على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

23

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

لذيذ است و نام درخت ارزن و گاورس . و ا خ . نام قصه‌اى در نخجوان كه شرابش به خوبى معروف است . و آزاد شدن ف ل . : رها شدن و نجات يافتن و خلاص شدن و مرخص شدن و اجازه يافتن براى خروج . و آزاد كردن ف م . : رها كردن و خلاص نمودن . و معاف كردن و گناه بخشيدن . آزاد آوا ( z d - v ) ا . پ . طريقهء گفتن شكر خدا . آزادبر ( z d - bar ) ا خ . پ . جلگهء كوچكى واقع در كوهستان ما بين لوراى رى طالقان قزوين . آزاد بهمن ( z d - bahman ) ا خ . پ . عقل اول . آزاد خلق ( z d - xalq ) ص . پ . بزرگ خلقت . آزاد خلق ( z d - xolq ) ص . پ . مرد رستگار . و صحيح البدن . و صحيح العقل . آزاد دارو ( z d - d ru ) ا . چغندر صحرائى كه بيخ آن را . بيخ حليمو گويند . آزاد درخت ( z d - daraxt ) ا . پ . درخت آزاد . مر . آزاد گويند بلندى آن به هفتاد ذرع مىرسد و تنه‌اش صاف و راست است . و نيز درخت ديگرى موسوم به زهر زمين كه درخت طاق نيز گويند . آزادرو ( z d - raw ) ص . پ . كسى كه حركات وى بآزادى باشد . و بميل خود مسافرت كند . آزاد سرو ( z d - sarv ) ا . پ . درخت سرو . و ا خ . نام مردى كه فردوسى از آن استعاره كرده است داستان مرگ رستم را . آزاد طبع ( z d - tab ' ) ص . پ . آزاد و كسى كه داراى طبيعت بلند باشد و عالىطبع . آزادگان ( z deg n ) پ . ج آزاده و مردمان آزاد و شريف و پاك‌نژاد . و بلند همت و سخى و جوانمرد . و مخصوصا مردمان ايران را آزادگان گويند بر خلاف مردم توران . آزادگاه جامه ( z d - g h - j me ) ا . پ . جايى كه جولاهان جامهء بافته شده را از كارگاه مىبرند . آزادگى ( z degi ) ا . پ . نجات و خلاصى و آزادى . و عدم علاقه . و خودسرى . و اختيار - ضد بندگى - و حلال‌زادگى . آزادمرد ( z d - mard ) ص . پ . بىقيد و بىعلاقه و بىتعلق و رستگار . آزادمردى ( z d - mardi ) ا . پ . بىقيدى و بىتعلقى و رستگارى . آزاد ميوه ( z d - mive ) ا . پ . شيرينى كه از قند و مغز پسته و مغز بادام و نخود بوداده سازند . و نقل نخود و نقل پسته كه برنگهاى مختلف ترتيب دهند . آزاد نامه ( z d - name ) ا . پ . نوشتهء آزادى كه در آزاد كردن بنده و كنيز و غلام دهند . آزادوار ( azad - v r ) ا . پ . نام نوائى از موسيقى . و ا خ . قريه‌اى در اسفراين كه انگورش در نيكوئى معروف است . آزادوار ( z d - v r ) م ف . بطور آزادى - مقابل بنده‌وار - و بدون تعلق و علاقه . آزاده ( z de ) ص . پ . بىريا و صادق . و رستگار . و درست . و فاضل . و پارسا و پاك‌دامن . و اصيل . و حلال‌زاده . و پاك‌نژاد و نجيب . و پير . و مردمان نيك و بزرگوار . و ( باصطلاح عرفان ) نفسى كه از تعلقات بشرى رسته و قيدش بمرتبهء اطلاق پيوسته و قطرهء وجودش عين محيط هستى گشته باشد . و ا . سوسن و سرو . و مرد آزاده مردم جوانمرد و نجيب . و سخى . و پاك‌نژاد . و نامدار . آزاده خرام ( z de - xar m ) ص . پ . خوش خرام . آزاده‌خو ( z de - xow ) و آزاده خوى ( z de - xowy ) ص . عالى طبع و بلند همت و ا خ . نام زن تور . آزاده‌دار ( z de - d r ) ص . پ . خودكام . و لاف‌زن . آزاده‌دل ( z de - del ) ص . پ . فارغ البال . و مرد صالح . و حلال‌زاده . و پاك نژاد . آزاده‌گاه جامه - ( z de - g h j me ) ا . پ . مر . آزادگاه جامه . آزاده‌وار ( z de - v r ) ص . پ سزاوار آزادى . و شريف و اصيل . و م ف بطور آزادگى . آزادى ( z di ) ا . پ . نجات و خلاصى و رهائى و رستگارى و معافى . و شكر و سپاس . و آزادى كردن ف ل . : شكر و سپاس نمودن . آزار ( z r ) ا . پ . رنج و تعب و اذيت و محنت و زحمت . و اندوه . و درد و مرض و دردمندى و بيمارى . و غم . و آسيب . و زيان و ضرر . و ظلم و ستم . و تصديع . و ابرام و آزار تلخه ا . بيمارى يرقان . و آزار كردن و آزار دادن ف م . : رنجانيدن و تصديع كردن و اذيت رسانيدن . و ملامت نمودن و سرزنش كردن . و دشنام دادن و طعنه زدن . و ستيزيدن و خصومت كردن . و رنج و محنت دادن و جفا كردن . و تقاضى كردن . و ابرام نمودن و آزار يافتن ف ل . رنج و محنت داشتن . و در زحمت افتادن . و بيمار و دردمند شدن . آزار ( z r ) ص . پ . طعنه‌زننده و ملامت كننده و مصدع و تصديع‌دهنده . و دشنام‌دهنده . در اين صورت هميشه مركب با موصوف استعمال مىشود مانند جان آزار يعنى آنكه روح را اذيت كند . و ظالم و بىرحم و متعدى . آزار ( z r ) ا . پ . آزر كه ماه ششم از سال رومى بود .