على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
715
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
رسيده و نضج يافته - ضد خام . و زيرك و ماهر در كار و آزموده و مجرب . و مكار و حيلهباز . و فرومايه . و برهء بزرگ . و بناى محكم و نيكو . و پختهء تدبيرها : معقولات . پختهجوش ( poxte - juc ) ا . پ . شراب معطر و مقوى كه به اين طريق ساخته باشند : بگيرند شيرهء انگور و گوشت برهء فربه را و در ديگ كنند و بجوشانند و داروهاى چندى در كيسه كرده در آن را به بندند و در ديگ اندازند و بجوشانند تا گوشت مهرا شود و بعد صاف كرده بنوشند . پختهخوار ( poxte - x r ) و پختهخور ( poxte - xor ) ا . پ . داماد و گدا . پختهراى ( poxte - r y ) ص . پ . دانا و هوشيار و عاقل . و زيرك و بصير . پختهگاو ( poxte - g v ) ا . پ . باصطلاح طب نطول يعنى داروى چند كه در آب جوشانيده و صاف كرده محل معلول را با آن بشويند و بختگاو نيز گويند . پختهمغز ( poxte - maqz ) ص . پ . پختهراى و دانا و عاقل . و هوشيار و زيرك و بصير . پختى ( pexti ) و ( poxti ) ا . پ . لرزانك ماهى . و حريره . پخچ ( paxc ) ا . پ . پخت و پخش و پهن . پخچودن ( paxcudan ) ف م . پ . پايمال كردن و كوفتن و پهن كردن و فراخ كردن . پخچوده ( paxcude ) ص . پ . كوفته شده . و پخش و پهن گرديده شده و پايمال شده و منبسط گشته و هموار شده . پخچيدن ( paxcidan ) ف م . پ . پخچودن . و پا سپر كردن . و فراخ كردن . و پخش و پهن نمودن . پخچيده ( paxcide ) ص . پ . كوفته شده و پهن گرديده شده . و پاسپر شده . و فراخ گشته . پخس ( paxs ) ا . پ . گذازش و كاهش بدن و تافته شدن دل از غم و غصهء بىچيزى . و گداختن موم و روغن و پيه از گرمى آتش و يا آفتاب . و پژمردگى چيزى . و زراعتى كه بىآب حاصل داده باشد . و هر چيز ناقص . و پوستى كه از حرارت آتش چينچين شده باشد . و عشوه و خرام . پخسان ( paxs n ) ص . پ . پژمرده و گداخته شده . و فراهم آمده از غم و غصه . و عشوهكنان و خرامان . پخسائيدن ( paxs idan ) و پخسيدن ( paxsidan ) ف ل . پ . خرامان رفتن و سير كردن . پخسينه ( paxsine ) ص . پ . پژمرده و فراهمآمده . پخش ( paxc ) ا . پ . پخت و پخچ . و پهن و نرم و نازك . و پژمرده و بىآب . و پراكنده . و پخش شدن : پراكنده شدن . پخشا ( paxc ) ا . پ . مضايقه و دريغ . و ظلم و سختى . و تنگى و گرفتگى . پخشان ( paxc n ) ص . پ . غمگين و اندوهگين و دلتنگ . و ملول . پخشانيدن ( paxc nidan ) ف ل . پ . خراميدن و گداختن از غم و غصه . پخشاييدن ( paxc yidan ) و پخشائيدن ( paxc idan ) ف ل . پ . مغموم كردن و آزردن . پخشودن ( paxcudan ) ف م . پ . كوفتن . و پاسپر كردن . پخشوده ( paxcude ) ص . پ . كوفته شده و پهن گرديده شده و فراخ شده . پخشيدن ( paxcidan ) ف ل . م . پ . پاسپردن و پايمال كردن . و خرامان راه رفتن . و گداختن از غم و غصه و سوختن و درخشيدن و تابيدن . و پهن شدن . و فراخ شدن . پخشيده ( paxcide ) ص . پ . كوفته شده و پهن گرديده شده و فراخ شده . پخل ( poxl ) و پخله ( poxle ) ا . پ . خرفه و بقلة الحمقاء . پخلوچه ( paxluce ) ا . پ . پخپخو و غلغليج . پخيلچه ( paxlice ) ا . پ . پخپخو و غلغليج . پخمگى ( paxmagi ) ا . پ . كودنى و گولى و نادانى و تنبلى . پخمه ( paxme ) ص . پ . كسى كه كارى از وى ساخته نباشد . و كودن و گول و نادان . پد ( pad ) ا . پ . حافظ و نگهبان و پاسبان . و درخت سفيدار . پد ( ped ) ا . پ . پدر و اب . پد ( pod ) ا . پ . چوب پوسيدهاى كه آتشگيره كنند . پدآسيا ( pad - si ) ا . پ . بادبان آسياى بادى و يا دندانهء چرخ آسياى آبى و سنگ آسيا . پدپود ( pad - pud ) ا . پ . آتشگيره كه بتازى وقود گويند . پدر ( pedar ) و ( padar ) ا . پ . مردى كه داراى يك يا چندين فرزند باشد . و پدر پدر : جد . و پدرزن : پدر زوجه . و پدر سببى : شوهر مادر . و پدر كلان : جد . و پدر مادر : جد مادرى . پدرام ( pedr m ) ص . پ . بدخواه و بدانديش . پدرام ( pedr m ) ا . ص . پ . نيكو و آراسته و خوش و خرم . و خوشآيند . و خوابگاه . پدرام ( pedr m ) و ( padr m ) م ف . پ . هميشه و دائم و جاويد .