كدام يك . بكر ( bakr ) و ( bokr ) ا . ع . شتربچه . و يا شتر جوانه يا شتر پنج‌ساله تا شش ساله . و يا شتر بچهء بسال دويم درآمده تا اينكه دندان نيش افگند . و يا شتر بچهء دو سالهء بسال سيوم درآمده . و يا شتر بچه‌اى كه دندان نيش برنياورده باشد . ج : به كار و ابكر ( abkor ) و بكران ( bokr n ) و بكارة ( bek rat ) و ( bak rat ) . قال ابو عبيد البكر من الابل بمنزلة الفتى من الناس و البكرة بمنزلة الفتاة و القلوص بمنزلة الجاريه و البعير بمنزلة الانسان و الجمل بمنزلة الرجل و الناقه بمنزلة المراة . المثل : صدقنى سن بكره - بفتح سن و بضم هر دو خوانند - يعنى آگاهانيد مرا بر مكنون خاطر خود و اصل اين مثل اين است كه مردى شترى را بها كرد و از بايعش پرسيد چند ساله است گفت نه ساله در اين اثنا شتر فرار كرده صاحبش هدع هدع گفتن گرفت و اين كلمه را در تسكين شتر كرهء دو سه ساله استعمال مىكنند پس هرگاه مشترى اين كلمه را شنيد گفت : صدقنى سن بكره . - بفتح سن و بضم هر دو خوانند - يعنى آگاهانيد مرا بر مكنون خاطر خود و اصل اين مثل اين است كه مردى شترى را بها كرد و از بايعش پرسيد چند ساله است گفت نه ساله در اين اثنا شتر فرار كرده صاحبش هدع هدع گفتن گرفت و اين كله را در تسكين شتر كرهء دو سه ساله استعمال مىكنند پس هر گاه مشترى اين كلمه را شنيد گفت : صدقنى سن بكره . بكر ( bakr ) ا خ . ع . پدر قبيله‌اى . و موضعى در بلاد طى - و به اين معنى بدون الف و لام آيد . و ابو بكر عبد الله بن ابى قحافة : خليفهء اول رضى اللّه عنه . و ديار بكر : از بلاد بين النهرين . بكر ( bekr ) ا . ع . دوشيزه . و در مرد و زن هر دو گويند . ج : ابكار . و زن و ناقه‌اى كه يك شكم بيش نزاده باشد . و اول هر چيز . و كودك جوان . الحديث : لا تعلموا ابكار اولادكم كتب النصارى . و هر كار نو پيدا كه مانند آن بيشتر نشده باشد . و گاو ماده كه هنوز باردار نشده . و يا گاو مادهء جوان . و ابر بسيار باران و فرزند نخستين مادر و پدر كه پس از وى هنوز ديگر نزاده باشد - يستوى فيه المذكر و المؤنث - و درخت انگور كه پيش از اين بار نياورده باشد . و ضربة بكر : آنكه در يك بار صاف ببرد . الحديث : كانت ضربات على كرم الله وجهه ابكارا اذا اعتلى قد و اذا اعترض قط . بكر ( bekr ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دوشيزه خواه بزرگ و يا كوچك باشد . و دختر و زنى كه در آن دخول نكرده باشند . و ص . فكر بكر : تصورى كه پيش از اين در مخيلهء كسى نگذشته باشد . و كار بكر : كار نو كه كسى اقدام در آن نكرده باشد . و مضمون بكر : مضمونى كه پيش از اين كسى نگفته باشد . و بكر پوشيده‌روى و يا بكر مشاطهء خزان : شراب انگورى كه هنوز در خم بود و كسى از آن نخورده باشد . بكر ( bakar ) م . ع . بكر اليه بكرا ( از باب سمع ) : شتابى كرد بسوى او و شتافت . بكر ( bakar ) ا . ع . بامداد پگاه يق سر على فرسك بكرا كما تقول سحرا . بكر ( bakar ) ع . ج بكرة ( bakrat ) و ( bakarat ) . بكر ( bakor ) و ( baker ) ص . ع . رجل بكر فى حاجته : مرد پگاه‌خيز در حاجت خود . بكر ( bokar ) ع . ج بكرة ( bokrat ) . بكر ( bokor ) ع . ج بكور ( bakur ) و باكور و باكورة . بكر ( bokor ) ا خ . ع . نام قلعه‌اى در يمن . بكرات ( bakar t ) ج ا خ . ع . كوههاى بلند نزديك بكرة . و پشته‌هاى سياه در راه مكه . و ج ا . حلقه‌هاى چند از حليهء شمشير . بكرات ( bakar t ) ع ج بكرة ( bakrat ) و ( bakarat ) . بكران ( bokr n ) ا . پ . كنارهء ديگ . و ته ديگ . و آن مقدارى از طعام كه در تهء ديگ چسبيده و بريان شده باشد . و آن را تهديك نيز گويند . بكران ( bokr n ) ع . ج بكر ( bakr ) و ( bokr ) . بكران ( bekr n ) پ . ج . بكر . و بكران چرج : ستاره‌هاى آسمان . و بكران بهشت : حوريان . بكران ( bakr n ) ا خ . ع . موضعى در ناحيهء ضربة . بكراوى ( bakr viy ) ص . ع . منسوب به بنى ابى بكر بن كلاب . بكرائى ( bakr i ) ا . پ . ميوه‌اى شبيه به ليموى شيرين و تلخ مزه . بكرة ( bakrat ) ا . ع . چرخ چاه كه با آن آب كشند . و حلقهء كوچكى از حليهء شمشير . و ا ج . جماعت يق جائوا على بكرة ابيهم اذا جاء و امعا و لم يتخلف منهم احد . و شتر مادهء جوان . و دختر جوان ج : به كار ( bek r ) . و ا خ . نام چندين آب . و ابو بكرة : نقيع صحابى كه پدرش حارث و يا مسروح بود و در روز طايف از قلعه بر چرخ آويخته به زير آمد ؛ آن حضرت صلى اللّه عليه و آله او را بابو بكرة كنيت كرد . بكرة ( bakrat ) و ( bakarat ) ا . ع . چرخ چاه . ج : بكر ( bakar ) و بكرات ( bakar t ) . بكرة ( bokrat ) ا . ع . بامداد پگاه . يق اتيته بكرة اى باكرا . ج : بكر ( bokar ) . بكرتان ( bakrat ne ) ا خ . ع . - بصيغهء تثنيه - . دو كوه چسبيده به زمين مر بنى جعفر را : بكردار ( be - kerd r ) م ف . پ . بطريقه و برفتار و مانند و مثل . بكروى ( bakravi ) ا . پ . بكرائى .