على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
165
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
ارتيابا : شك كرد . و ارتاب به : تهمت كرد او را . ارتياب ( erti b ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شك و شبهه . و گمان و وهم . ارتيابانه ( erti b ne ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - مشكوكانه . و از روى گمان و شبهه . ارتياح ( erti h ) ا . ع . شادمانى . و رحمت و شفقت . و مى و شراب . ارتياح ( erti h ) م . ع . ارتاح الله له برحمته ارتياحا : از بلا نجات بخشد او را خداى . و نيز ارتياح : شادمان شدن . ارتئاد ( erte d ) م . ع . شادمانى نمودن از نعمت . ارتياد ( erti d ) م . ع . جستن الحديث : اذا بال احدكم فليرتدلبوله اى ليطلب مكانا لينا او مخدرا . ارتئاس ( erte s ) م . ع . ارتاس ارتئاسا : مهتر گرديد . و ارتاس زيدا : مشغول كرد زيد را . ارتياش ( erti c ) م . ع . نيكو شدن حال كسى . ارتياض ( erti z ) م . ع . رام شدن . ارتياع ( erti ' ) م . ع . ترسيدن . ارتياع ( erti ' ) ا . ع . ترس و خوف . ارتياغ ( erti q ) م . ع . خواستن و جستن . ارتيشدار ( arteyc - d r ) ا ج . پ . گروه سواران . و دستهء سوار . و ا خ . نام رودى در قپچاق . ارتيمان ( artim n ) ا خ . پ . نام ناحيهاى در همدان ارث ( ars ) م . ع . ارث القوم ارثا ( از باب نصر ) : ورغلانيد بعض از آن . گروه را بر بعضى . وارث النار : برافروخت آتش را . ارث ( ers ) ا . ع . ميراث . و اصل . و امر قديم موروثى . و خاكستر . و بقيهء چيزى . و هو فى ارث صدق اى فى اصل صدق . و هو على ارث من كذا اى على امر قديم . ارث ( ers ) م . ع . ورث اباه و منه ورثا و ارثا و رثة و وراثة ( از باب حسب ) : ميراث گرفت از پدر خود . و كذلك ورث مال ابيه . ارث ( ers ) ا . پ . مأخوذ از تازى - هر آن چيز كه شخص پس از مرگ خود از ثروت و مكنت و جز آن در اين جهان براى كسان خود باقى گذارد و ميراث . ارث ( ors ) ا . ع . نوعى از خار . ارث ( ares ) ص . ع . ستورى كه در آن نقطههاى سياه و سپيد با هم آميخته باشند . ارث ( oras ) ع . ج . ارثة ارث ( arass ) ص . ع . كهنه . ارثأ ( arsa ' ) ص . ع . كبش ارثأ : غوچ سياهى با سپيدى آميخته . ارثاء ( ars ' ) ص . ع . نعجة ارثاء : ميش سياهى با سپيدى آميخته . ارثاء ( ers ' ) م . ع . هنگفت و ستبر گرديدن . ارثاث ( ers s ) م . ع . ارث الثوب ارثاثا : كهنه و سوده گرديد آن جامه . و ارثه : كهنه گردانيد آن را ( لازم و متعدى ) . ارثاد ( ers d ) م . ع . تيرهرنگ شدن . و به نم زمين رسيدن و احتفر حتى ارثد : كند زمين را تا به نم آن رسيد . و ارثدوا : آرام گرفتند . ارثاط ( ers t ) م . ع . ارثط ارثاطا : در نشست خود ثبات و قرار ورزيد . ارثانه ( ers ne ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - موروثى . و موروثى به حق . و م ف . بطور ارث . ارثة ( orsat ) ا . ع . حد فاصل ميان دو زمين . ج : ارث . و پشتهء سرخ . و تپاله و سرگين آماده شدهء براى آتش افروختن در وقت حاجت . و زمين سهل . و رنگى از رنگهاى گوسپند كه نقطههاى سياه آميخته با نقطههاى سپيد باشد . ارثد ( arsad ) ا . پ . بيخ گياه پنجگشت كه تخم آن را فلفل برى گويند . ارثعنان ( erse'n n ) م . ع . سستى . و فرومايگى . ارثعنان ( erse'n n ) م . ع . ارثعن المطر ارثعنانا : ثابت ماند و پائيد باران و نيك باريد . و ارثعن الشعر : فرو گذاشته شد موها . و ارثعن : ضعيف و سست گرديد . ارثم ( arsam ) ص . ع . اسب سربينى سپيد . و اسبى كه لب بالائين وى سپيد بود . و كسى كه جهت آفتى كه در زبان دارد بيان سخن نتواند الحديث : بيانك عن الارثم صدقة . ارثمام ( ersem m ) م . ع . ارثم الفرس ارثماما : سپيد لب گرديد آن اسب . و سپيد بينى گرديد . ارثى ( ars ) ص . ع رجل ارثى : مردى كه استوارى و استحكام كار را نتواند . ارج ( arj ) ا . پ . قيمت و ارز و بها . و قدر و مرتبه و عزت و حرمت و آبرو . و حد و كرانه . و سرحد . و اندازه و پيمايش و مقدار . و اصل و نصب . و جدائى و تفريق . و كرگدن . و نوعى از مرغابى كه بتركى قو گويند . و هر مرغى كه داراى پرهاى نرم باشد . ارج ( arj ) م . ع . ارج ارجا ( از باب نصر ) : ورغلانيد و برانگيخت . ارج ( arj ) ا . ع . آشوب و فتنه . و ستيزه و خصومت . و مبدء تاريخ يعنى آن زمانى كه تاريخ