آدابها ( dab - h ) پ . ج . آداب . آداد ( d d ) ع . ج . آدّ و ادّ . آداش ( d c ) ا . پ . - مأخوذ از تركى - هم اسم و هم نام . و دو شخص كه داراى يك اسم باشند آداش يكديگرند . آداك ( d k ) ا . پ . خشكى در ميان دريا و جزيره . و پاياب و گدار . آدام ( d m ) ج ادم و ادام و اديم . آدب ( deb ) ص . ع . بمهمانى خواننده . ج . آدبة . آدخ ( dax ) ص . پ . خوب و نيكو و مغز و ميمون و ا . بلندى . و بلندترين درجه . آدر ( dar ) ا . پ . آذر و آتش . آدر ( dar ) ص . ع . دبه خايه . ج . ادمر . آدر ( dor ) ع . ج دار . آدر ( der ) پ . ا . نيشترى كه بدان قصد كنند . و شعله . آدرخش ( draxc ) ا . پ . صاعقه و رعد و برق . و سرما . و درخش . آدرس ( dres ) ا . پ . - مأخوذ از زبان فرانسه - نمره و نشانهء خانه و دكان و غيره . آدرشاخ ( darc x ) ا . پ . ترشىآلات . و آب نمك . و چيزهاى شور مانند آب دريا . آدرفش ( drafc ) ا . پ . درفش و آلتى كه بدان چرم را سوراخ نمايند . آدرم ( dram ) ا . پ . نمد زين خواه با چاك و يا بىچاك بود و عموم اسلحه از كارد و شمشير و خنجر و تير و كمان . و افزارى درفش مانند كه نمد زين را با آن دوزند . آدرنگ ( drang ) ا . پ . رنج و محنت . و آفت و هلاكت . آدرون ( derun ) ا خ . پ . نام دهى . آدرياتيك ( dri tik ) ا خ . پ . خليج آدرياتيك كه درياى آدرياتيك نيز مىگويند خلج طولانى است در رم كه آبهاى ايتاليا و يوگوسلاوى و آلبانى در آن مىريزد . آدش ( dec ) ا . پ . آتش و نار . آدغر ( dqar ) ا . پ . خانهء ييلاقى . آدك ( dak ) ا . پ . جزيره و خشكى ميان دريا . آدم ( dam ) ا خ . پ . پدر همهء مردمان و ابو البشر لقب اوست و ا . انسان - در مقابل حيوان - مانند كسى كه به فرزند خود عتاب كرده مىگويد : آخر پسر تو آدمى نه حيوان . آدم ( dam ) ا خ . ع . ابو البشر و پدر آدميان . ج اوادم . آدم ( dam ) ص . ع . بعير آدم شترى كه موى وى سپيد و چشمش سياه بود ج . : ادم و ادمان . و نيز گندم‌گون سپيد چرده . آدمان ( dam n ) پ . ج آدم . آدم پيرا ( dam - pir ) ا خ . پ . يكى از نامهاى خداوند جل شانه و ا . مرشد كامل . آدم پيرا ( dam - pir ) ص . پ . پيرايندهء آدم و پاك‌كننده و زينت‌دهندهء او . آدمة ( demat ) ع . ج ادام و ج اديم . آدم ثانى ( dame - s ni ) ا خ . پ . حضرت نوح پيغمبر . آدم‌خوار ( dam - x r ) ص . پ . آنكه گوشت آدمى مىخورد . آدمستان ( damest n ) ا خ . عالم جهان . و ا . جائى كه پر از آدميان باشد . آدم سر ( dam - sar ) ص . كچل و كل . آدم‌شناس ( dam - cen s ) ص . پ . شناسندهء انسان . آدم‌گرى ( dam - gari ) ا . پ . انسانيت و مردانگى و شجاعت . آدمى ( dami ) ص . پ . منسوب به آدم و انسانى . و گندم‌گون . و ا . كيك و انسان . آدميان ( dami n ) ا ج . اولاد آدم و مردمان . آدميانه ( dami ne ) ص . پ . مانند انسان . و م ف . بطور انسان و با انسانيت . آدمى بچه ( dami - bace ) ا . پ . طفل و كودك انسان . آدميت ( damiyat ) ا . پ . از كلمه‌هاى مولود از زبان تازى است . يعنى تربيت و انسانيت . و بيشتر فارسى زبانان آذربايجان استعمال مىكنند چنان كه گويند اين شخص آدميت ندارد يعنى انسانيت ندارد . آدميزاد ( dami - z d ) و آدميزاده ( dami - z de ) ا . پ . پسر انسان و زادهء انسان - و مردم و انسان . آدمىخوار ( dami - x r ) ص . پ . آنكه گوشت انسان مىخورد . آده ( de ) ا . پ . دو چوب بلند كه بفاصله در زمين فروبرند و چوب ديگر بالاى آن دو بندند و مرغان و كبوتران بر آن نشينند . آدى ( d ) ص . ع . باقوت‌تر و قوىتر و يارىدهنده‌تر . الحديث : يخرج من قبل المشرق جيش آدى شيئى و اعده يعنى لشكرى كه قويتر اشياء است . آديج ( dij ) ا خ . پ . رودى در ايتاليا كه مشروب مىكند ايالت ورن را و پس از آنكه سى كيلومتر امتداد طى نمود در درياى آدرياتيك مىريزد . آديش ( dic ) ا . پ . آتش و نار . آدينده ( dyande ) ا . پ . قوس و قزح و آژفداك . آدينه ( dine ) ا . پ . روز جمعه و روز هفتم از روزهاى هفته . آدينه مسجد ( dine - masjed ) ا خ . پ - دهى از محال سربند عراق . و مردم آنجا بحسن - و خوشگلى معروفند .