و تنگدستى و احتياج . ازل ( azl ) م . ع . ازله ازلا ( از باب ضرب ) : بازداشت او را . و ازل الفرس : كوتاه كرد رسن اسب را . و گذاشت آن را . و ازلوا اموالهم : گذاشتند شتران خود را بسوى چراگاه از ترس و يا از قحط . و ازل فلان : در تنگ‌سال درآمد فلان . ازل ( ezl ) ا . ع . دروغ . و بلا . و محنت . و آفت . و ما فى حبى ازل يعنى دوستى من دروغ نيست . ازل ( ozl ) ع . ج ازوّل . ازل ( azal ) ا . ع . هميشگى . و زمانى كه آن را ابتدا نباشد . ازل ( azal ) ص . ع . سخت . و ازل ازل : قحط و سختى بسيار سخت ( بطور مبالغه ) . ازل ( azall ) ص . ع . مرد شتاب . و كسى كه بر پيشانى اثر شكستگى و يا زيادتر از شجة دارد . و مرد سبك سرين . و گرگ لاغر سرين و آن از كفتار و گرگ پيدا شود المثل : هو اسمع من ذئب الازل - و هذه الصفة لازمة للذئب . ازلاج ( ezl j ) م . ع . ازلج الباب ازلاجا : بند كرد در را . ازلاع ( ezl ' ) م . ع . ازلعه ازلاعا : در طمع چيزى انداخت آن را كه بگيرد . ازلاف ( ezl f ) م . ع . نزديك گردانيدن چيزى را . ازلاق ( ezl q ) م . ع . بچه افگندن شتر و جز آن . و تيز نگريستن مر كسى را و ازلق فلانا ببصره : تيز نگريست مر فلان را . و ازلقه : لغزانيد آن را . ازلال ( ezl l ) م . ع . نعمت دادن و ازل عليه نعمة يعنى نعمت داد او را الحديث من ازلت اليه نعمة فليشكرها . و بر گناه انگيختن كسى را . و ازله : لغزانيد آن را . و ازل اليه شيئا من حقه : داد او را چيزى از حق وى . ازلام ( azl m ) ع . ج زلم و زلم . ازلحفاف ( ezelhf f ) م . ع . ازلحف از لحفافا : يكسو گرديد . و دورى گزيد . ازلزل ( ezelzel ) ع . كلمه‌ايست كه در وقت زلزله گويند . ازلعباب ( ezle'b b ) ع . م . ازلعب السحاب ازلعبابا : كثيف شد ابر . و ازلعب السيل : بسيار شد توجبه و تدافع نمود . ازلغباب ( ezleqb b ) ع . م . ازلغب الشعر ازلغبابا : روئيد موى پس از ستردن . و ازلغب الفرخ : برآمد پر آن چوزه . ازلف ( azlaf ) ص . ع . كسى كه بينى وى كوچك و راست بود . ازلق ( azlaq ) ص . ع . آنكه زياد مىلغزد و بسيار تكان مىخورد . ازلم ( azlam ) ص . ع . بعير ازلم : شتر كنار گوش بريده . ازلم ( azlam ) ا . ع . الازلم الجذع : بز كوهى . و شير بيشه . و روزگار . و سختى و بلاى بد . ازلى ( azali ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - جاويد و ابدى و سرمدى و هميشه . ازلى ( azaliy ) ص . ع . منسوب به ازل و يا به لم يزل يعنى جاويد . و ا خ . خداوند تبارك و تعالى . ازليت ( azaliyat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - هميشگى . و حيات ابدى و زندگانى جاويد . ازليمام ( ezlim m ) م . ع . زود بر گشتن . و كوچ كردن . و برپاى شدن چيزى . و بلند برآمدن روز . و ازلام الضحى : بلند بر آمد چاشت . و روشن گرديد . ازم ( azm ) ا . پ . نسل و اصل و نسب . و اولاد و فرزند . ازم ( azm ) ا . ع . نوعى از گيسوى تافته و خاموشى . و پرهيز . و عدم تداخل در طعام و شراب . و ج . ازمة . و سئل عن الحارث ابن كلدة عن الطب قال هو الازم اى الحمية . ازم ( azam ) م . ع . ازم الفرس على فأس اللجام ازما و ازوما : ( از باب ضرب ) : بگرفت آن اسب كام لگام را بدندان . و ازم القوم : از بيخ بركند آن قوم را . و ازم بصاحبه : لازم گرفت صاحب خود را و كذلك ازم بالمكان . و ازم الحبل و غيره : سخت تافت ريسمان و جز آن را . و ازم عليه : مداومت كرد بر آن . و ازم لضيعته : نگاهبانى كرد آب و زمين خود را . و ازم الباب : بند كرد در را . و ازم الشيى : بريد آن چيز را بدندان نيش و يا بكارد و باز ايستاد از آن چيز . و ازم فلان : ساكت شد فلان . و نيز ازم فلان : امساك كرد در طعام و شراب . و تداخل در آنها نكرد . و ازم الزمان على القوم اى اشتد بالقحط و قل خيره : سخت شد زمانه و كم گرديد خير آن بر آن قوم - به اين معنى از باب سمع نيز آمده است - و ازم العام : سخت شد قحط آن سال . و ازمه : سخت گزيد آن را به تمام دهن . ازم ( azam ) ع . م . ازم الشيى