على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

رفتن و آب در چيزى كردن : دغلى و ناراستى به كار بردن و آب در ديده نداشتن : شرم نداشتن و بيحيا بودن و آب در سبد كردن : كار بيفايده مرتكب شدن و آب در گوش كردن : مغبون كردن و گول زدن و آب در هاون سودن و يا آب در هاون كوفتن : كار بيهوده كردن و آب دندان : برق و صفاى دندان . و تابش آن و آب دهن : بزاق و لعاب و آب رفتن : بىعزت گشتن و خفيف شدن و آب روان : آب جارى مانند آب جوى و آب نهر و آب روشن : شراب صاف و رونق و رواج و آب ريختن : بىعزت كردن و خفيف ساختن و انزال منى نمودن و آب زدن : فرونشاندن و تسكين دادن و آب زلال : آب صاف و آب زندگانى : آب حيات و آب زيركاه : مكارّى و حيله گرى و آب سرخ : شراب سرخ و آب شادى : شراب و آب شنگرفى : شراب لعلى و اشك خونين و آب شيراز : شراب شيراز و آب صفت بودن : با تواضع بودن و نفع و فايدهء بسيار رسانيدن و آب طرب : شراب انگورى و آب عشرت : شراب انگورى و آب فسرده : شمشير و خنجر و بلور و آبگينه و آب يخ بسته و آب كبود : درياى چين و بحر اخضر و آب كمان : زور كمان و آب گردنده : آسمان و آب گشاده : شراب زبون كم كيف و آب گرم : نزول آبى در چشم كه نابينا گردد و آب مرواريد آن را نيز گويند و آب مريم : جاه و صلاح حضرت مريم و شيرهء انگورى و آب منجمد : پيالهء بلور و شمشير و تيغ و جز آن و شيشه و يخ و تگرگ و آب منعقد : آب منجمد و آب نار : شراب لعلى و آب نافع : شراب انگورى و آب نخوردن : درنگ ناكردن و توقف نانمودن و آب جارو : تنظيف و پاكى مكان و آب روغن : تكلف در سخن آرائى و آب و گل : قالب بشرى . آب ( b ) ا . پ . به لغت زند و پازند پدر و اب . آب ( b ) ا . پ . ماه يازدهم از سال روميان كه آفتاب در برج اسد باشد . آب ( b ) ع . كلمه‌اى كه در نفرين استعمال كنند و آبك و يا آب لك يعنى هلاكى باد ترا مانند و يلك . آب ( be ) ص . ع . مر . آبى . آباء ( b ' ) ع . ج ابو . آبا ( b ) ا . پ . ماخوذ از تازى جدّ و پدر و پدرها و آباى علوى : افلاك و سيارات . آبائى ( b 'i ) ص . پ . مأخوذ از تازى منسوب به آبا مانند خانهء آبائى و اجدادى . آب آجام ( b j m ) ا . پ . نيستان و جايى كه داراى نى بسيار بود . آباجى ( b ji ) ا . پ . مخفف آغا باجى . آباد ( b d ) ا . پ . درود و ثناء و آفرين و تحية و ستايش و شهر و بنا و مسكن و مكان . آباد ( b d ) ا خ . پ . اولين پيغمبر ايرانيان كه مه آباد نيز گويند و خانهء كعبه . آباد ( b d ) ص . پ . معمور و ضدّ ويران و داراى جمعيت و مزروع و نيك و زيبا و خوب صورت و داراى بنا و نيك پر و مملو و خزانهء آباد : خزانهء مملوّ و آباد كردن ف م : زراعت و فلاحت كردن و شادمان نمودن و دلخوش كردن و معمور كردن و با صفا كردن . آباد ( b d ) ع . ج ابد . و ابد الاباد : هميشه و جاويد . آبادان ( b d n ) ص . پ . جايى كه آباد بود و خراب و ويران نباشد واخ . نام شهرى در كنار شط العرب در خوزستان و آبادان شدن ف ل : معمور و مسكون شدن و آبادان كردن : ف م . كشتكارى كردن و بنا كردن و قابل سكنى كردن . آبادانى ( b d ni ) ا . پ . بنا و جمعيت و زراعت و آبادانى كردن ف م : جمعيت جمع كردن در جائى و قلعه و بنگاه ساختن و زراعت كردن و آبادانى شدن : آباد شدن . آباده ( b de ) ا خ . پ . يكى از بلوكات معروف ايالت فارس كه چون از اصفهان به طرف شيراز روند در عرض راه واقع مىشود . آبادى ( b di ) ا . پ . خوشى و عيش و عشرت و هر جايى كه گروهى گرد آمده و بنا و آبادانى جهت خود برپا كرده باشند مثلا از طهران تا قم چندين آبادى مىباشد و ص . منسوب به آباد پيغمبر و پيروان اين پيغمبر . آباديان ( b dy n ) پ . ج آبادى و پيروان آباد پيغمبر كه مه آباد نيز گويند . آبادى كاغذ ( b di - k qez ) ا . پ . كاغذ ابريشمين آبار ( b r ) ا . پ . تركيبى از سرب و گوگرد كه زخمها و ريشها را به آن مداوا كننده و آباره . آبارگير ( b r - gir ) ا . پ . حساب نويس و محاسب و محرّر و نويسنده . اباره ( b re ) ا . پ . آواره و اوارجه كه حساب و دفتر حساب بود . آب آسيا ( b - sy ) ا . پ . آسياى آبى .