على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
56
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
در ذم استعمال كنند يعنى تو موصوف هستى باخلاق ذميمه و پدر ندارى كه ترا از كارهاى نابايسته منع كند . و گاه در دشنام گويند يعنى ترا پدر معروف و مشهورى نيست . اب ( abb ) ا . ع . گياه و سبزه . و چراگاه . و چيزى كه بروياند زمين را و آن براى دواب بمنزلهء فواكه است مر انسان را . و قصد . و اخ . نام شهرى در يمن . اب ( abb ) م . ع . اب للسيرابا و ابيبا و ابابا و ابابة ( از باب ضرب و نصر ) : آمادهء سير شد . و اب يده الى سيفه ابا : دست بر شمشير كرد تا بكشد آن را از غلاف . و اب الى وطنه ابا و ابابة و ابابة : مشتاق وطن خود شد . و اب ابه : قصد كرد مانند قصد او . و ابت ابابته : راست شد طريقهء او و اب فلان : شكست داد فلان دشمن خود را بحملهء شجاعانه كه جبن را در آن راهى نبود . و اب الشيئى : حركت داد آن چيز را . ابا ( abban ) ا . ع . پدر . مر . اب . ابا ( ab ) پ . كلمهء موصول بمعنى با . ابا ( ab ) ص . پ . غريب و اجنبى و بيگانه و عجيب . و نادر . ابا ( ab ) ا . ع . پدر و ابو . و اباء بن ابا اخ . نام يكى از روات حديث و ابا ابراهيم . كنيهء حضرت موسى بن جعفر عليه السلام . ابا ( ab ) و ( eb ) ا . پ . چمچه و ملاغه ( ملعقة ) . و آش . و خوراكى . و نان . و اباى گلوگير : دل گيرى و اندوه . و شعف و خوشحالى در مرگ دشمن . ابا ( eb ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نفرت و كراهت و امتناع . و ابا داشتن ف ل . : نفرت داشتن و كراهت داشتن . و ابا كردن ف م : امتناع كردن . و تكذيب كردن . و سرباز زدن . ابا ( eb ) م . ع . ابيت الطعام ابا ( از باب سمع ) : دست كشيدم و باز ماندم از طعام بدون سيرى . اباء ( ab ' ) م . ع . و بوئت الارض و باء و بائة و اباء و ابائة ( از باب كرم ) بسيار بيمارى گرديد آن زمين . اباء ( ab ' ) ا . ع . گياهى نرم كه اكثر در درياى مصر خيزد و از آن كاغذ سازند و به زبان يونانى پاپيروس گويند و بيخ آن را مانند نيشكر خورند . و انبوهى درختان . و انبوهى درختان حلفاء كه از آن جوال و بوريا سازند . اباء ( ab ' ) و ( eb ' ) م . ع . ابا الشيئى اباء و اباء و ابائة ( از باب فتح و ضرب ) : سرباز زد از آن چيز و ناخوش داشت آن را . ابيته اياه : داشتم او را بر كراهت از آن چيز . و ابى عليه : گردنكشى كرد از وى و كذا ابى عليه الامر و ابيت اللعن سرباز زنى تو و با زمانى از كارى كه سزاوار لعنت است . و اين كلام در جاهليت در تحيت ملوك گفته مىشده است . اباء ( ob ' ) ا . ع . كراهت از طعام . يق اخذه اباء من الطعام يعنى گرفت او را كراهت و ناخوشى از طعام . اباء ( ab ' ) ع . ج ابائة . اباء ( obb ) ع . ج آبى . اباءة ( ab at ) ا . ع . درخت حلفاء كه از آن جوال و بوريا سازند . اباءة ( ab at ) م . ع . و بوء و باء و و باءة و اباءة مر . اباء . اباءة ( eb at ) م . ع . ابى اباء و اباء اباءة ( مر . اباء و اباء ) و اباته اليه اباءة : راجع ساختم او را سوى وى و اباءه به و ابائه منزلا و فيه : جا داد و فرو آورد ويرا به جائى و اباء بالمكان : فرو آمد و مقيم شد در آنجاى و اباء الابل : بازگردانيد شتران را سوى جاىباش آنها . يق ابات عليه ما له اى ارحت عليه ابله و غنمه . و اباء منه : گريخت از آن و اباء الاديم : در دباغ انداخت پوست را تا پيراسته شود . و يق فى ارض كذا فلات تبيئى فى فلات يعنى بيابان در بيابان است . اباب ( ab b ) ا . ع . آب . و هر چيز كه نوشيده شود . اباب ( ab b ) م . ع . اب ابّا و ابابا مر اب . اباب ( ab b ) و ( eb b ) ا . ع . آمادگى جهة سفر كردن . يقال هو فى ابابه اى فى جهازه . اباب ( ob b ) ا . ع . سيل عظيم . و موج دريا . ابابة ( ab bat ) و ( eb bat ) ا . ع . طريقه . ابابة ( ab bat ) و ( eb bat ) م . ع . اب ابا و ابابة و ابابة . مر . ابّ . ابابيل ( ab bil ) ا . ع . يك نوع مرغ . و ا ج . گلهء شتران . و گروه مرغان مسافر . ابابيل ( ab bil ) ص . ع . بطور گله و يا گروه مرغان مسافر . و پىدرپى در آينده . و ابل ابابيل شتران گروه در گروه . ابابين ( ab bin ) ع . ج ابّان . اباة ( ob t ) ع . ج آبى . ابات ( ab t ) ا . ع . گاه در شعر بجاى ابت گويند يعنى پدر من . اباتة ( eb tat ) م . ع . شب گذرانيدن . اباتر ( ab ter ) ا خ . ع . نام موضعى . اباتر ( ob ter ) ص . ع . كوتاه قد . و بىنسل و فرزند . و مرد قطعكنندهء رحم . اباثة ( eb sat ) م . ع . پاك كردن چاه . و شيار كردن زمين . اباثى ( ob s ) ص . ع . ابل اباثى : شتران خوابيدهء سير شكم . اباجر ( ab jer ) ع . ج بجر ( bojr ) . اباجير ( ab jir ) ع . ج بجر ( bojr ) . اباحة ( eb hat ) م . ع . حلال كردن چيزى . و ظاهر كردن راز . اباحه ( eb he ) ا . پ . - مأخوذ از تازى -