردن دست و پا . و گمان و ظن . پلندين ( palandin ) و ( pelandin ) ا . پ . پايهء سنگى در . و سر در . پلنك ( palank ) و پلنگ ( palang ) ا . پ . حيوانى چهار پا و گوشتخوار وسيع و قوى از جنس گربه كه پوست آن داراى نقطهها و خالهاى منفرد است و در جنگلهاى هندوستان و افريقا بسيار ديده مىشود . و يك نوعى از رنگ كبوتر . و ببر . و نمر . و زرافه . و هر چيز كه در آن نقطهها از رنگ ديگر بود . و چهار پايهء چوبين كه بر آن نشينند و خسبند و بيشتر در هندوستان متعارف است و ميانش را بنوار ببافند . و پلنگ گوزنافكن : دلاور و بهادر . پلنگ ( peleng ) ا . پ . از پيش آستانهء در تا نهايت ضخامت و كلفتى ديوار . پلنگپوش ( palang - povc ) ا . پ . روپوش . پلنگر ( pelangar ) و ( palangar ) ا خ . پ . پادشاهزادهء زنگيان كه در ميدان بدست اسكندر كشته شد . پلنگرنگ ( palang - rang ) و پلنگ گون ( palang - gun ) ص . پ . خجكدار مانند پلنگ . پلنگمشك ( palang - mock ) ا . پ . گياهى كه بوى مشك مىدهد و داراى گلهاى خجكدار و در بغداد مىرويد . و بيدمشك . پلنگموش ( palang - muc ) ا . پ . رستنى باشد خوشبوى . پلنگى ( palangi ) ا و ص . پ . تيز و تند و خشمگين مانند ببر و پلنگ . و خشمگينى مانند خشم ببر و پلنگ . و پلنگى كردن : غريدن مانند ببر و پلنگ . پلنگين ( palangin ) ص . پ . پلنگ مانند . پلنگينه ( palangine ) ا و ص . پ . پلنگ مانند و منسوب به پلنگ . و يك قسم لباس چپكنى مخصوص پادشاهان . پلو ( pelav ) ا . پ . پلا و پلوزرده قسمى از پلاو كه با عسل مىپزند . و پلاوى كه در ماتمسرا مىپزند و شيرين پلو نيز گويند . پلواژه ( palv je ) ا . پ . آبگينه . و آوند آبگينهاى و زجاجى . پلواس ( palv s ) ا . پ . فريبندگى و چاپلوسى و مكر . پلوان ( palv n ) ا . پ . پهلوان . پلوان ( polv n ) ا . پ . بلندى كه در اطراف كشتزار جهت آمد شد سازند . و پشتوارهء كاه . پلوت ( palut ) ا . پ . عمامهء كوچك و زشت . پلوس ( palovs ) ا . پ . چاپلوسى و تملق . پلوغ ( paluq ) ا . پ . شير دوشيدگى . پلوك ( palovk ) ا . پ . مطراق آهنگرى و بالاخانه . و ايوان . پلوك ( poluk ) ا . پ . پشكل شتر . پلوگ ( palug ) ا . پ . تير و طرهء عمارت . پلول ( palval ) ا . پ . يك نوع لوبياى هندى . پلون ( polvan ) ا . پ . پلوان و بلندى هاى اطراف كشتزار . پلونده ( palvande ) ا . پ . بستهء قماش و هر بستهاى . پله ( pale ) ا . پ . شير حيوان نوزائيده . و فله . و درختى خودرو و جنگلى در هندوستان . و بضاعت قليل . و سرمايهء اندك . و موى اطراف سر . و چوب كوچكى كه در ميان آن ريسمانى بندند و در كشاكش آورند تا صدا كند . و كفهء ترازو . و هر مرتبه از نردبان . و نيز پله در وقتى گويند كه بقدرى باران به روى زمين بارد و از سطح آن نفوذ كند تا برسد به ترى جوف زمين . پله ( pele ) ا . پ . پيلهء ابريشم . و نوعى از درخت بيد و بيدمشك . و چوب كوچك الك دولك بازى كودكان . پله ( palle ) ا . پ . درجه و مرتبه . و هر مرتبه و پايهاى از نردبان .