على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
651
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
آرايش شدهء با بنفشه . بنفشهخط ( bonafce - xat ) ص . پ . آنكه داراى بروت كبود سياه رنگ باشد . بنفشهكرده ( bonafce - karde ) ص . پ . برنگ كبود رنگ شده . بنفشهگون طارم ( bonafce - gun - ) ( t ram ) ا . پ . آسمان ارغوانى . بنفشهگون مهد ( bonafce - gun ) ( mahd ) ا . پ . زمين و آسمان . بنفشهموى ( bonafce - muy ) ص . پ . آنكه داراى موهاى كبود سياه باشد . بنق ( banq ) م . ع . بنق الودى : پيوند كرد نهال را ( و الفعل من نصر ) . بنقة ( benaqat ) ا . ع . خشتك پيراهن يا گريبان آن . بنقد ( be - naqd ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - با پول حاضر آماده . و حاضر و موجود و فورا و فى الفور و همين لحظه . بنقوس ( bonqus ) ا . ع . گل خربزه . ج : بناقيس . بنقه ( banqe ) ا . پ . يك نوع غلهاى مانند عدس . بنك ( bonk ) ا . پ . پوست بيخ مغيلان . بنك ( bonak ) ا . پ . - مصغر بنه يعنى درخت كوچك . و نشان و اثر چيزى . و نشان و نقش پا . بنك ( banak ) ا . پ . - مصغر بنه كه حبة - الخضراء باشد . و نوعى از قماش زمينه اطلس كه بر آن گلهاى زربفت بود . و گلى كه بر روى مهوشان از آشاميدن شراب بهم رسد . و خوئى كه بر پيشانى ايشان نشيند . بنك ( bonk ) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - بن چيزى . و خالص آن يق هؤلاء من بنك الارض اى من اصلها . و نوعى از بوى خوش . و بهرهاى از شب . بنكدار ( bonak - d r ) ا . پ . كسى كه مأكولات از قبيل پنير و كشك و روغن و برنج و حبوبات و جز آنها را جهت فروش ذخيره كرده احتكار مىنمايد . بنكران ( bonkar n ) ا . پ . بكران . و هر چيز برشته شده و چسبيدهء به ته ديگ . بنكشيدن ( bonkocidan ) ف م . پ . بلع كردن و ناجاويده از حلق فروبردن . بنكلك ( bonkolak ) ا . پ . بوتهء گل . و يك نوع ميوهاى كه آن را بنگلك نيز گويند . بنكن ( bankan ) ا . پ . آهنى پهن و دستهدار كه در دو كنار آن ريسمان بندند و يك نفر دسته و ديگرى ريسمانها را بگيرد و زمين را بدان هموار كنند . بنكن ( bon - kan ) ا . پ . كج بيل باغبانى . و قلابى كه بدان علف هرزه را از كشتزار برميكنند . بنكو ( banku ) ا . پ . پنبه دانه . بنكول ( bankul ) ا خ . پ . نام شهرى در جزيرهء سوماترا . بنگ ( bang ) ا . پ . مادهء سبزى كه از برگ كنب گيرند و از آن بنگ آب ساخته دراويش مانند مخدر مسكر بنوشند و از اين مادهء سبز مادهء سقزى و سمى گيرند كه چرس گويند و آن را در سر غليان با تنباكو مخلوط كرده بكشند و كيف كنند . و بنگ ساختن ف م . : فريب دادن . و دل ربودن . بنگاله ( bang le ) ا . پ . بزرگترين ايالتهاى هندوستان كه متعلق بدولت انگليس است . و متجاوز از 50 مليون نفر جمعيت دارد و پايتختش شهر كلكته . و خليج بنگاله : حاصل شده است از درياى هند كه در ما بين هندوستان و ماچين واقع شده . بنگالى ( bang li ) ص . پ . منسوب به بنگاله . بنگان ( beng n ) ا . پ . طاسى باشد مر دهقانان را كه در ته آن سوراخ كوچكى است و جهت بخش كردن آب رودخانه و يا قناة و يا چشمه ظرفى را پر از آب كرده و آن طاس را به روى آب گذارند تا از آن سوراخ كوچك آب در طاس داخل شود به اين طريق هر كسى بخش خود را به برد و تعدى بر ديگرى نكند . و مطلق پياله را نيز گويند . و بمعنى طشت و آسمان نيز آمده . و نيلى بنگان ا . آسمان . بنگاه ( bang h ) ا . پ . خرگاه تركمانى . و خيمه . و اسباب وزرا و اركان دولت . بنگاه ( bon - g h ) ا . پ . مكان و جائى كه نقد و جنس در آنجا نهند . و خانه و منزل و مسكن . و چند اول لشكر . و انبار و مخزن و صندوق آهنين . و بار و بنگاه ا ج . : چيزهاى قابل حمل مانند چادر و خيمه و ديگر اسباب و لوازم سفر . بنگر ( bangar ) ا . پ . عهد و پيمان در حاصل آوردن زمين . بنگر ! ( bengar ) پ . كلمهء امر از نگريستن . بنگرنگ ( bang - rang ) ا . پ . ضيق النفس . و ص . گرفتار ضيق النفس . بنگره ( bangare ) ا . پ . آوازى كه زنان در هنگام خواب كردن طفل مىخوانند . بنگره ( bengare ) ا . پ . ريسمانى كه در محل رشتن پنبه بر دوك پيچيده گردد . بنگش ( bangec ) ا خ . پ . ولايتى از تركستان . بنگش ( bongoc ) ا . پ . بلع . بنگشتن ( bongoctan ) و بنگشيدن ( bongocidan ) ف م . پ . بلعيدن و ناجائيده فروبردن . بنگل ( bongol ) ا . پ . درخت گل . و ميوهء درخت گل . و آن جزء از گل و يا شكوفه