على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
181
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
ج : آرام و اروم . و ارم ذات العماد ا خ . : دمشق . و يا اسكندريه . و يا موضعى در فارس . و ارم الكلبة : موضعى ميان بصره و مكه كه آن را ارمى الكلبة نيز گويند . ارم ( orram ) ج ا . ع . دندانها و اسنان . و اطراف انگشتان . و سنگها . و سنگريزهها . و فلان يحرق عليه الارم : فلان دندان مىنمايد بر وى . ارماء ( arm ' ) ص . ع . خالى و تهى . و ويران . و ا . بيابان و صحرا . و ج رمىّ . و ارض ارماء : زمين كه در آن نه شاخ درخت مانده باشد نه بيخ آن . ارماء ( erm ' ) م . ع . چون مهموز باشد يق ارما عليه ارماء : نزديك وى گرديد . و ارما على ماة : زيادتر از صد شد . و چون يائى بود يق ارمى الشيى ارماء : انداخت آن چيز را . و طعنه فارماه عن فرسه : نيزه زد بر او و انداخت وى را از اسبش . و ارمى على الستين : افزون شد بر شصت . و سابه فارمى عليه اى زاد . و ارمى الحجر : انداخت آن سنگ را از دست . و ارمت به البلاد : بيرون آورد او را و دور انداخت از وطن . و نيز ارماء : ربا دادن . ارماء ( aremm ' ) ع . ج رميم . ارماث ( arm s ) ص . ع . حبل ارماث ريسمان كهنه . ارماث ( erm s ) م . ع . افزون گردانيدن . و افزون گرفتن از آنچه كه داده است . و نرم گردانيدن . و ارمث فى الضرع : باقى گذاشت در پستان شتر شير را . و ارمث فلانا فى ماله : باقى گذاشت فلان چيز را در مال خود . ارماح ( arm h ) ع . ج رمح . ارماخ ( erm x ) م . ع . ارمخت النخلة : غوره برآورد آن خرمابن . و ارمخت الدابة : دندان برآورد آن ستور . و فربه گرديد . و ارمخ الرجل : نرم شد آن مرد و رام گرديد . ارماد ( erm d ) م . ع . ارمد ارمادا : محتاج و درويش گرديد . و ارمد القوم : بقحط و خشكسال رسيدند آن قوم و هلاك شد مواشى آنها . و ارمدت الناقة : پستان كرد ماده شتر . و كذلك ارمدت الشاة : و غيرها . و ارمد الله عينه : دردگين گرداند خداى چشم او را . ارماس ( arm s ) ع . ج رمس . ارماش ( erm c ) م . ع . ارمش الشجر : برگ برآورد آن درخت و شكافته شد . و ارمش الرجل : بسيار نگريست آن مرد به سستى و برهم زدن چشم . و ارمش فى الدمع : اندك اشك ريزه ريخت . ارماض ( erm z ) م . ع . سوزانيدن ريگ و زمين پاى را . و ارمض الغنم : چرانيد گوسپندان را در زمين تفتيده . و ارمضه : دردناك ساخت او را . و سوخت او را . و ارمض الحر القوم : سخت شد گرما بر آن قوم . و ايذا رسانيد آنها را . ارماط ( arm t ) ا . ع . بلغت اهل يمن درخت كاوى كه درختى است از طايفهء نخيلات و گلى خوشبو دارد و در ملك دكن فراوان . ارماطس ( arm tos ) ا خ . ع . پادشاه يونان . ارماق ( arm q ) ع . ج رمق . ارماق ( arm q ) ص . ع . حبل ارماق : ريسمان سست . ارماك ( arm k ) ا . پ . داروئى شبيه بدارچينى . ارماك ( arm k ) ع . ج رمكة . ارماك ( erm k ) م . ع . مقيم كردن ديگرى را به جائى . ارمال ( arm l ) ا . پ . ارماك كه نوعى از دارچينى است . ارمال ( arm l ) ع . ج رمل و رملة . ارمال ( erm l ) م . ع . ارمل النسيج ارمالا : باريك بافت . و يا باريك بافت بوريا را . و ارمل سريره : بريسمان برگ خرما بافت سرير را . و ارمل القوم : سپرى شد زاد آن قوم . و ارملو الزاد : سپرى كردند زاد را . و ارمل الحبل : دراز كرد ريسمان را . و ارمل السهم : آلوده به خون شد تير . و ارملت المراة : بيوه گرديد آن زن . و ارمل المكان : داراى ريگ گرديد آنجاى . ارمام ( arm m ) ا خ . ع . نام موضعى . ارمام ( arm m ) ص . ع . حبل ارمام : ريسمان كهنهء پوسيده . ارمام ( erm m ) م . ع . پوسيدن استخوان الحديث : كيف تعرض صلاتنا عليك و قدارمت اى بليت . و ارم ارماما : خاموش شد . و ارم الى اللهو : مايل ببازى گرديد . و ارم العظم : با مغز شد استخوان . و يق للشاة اذا كانت مهزولة ما يرم منها مضرب يعنى چون گوسپند لاغر باشد هرگاه بشكنند استخوانى از استخوانهاى آن را در آن مغز ديده نمىشود . ارمان ( arm n ) ا . پ . آرمان و آرزو و خواهش . و آه و ناله و زارى . و حسرت و افسوس . و آزار و ايذا و رنج . و غم . و پشيمانى . و آزردگى بواسطهء ندامت . و نام داروئى كه بويش شبيه ببوى قرفه است و بيخش دندان را سخت مىكند . ارمان ! ( arm n ) پ . كلمهء افسوس يعنى دريغا و واى و آه . ارمان ( erm n ) ا . پ . هر چيز عاريتى . و ا خ . نام شهرى .