على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

705

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

پاسكال ( p sk l ) ا خ . پ . يكى از دانشمندان بزرگ فرانسه كه در فلسفه و علم حساب و علم فيزيك مهارتى بكمال داشت - گويند در هيجده سالگى در همهء علوم متنوعه كامل شده و ماشين حساب را اختراع نمود و تولد اين حكيم در سال 1033 هجرى در كلرمون و وفاتش در سال 1073 در پاريس . پاسنگ ( p - sang ) ا . پ . آنچه در يك كفهء ترازو نهند تا بكفهء ديگر برابر گردد . پاسوار ( p sov r ) ا . پ . سوار پا و پياده‌رو جلد و چابك . پاسوان ( p sav n ) ا . پ . پاسبان . پاسه ( p se ) ا . پ . تا سه و تلواسه . و غم و اندوه . و فشردن گلو . و ميل بهر چيز . پاسى ( p si ) ا . پ . يك پاس از شب . پاسيدن ( p sidan ) ف م . پ . نگاهبانى كردن . و بيدار خوابى كشيدن و پاسبانى نمودن . پاش ( p c ) ص . پ . پريشان و افشان . و پاشنده و برافشاننده مانند آب‌پاش و گلاب‌پاش . پاشا ( p c ) ا . پ . لقبى است كه تركهاى عثمانى به وزرا و حكام مىدادند . پاشام ( p c m ) ا . پ . پرده‌اى كه احاطه مىكند دماغ و مغز كله را و بتازى ام الغليظ گويند . و پرده‌اى كه امعاء را احاطه دارد و بتازى سرب گويند . و روغن فندق . پاشامه ( p - c me ) ا . پ . شلوار و تنبان . پاشان ( p c n ) ص . پ . پاشنده و برافشاننده . و پراكنده‌كننده و پريشان‌كننده . پاشانيدن ( p c nidan ) ف م . پ . پاشيدن و پاشيدن فرمودن . پاشته ( p cte ) ا . پ . پاشنه و عقب . و پاشتهء در : پاشنهء در . پاشك ( p cak ) ا . پ . پاسك و خميازه و دهن‌دره . پاشنا ( p cn ) ا . پ . پاشنه . و خيار و خربزه و هندوانه و كدو و جز آنها كه جهت تخم نگاهدارند . پاشنامه ( p cn me ) ا . پ . پاچنامه و لقب و قرين و همال . پاشنگ ( p cang ) و پاشنگه ( p cange ) ا . پ . خوشهء كوچك انگور . و هر چيزى كه جهت تخم نگاهدارند از قبيل خيار و كدو و خربزه و هندوانه . و خوشهء انگورى كه بر تاك خشك شده باشد . پاشنه ( p cne ) ا . پ . بلغت زند عقب و پاشنه . پاشنه ( p cene ) ا . پ . جزء خلفى از قدم كه بتازى عقب گويند . و سنگ‌پا . و پاشنهء كفش : آن جزء برآمدهء از ته كفش كه پاشنهء پا بر آن تكيه مىكند . و پاشنهء در : آن جزء از در خواه از طرف بالا و يا پائين كه در بر آن حركت مىكند . و پاشنه زدن ف م . : مهميز زدن . پاشنه‌كوب ( p cne - kovb ) ص . پ . بستهء بپاشنه . پاشو ( p - cu ) ا . پ . چوبدستى چوپان . و چوبدستى مسافر . پاشى ( p ci ) ا . پ . پاشيدگى و پراكندگى و افشاندگى . پاشيب ( p - cib ) ا . پ . نردبان . و زينه پايه . و نشيب كوه . پاشيدن ( p cidan ) ف م . پ . ريختن . و پراكندن . و افشاندن . و ف ل . : ريخته شدن . و متفرق شدن و پراكنده شدن . و پر شدن . و از هم پاشيدن : پراكنده شدن به همه طرف . پاشيده ( p cide ) ص . پ . متفرق . و پراكنده شده . و منتشر گشته . پاشيده ( p cide ) ا . پ . خوشهء انگور . و خيار . و كدو . و خربزه . پاشينه ( p cine ) ا . پ . پاشنه و عقب . پاغر ( p qar ) ا . پ . ستونى كه سقف خانه بر آن قرار گيرد . پاغر ( p qor ) و پاغره ( p qore ) ا . پ . ناخوشى كه پاى آدمى بزرگ شود مانند پاى فيل و آن را داء الفيل نيز گويند . پاغند ( p qond ) و پاغنده ( p qonde ) و ( p qande ) ا . پ . گلولهء پنبهء حلاجى كرده شده . پاغوچه ( p qu - ce ) ا . پ . پروانه . پاغوش ( p qovc ) ا . پ . غوطه و فرورفتگى در آب و غوص . پافزار ( p - faz r ) ا . پ . پا افزار و كفش . پاك ( p k ) ص . پ . صاف . و بىغش و خالص . و طاهر . و پارسا و بىگناه . و پاكيزه . و تمام و كامل و همه و كاملا و تماما . و پاك و پاكيزه : كاملا صاف و طاهر . و پاك باختن ف م . : همه را باختن . و پاك شدن : محو شدن و حك شدن . و پاك كردن : صاف كردن . و طاهر كردن . و شستن . و زدودن . و جلا دادن . و محو كردن . و حك نمودن . و پاك و پاكيزه : كاملا صاف و طاهر . پاك‌آب ( p k - b ) ا . پ . آب صاف و خالص . پاكار ( p - k r ) ا . پ . نايب تحصيل‌دار خراج . و كناس و آنكه مستراح را جاروب كند و پاكيزه سازد . و خدمتگار . پاك‌اصل ( p k - asl ) ص . پ . داراى اصل و نژاد پاك و نجيب . پاكان ( p k n ) پ . ج . پاك . و پاكان خط اول : ملائكهء كروبيان و حاملان عرش . پاكباز ( p k - b z ) ص . پ . كسى كه در