بلوغ ( boluq ) م . ع . بلغ الغلام بلوغا ( از باب نصر ) : بالغ شد آن كودك . و بلغ الكتاب بلاغا و بلوغا : رسيد آن نامه . و بلغ زيد المكان : رسيد زيد بآنجاى . و يا نزديك رسيدن شد . قوله تعالى فَإِذا بَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ اى قاربنه و شارفن انقضاء العدة . و قوله فاذا بلغن اجلهن فلا تعضلوهن اى اذا انقضى اجلهن . و بلغت الثمار : رسيده و پخته شدند آن ميوه‌ها . و بلغ مبلغا : به حد كمال و خوبى رسيد . و بلغ الرجل ( مجهولا ) : در مشقت انداخته شد آن مرد . بلوغ ( boluq ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - هنگام رسيدگى و بالغ‌شدگى پسر و يا دختر - و هنگام بلوغ دختر را شله‌گاه گويند كه سال نهم عمر وى باشد و در پسر سال چهاردهم است . و به حد بلوغ رسيدن ف ل . : هنگام بالغ شدن . بلوغية ( boluqiyat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سن بلوغ و رشد . و سن عقل . بلوق ( boluq ) ا . ع . بلق بلقا و بلوقا ( از باب نصر ) : شتافت . و بلق السيل الاحجار : برد سيل سنگها را . و بلق الباب : تمام گشاد در را . و يا سخت گشاد و بند كرد . و بلق الجارية : ربود دوشيزگى آن دختر را . بلوق ( balluq ) ا . ع . زمينى كه هيچ نروياند . ج : بلاليق . بلوقة ( baluqat ) و ( boluqat ) ا . ع . بيابان و زمين نرم هموار . و يا آنكه جز درخت و خامى چيز ديگر نروياند . و يا زمينى كه هيچ نروياند . و ا خ . موضعى بناحيهء بحرين بالاى كاظمه كه بزعم عربان مسكن جنيان است ج : بلائق . بلوك ( baluk ) و ( boluk ) ا . پ . جام شرابخورى . بلوك ( boluk ) ا . پ . ناحيه‌اى كه مشتمل بر چندين قريه و ده باشد . و پشكل شتر . بلوكات ( boluk t ) پ . ج . بلوك . و طوايف و خلايق . بلول ( bolul ) م . ع . بل بلولا ( از باب نصر ) : نجات يافت و رستگار شد . و بللت به : درآويختم بوى . و بلك الله ابنا و بابن : خداى روزى گرداند ترا فرزند . و بلوا الارض : تخم‌ريزى كردند زمين را . و بل : رفت و سير كرد در زمين . و بلت الريح بلولا ( از باب ضرب ) : سرد و نمناك شد باد . و بل من مرضه بلا و بللا و بلولا : به شد از بيمارى و بل بالشيئ بلا : حريص شد به آن . و بللت به بللا و بلالة و بلولا ( از باب سمع ) : مبتلا شدم به آن . و درآويختم بوى . و ما بللت به : نيافتم و ندانستم آن را . مر . بل ( ball ) و بلل ( balal ) . بلول ( bolul ) و ( belul ) ا . ع . بقيهء مودت . بلولة ( bolulat ) ا . ع . حال يق كيف بلولتك اى حالك . بلون ( balun ) ا . پ . دستمال و رومال . و گلوبند . و تسبيح . و راه و طريق . بلون ( bolun ) ا . پ . بنده - برابر آزاد . و خدمتگار . بلوندك ( balvandak ) ا . پ . شمشير چوبين . بلونك ( bolunak ) ا . پ . مر . بلوك . بلونك ( balunak ) و بلونه ( balune ) ا . پ . شمشير چوبين . بلوى ( balv ) ا . ع . آزمايش . و سختى . و دريافت چيزى و كشف آن . بلوى ( balv ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آشوب و غوغا و هنگامه و سركشى . و بلوا . بلوى ( bolv ) ا خ . ع . موضعى در مدينه . بلوى ( balaviy ) ص . ع . منسوب به قبيلهء بلى كه طايفه‌اى از قضاعة است . بله ( balha ) ع . اسم فعل بمعنى دع يعنى بمان و ما بعد آن منصوب آيد بمفعوليت يق بله زيدا . و نيز بمعنى چگونه باشد و ما بعد آن مرفوع آيد بابتدائيت يق بله زيد و ما بلهك يعنى چيست ترا . بله ( balh ) م . ع . بمعنى ترك باشد و ما بعد آن مجرور آيد باضافت نحو : تذر الجماجم ضاحيا هاماتها * بله الاكف كانها لم تخلق و نيز گاهى اين كلمه را مجرور به من استعمال كرده‌اند و در اين صورت بمعنى غير مىباشد از الفاظ استثنا بشمار مىآيد . بله ( bolh ) ع . ج ابله ( ablah ) و بلهاء ( balh ' ) الحديث : اكثر اهل الجنة البله يعنى البله فى امر الدنيا لقلة اهتمامهم بها و هم اكياس فى امر الاخرة . بله ( bolh ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - احمق بىتميز كه خير و شر را از هم تميز ندهد . بله ( balah ) ا . ع . نادانى و سليم دلى و نيك نهادى و خوشخوئى بىبدى . بله ( balah ) م . ع . بله بلها و بلاهة ( از باب سمع ) : ابله شد . و بله عن حجته بازماند از حجت خود . بلهاء ( balh ' ) ص . ع . - مؤنث ابله - زن ابله . و ناقه‌اى كه بسبب متانت و رزانت از چيزى نرمد . و زن نادان ناتجربه كار از خاندان بزرگ . و ا خ . نام ناقه‌اى . بلهانه ( bolh ne ) ص . پ . شبيه و مانند بله . و م ف . بطور بلاهت و بىتميزى . بلهسة ( balhasat ) م . ع . شتابى كردن در رفتار . بلهصة ( balhasat ) م . ع . دويدن از بيم