على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

148

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

درآمد در چيزى و استوار شد در آن . و مدور گرديد . ادماع ( edm ' ) م . ع . پر كردن خنور و جز آن . ادماغ ( edm q ) م . ع . ادمغه الى كذا : محتاج گردانيد او را بسوى اين . ادماق ( edm q ) م . ع . ادمق الشئى فى الشئى : درآورد آن چيز را در آن چيز . ادمال ( edm l ) م . ع . ادمل الجرح ادمالا : به شد آن ريش و نيكو گرديد . ادمام ( edm m ) م . ع . كار بد و زشت كردن . و ادم فلان : زشت آورد فلان از سخن و جز آن . و بچهء زشت روى زاد . ادمان ( adm n ) ا . ع . درختى كه در گرما رويد . و آفتى كه بخرما بن رسد . ادمان ( edm n ) م . ع . ادمن الشئى ادمانا : همواره كرد آن چيز را . و ادمن الخمر : پيوسته خورد مى را . ادمان ( edm n ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مداومت و استمرار در كارهاى زشت . و هميشه شراب‌خورى . ادمان ( odm n ) ع . ج آدم . ادمان ( adam n ) ا . ع . پوسيدگى و سياهى تنهء خرمابن . و اخ . : نام درختى در بهشت . ادمانة ( adm nat ) ص . ع . زن گندم گون و سيه چرده . ادمبورگ ( edamburg ) ا خ : پ . پاى تخت اسكاتلند در انگلستان در كنار رود لايث داراى 440000 جمعيت و دار العلم معروف و چون دانشمندان بزرگ و فرزانگان سترك از اين شهر بيرون آمده و محل تولد آنان بوده لهذا اين شهر را مدينة الحكماى شمالى نيز مىنامند . ادمة ( admat ) و ( adamat ) ا . ع . پيشوا و مقتدا و روگاه مردم . و هو ادمة اهله : او پيشواى اهل خود است . و كذلك ادمة اهله . ادمة ( odmat ) ا . ع . تيرگى . و سيه چردگى . و گندم‌گونى . و شتر سپيد موى سياه چشم . و آهوئى كه سياهى او با رنگ ديگر مختلط باشد . ادمة ( odmat ) م . ع . ادم ادمة ( از باب سمع و كرم ) : سيه‌چرده و گندم‌گون گرديد . ادمة ( odmat ) و ( adamat ) ا . ع . خويشى . و وسيلهء آميزش . و موافقت . و قرابت و مصاهرت . و اتحاد و يگانگى . ادمة ( adamat ) ا . ع . جانب درونى پوست كه ملصق به گوشت است . و جانب برونى آن كه رستنگاه موى بود . و پوست ظاهرى سر . و باطن زمين . ادمص ( admas ) ص . ع . رجل ادمص مرد باريك دنبالهء ابرو . ادمع ( admo ' ) ع . ج دمع . ادمغة ( admeqat ) ع . ج دماغ . ادمن ( adman ) ا . پ . مشك خالص و مشك اذفر . ادموج ( odmuj ) ا . ع . جاى كماچ نهادن در آتش‌دان . ادموس ( odmus ) ص . ع . ليل ادموس شب نيك تاريك . ادميماه ( edmim h ) م . ع . ادمومه ادميماها : نزديك گرديد كه از شدت و كثرت گرما جوش زند . و ادمومه فلان : بيهوش گرديد فلان . ادن ( adann ) ص . ع رجل ادن : مرد كوزپشت . و فرس ادن : اسب كوتاه دست . و بيت ادن : خانهء پست . ادنا ( adn ) ص . ع . نزديكتر . و پست‌تر و فروتر . و آخرتر . و دون‌تر و فرومايه‌تر و خوارتر . ادناء ( adn ' ) ص . ع . رجل ادناء : مرد كوزپشت . ادناء ( adn ' ) ع . ج دنى . ادناء ( edn ' ) م . ع . چون مهموز باشد يق ادنا ادنائا : مرتكب عيب و نقص گرديد . و چون واوى بود يق دنى منه ادناء : نزديك گرديد . و ادناه : نزديك گردانيد او را ( لازم و متعدى ) . و ادنت الناقة : نزديك شد نتاج آن ماده شتر . و ادنى فلان : به زيست تنگ زندگانى نمود فلان . ادناء ( edden ' ) م . ع . ادنى ادناء : نزديك گرديد . ادناس ( adn s ) ع . ج دنس . ادناف ( edn f ) م . ع . ادنف المريض ادنافا : بيمار گران شد . و ادنفه المرض : بيمار گران كرد او را بيمارى ( لازم و متعدى ) . و ادنفت الشمس : نزديك بفرو شدن گرديد آفتاب و زرد گشت . و ادنفت الامر : نزديك گردانيدم آن كار را . ادنان ( edn n ) م . ع . ادن ادنانا : اقامت نمود . ادند ؟ ( adand ) پ . كلمهء استفهام يعنى چگونه و چطور . و چقدر . ادنك ؟ ( adank ) پ . كلمهء استفهام يعنى چگونه و چطور و ادند . و اين كلمه را در استفهام از مقدار نامعلوم و عدد مجهول و قياسى و در استفهام از اندازه و شمار نيز به كار مىبرند . ادنك ( adank ) ا . پ . بارى كه يك حيوان باركش بتواند آن را حمل كند . و يك لنگه بار اسب . و يك طرف از هر قطعه پولى . ادنى ( adn ) ص . ع . نزديك‌تر . ج : ادانى . و فرومايه . و كمتر . و فروتر . و بادنى من صداقتها اى اقل من مهر مثلها . و ادنى خيبر : اى اسفلها . و قولهم لقيته ادنى دنى ( dann ) او ادنى دنى ( denni ) يعنى ملاقات كردم با او