على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

678

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

بىثبات ( bi - sob t ) ص . پ . ناپايدار و بدون بقا و دوام . بىجا ( bi - j ) م ف . پ . بىهنگام و بىوقت و بىموقع . و ناراست . و ناصواب . و بىباعث و بىسبب . بيجاپور ( bij pur ) ا خ . پ . شهرى در هندوستان . بيجاد ( beyj d ) و بيجاده ( beyj de ) ا . پ . كهربا . و يك نوع سنگى شبيه بياقوت . و بيجاده شدن ف ل . : زرد شدن . و پژمرده شدن . و سهو كردن . بيجاده‌آب ( beyj de - b ) ا . پ . شراب زرد رنگ . بيجاده‌رنگ ( beyj de - rang ) ا . پ . شراب ياقوتى رنگ . بيجاده‌گون تيغ ( beyj de - gun - teyq ) ا . پ . شمشير خون‌آلود . بيجاده‌لب ( beyj de - lab ) ص . پ . آنكه لبش سرخ مانند مرجان باشد . بيجادهء مذاب ( beyj deye - moz b ) ا . پ . خون . و شراب سرخ و شراب زعفرانى رنگ . بيجاذق ( bayj zaq ) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - يك نوع سنگى شبيه بياقوت . بيجار ( bij r ) ا خ . پ . شهر حاكم‌نشين ولايت گروس . بيجان ( bi - j n ) ص . پ . بىروان . و بىحيات . و زبون و ناتوان . و بهادر . بيجانگر ( bij nagar ) ا خ . پ . شهرى در هندوستان . بىجرأت ( bi - jor'at ) ص . پ . جبان و ترسو . و آنكه شجاعت ندارد . بىجرم ( bi - jorm ) ص . پ . بىگناه و بىتقصير و بىخطا . بيجك ( bijak ) ا . پ . بليت صرافان و سوداگران . و نوشتهء يادداشت در خريد و فروخت و معاملات سوداگرى . بيجگر ( bi - jagar ) ص . پ . بىجرأت و بيمناك و سهمگين . بيجمال ( bi - jam l ) ص . پ . نازيبا و و بدصورت . و بدسيرت . بيجمالى ( bi - jam li ) ا . پ . نازيبائى و بدصورتى . و بدسيرتى . بيجن ( beyjan ) ا خ . پ . بيژن و نام پسر گيو . بيجواب ( bi - jav b ) ص . پ . بىپاسخ و غير مقبول . بىجوهر ( bi - javhar ) ص . پ . نادان . و بىهنر . و بىعقل . بى جهت ( bi - jahat ) م ف . پ . بىسبب و بدون دليل و بلاش و بلاژ و بيهوده . بيچارگان ( bic reg n ) پ . ج بيچاره . بيچارگى ( bic regi ) ا . پ . درماندگى و لاعلاجى . و احتياج . بيچاره ( bi - c re ) و بيچاره‌وار ( bi - c re - v r ) ا و ص . پ . لاعلاج . و نااميد . و درمانده و عاجز و بىنوا و فرومانده و مأيوس . و خوار و مستمند . و بىدرمان . بيچال ( bic l ) ص . پ . - مأخوذ از هندى - بدذات و مفسد . بيچالى ( bic li ) ا . پ . - مأخوذ از هندى - بدرفتارى و بدسلوكى . بىچراغ ( bi - car q ) ص . پ . بىنور . و خراب و ويران . و شهر ناآبادان . بىچشم ( bi - cacm ) ص . پ . كور . بيچق ( bicaq ) ا خ . پ . نام قريه‌اى نزديك هرات . بيچند ( bicand ) ا . پ . درخت . بيچوبه ( bi - cube ) ا . پ . خيمهء كوچك بدون ديرك . بىچون ( bi - cun ) ص . پ . بىمثال و بىنظير و بىشبه . و آنكه از وى تفسير نتوان كرد و تفتيش نتوان نمود . و بىآميزش . و جاويد و مقدس . بىچونى ( bi - cuni ) ا . پ . بىنظيرى و بىمثالى و بىهمتائى . بيچه ( bayce ) ا . پ . ديوارى كه ما بين دو ديوار خانهء زمستانى نهند و بنهايت نرسانند و مسقف سازند تا آن خانه گرمتر شود و بتازى عرس خوانند . بيچيز ( bi - ciz ) ص . پ . لا شيئ و مفلس و درويش . بيچيزى ( bi - cizi ) ا . پ . افلاس و فقر . بيحارژون ( bih rjun ) ا . پ . غذاى لذيذ . بىحاصل ( bi - h sel ) ص . پ . بىثمر و بىفايده . بىحاصلى ( bi - h seli ) بدون سودمندى و بدون فايده‌مندى . بىحال ( bi - h l ) ص . پ . بىعرضه و بىوجود و كسى كه كارى از او ساخته نباشد . و ضعيف و سست . و افتادهء در بستر . بيحان ( bayh n ) ا خ . ع . نام پدر قبيله‌اى از تازيان . بيحان ( bayh n ) و ( bayyah n ) ص . ع . رجل بيحان : مردى كه ظاهر سازد راز خود را و كذلك رجل بيحان . بيحانية ( bayh niyat ) ص . ع . شتران منسوب بقبيلهء بيحان . بىحجاب ( bi - hej b ) ص . پ . بىپرده . و روباز . و بىشرم . بىحجابانه ( bi - hej b ne ) م ف . پ . بطور بىپردگى و بىشرمانه . بيحد ( bi - had ) و ( bi - hadd ) ص . و م ف . پ . بىنهايت و بىكران . و بىپايان .