كرد . و يقال بطرت عيشك كما يق المت بطنك و رشدت امرك اى الم بطنك و رشد امرك . و نير بطر : سرگشته شدن . و ناسپاسى نعمت كردن . و مكروه داشتن چيزى كه سزاوار كراهت نباشد . و گردن‌كشى كردن از حق و قبول ناكردن آن را الحديث : الكبر بطر الحق . بطر ( betr ) ا . ع . رايگان يق ذهب دمه بطرا . بطر ( bater ) ص . ع . بزرگ‌منش . و فيرنده . و كسى كه مكروه دارد چيزى را كه سزاوار كراهت نباشد . بطرا ( batr ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - كوه و جبل . و سنگ . بطراخو ( batr xu ) و بطراخوس ( batr xus ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - وزغ و ضفدع . بطراساليون ( batr s liun ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - كرفس كوهى . بطراكة ( batr kat ) ا . ع . ريش سفيد معبد . و منزل ريش سفيد . بطرالاون ( batr l van ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - نفت . به طرز ( be - tarz ) م ف . پ . بطريق و بروش و برسم . و مانند . به طرف ( be - taraf ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بجانب و بسوى . بطرك ( betrak ) و ( betark ) و ( batrak ) ا . ع . بطريق و يا سردار مجوس . بطرى ( botri ) ا . پ . - مأخوذ از انگليسى - آوندى شيشه‌اى استوانه‌اى شكل . بطرير ( betrir ) ا . ع . مردم بىشرم زبان دراز منهمك در گمراهى . بطريرة ( betrirat ) ا . ع . زن بىشرم زبان دراز منهمك در گمراهى . بطريق ( be - tariq ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بطريقه و به راه و بروش و برسم . و بطريق حق : به راه حق . بطريق ( betriq ) ا . ع . - مأخوذ از يونانى - سرهنگ روم كه ده هزار مرد جنگى در زير حكم او باشد . و رئيس مذهب نصارى . و مرغ فربه . و ص . مرد متكبر . ج : بطارقة . بطريقان ( betriq ne ) ا . ع . - بصيغهء تثنيه - . دو شراك در پشت قدم . بطريكية ( batrikiyat ) ا . ع . ريش سفيدى معبد . و منزل ريش سفيد . بطش ( batc ) م . ع . بطش به بطشا ( از باب نصر و ضرب ) : حمله كرد بر وى و سخت گرفت . و نيز بطش : سخت گرفتن بهر چيز كه باشد الحديث : فاذا موسى باطش بجانب العرش . و دليرى كردن . و بطش من الحمى : افاقه يافت از تب ولى هنوز ضعف دارد . و بطشت يده : كار كرد دست او . بطش ( batc ) ا . ع . گرفتگى سخت . و بأس و حمله . بطشة ( batcat ) ا . ع . قوت و برترى بر ديگران . و قدرت و سطوت و اقتدار . و شدت . و البطشة الكبرى : طبل بزرگ و ا خ . جنگ بدر . بطغ ( bataq ) م . ع . بطغ بالعذرة بطغا : آلوده شد به نجاست - لغت فى بدغ - و نيز بطغ : ماليدن چيزى بر زمين . و پاىكشان بر زمين رفتن . بطك ( batak ) ا . پ . - مصغر بط - مرغابى كوچك . و صراحى شراب . و جاميكه به شكل بط ساخته شده باشد . بطل ( botl ) ا . ع . ذهب دمه به طلا : برايگان رفت خون او . بطل ( botl ) م . ع . بطل الشيئ به طلا و بطولا و بطلانا ( از باب نصر ) : ناچيز و فاسد گشت آن چيز . و ساقط شد حكم آن و ضايع گشت . بطل ( batal ) ص . ع . شجاع و دلير و دلاور . ج : ابطال . بطلات ( bottal t ) ج ا . ع . ترهات و اباطيل ج : بطلة ( bottalat ) و بطل ( bottal ) . بطلان ( botl n ) م . ع . بطل به طلا و بطولا و بطلانا . مر . بطل ( botl ) . بطلان ( botl n ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - فساد و باطل‌شدگى . و سقوط حكم . بطلة ( batalat ) ا . ع . مردم ساحر و جادوگر . بطلة ( batalat ) ص . ع . امراة بطلة : زن شجاع دلاور . بطلميوس ( batlamyus ) و بطليموس ( batlimus ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - چهارده نفر از پادشاهان مصر را گويند كه پس از مرگ اسكندر فيلفوس مقدونيائى در آن مملكت سلطنت كردند بدين تفصيل : بطليموس اول ( سوترويالاگوس ) - از 323 تا 285 قبل از ميلاد در مصر سلطنت نمود و پس از مرگ اسكندر بر تخت پادشاهى اين مملكت عروج كرده و بانى سلطنت طايفهء بطلميوس گرديد . و بطلميوس دوم ( فيلادلف ) از 285 تا 247 قبل از ميلاد سلطنت نموده و مروج ادبيات و مقنن قوانين عاليه بود . و بطلميوس سوم ( اورژت ) - از 247 تا 222 قبل از ميلاد . و بطلميوس چهارم ( فيلوپاتور ) - از 222 تا 205 . و بطلميوس پنجم ( اپيفان ) از 205 تا 181 . و بطلميوس ششم ( فيلومتور ) از 181 تا 149 . و بطلميوس هفتم ( اورژت ) از 149 تا 117 . و بطلميوس هشتم ( سوتر ) از 117 تا 107 قبل از ميلاد در مصر سلطنت نمودند و در اين سال اين پادشاه يعنى سوتر را از اسكندريه اخراج كردند و در سال 88 مجددا