على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
145
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
ادس ( adas ) ا . پ . مر . عدس . ادسا ( odes ) ا خ . پ . نام شهرى در روسيه در كنار درياى سياه كه 000 ، 490 نفر جمعيت دارد . ادساف ( eds f ) ع . م . غلتبانى كردن . ادساق ( eds q ) م . ع . ادسقه ادساقا : پر كرد آن را . ادسام ( eds m ) م . ع . ادسم القارورة ادساما : سربند بست آن شيشه را . ادسق ( adsaq ) ص . ع . فراخ دهن . ادسم ( adsam ) ص . ع . تيرهگون . ادعا ( edde ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - داوو دعوى كارى و يا چيزى . و طلب و خواهانى . و اظهار كردن شخص چيزى را كه در وى نباشد . و خواهانى از كسى چيزى را خواه حق باشد و يا باطل . و ادعا داشتن ف ل . : دعواى حق يا باطل با كسى داشتن . و ادعا كردن ف م . : طلب كردن و يا خواستن از كسى چيزى را خواه بطور حق و يا باطل . ادعاء ( edde ' ) م . ع . ادعى ادعاء : دعوى كرد بطور حق و يا باطل . و ادعاه : گردانيد او را كه بسوى غير پدر خود خوانده شود . و نيز ادعاء : نسبت و نام خويش پيش حريف گفتن در كارزار . ادعاث ( ad ' s ) ع . ج دعث . ادعاث ( ed ' s ) م . ع . باقى گذاشتن . و اختيار كردن . و دزدى نمودن . و دور رفتن در سير . ادعاص ( ad ' s ) ع . ج دعص و دعص . ادعاص ( ed ' s ) م . ع . ادعصه : كشت او را . و ادعصه الحر : كشت او را گرما . ادعاق ( ed ' q ) ا . ع . نوعى از دويدن . ادعاق ( ed ' q ) م . ع . ادعق الفرس : پاشنه زد بر اسب تا بشتاب و تند رود . ادعام ( edde m ) م . ع . ادعم ادعاما : تكيه كرد . و تكيه كرد بر دعامه . ادعب ( ad'ab ) ص . ع . رجل ادعب : مرد گول . ادعج ( ad'aj ) ص . ع . سياه . و رجل ادعج : مرد سياه چشم . ادعر ( ad'ar ) ص . ع . زند ادعر : آتشزنهاى كه آتش ندهد . ادعم ( ad'am ) ص . ع . اسبى كه در سينه و يا در سر سينهاش سپيدى بود . ادعن ( ad'an ) ص . ع . كلمهء تعجب يق ما ادعنه : چه بىباك است آن . ادعنة ( ed'annat ) ا . ع . نرهء بزرگ و كلفت . ادعنكار ( ed'enk r ) م . ع . ادعنكر السيل ادعنكارا : ناگاه پيش آمد توجبه . و ادعنكر عليهم بالفحش : ناگاه ببدى پيش آمد بر ايشان . ادعوة ( od'ovvat ) ا . ع . چيستان و لغز . ادعياء ( ad'i ' ) ع . ج دعىّ قوله تعالى : وَ ما جَعَلَ أَدْعِياءَكُمْ أَبْناءَكُمْ : قرار نداد پسر خواندههاى خود را پسرهاى خود . ادعية ( ad'iat ) ع . ج دعاء . ادعية ( od'iyat ) ا . ع . ادعوة و چيستان . ادعيه ( ad'ie ) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - دعاها . و تحيتها و سلامها . و مباركباد و تهنيت . و تعظيم . و سلام . و ذكر خير . و نياز و عبادت . و تبريك . و راز و نيازى كه پس از نماز با خداى خود كنند . و ادعيهء مأثوره : دعاهائى كه از آن حضرت و ائمهء هدى سلام اللّه عليهم وارد شده باشد . ادغار ( eddeq r ) م . ع . قطع كردن با دندانهاى پيشين . ادغاش ( edq c ) م . ع . ادغش فى الظلام ادغاشا : در تاريكى درآمد . ادغاص ( edq s ) م . ع . ادغصه ادغاصا : پر كرد او را بخشم . و كشش نمود . ادغال ( adq l ) ع . ج دغل . ادغال ( edq l ) م . ع . در جاى درختناك در آمدن و پنهان شدن در آن . و تباهى آوردن در كار . و ادغل به : خيانت كرد او را . و سخن چينى نمود و سعايت كرد از وى . و ادغل فى الامر : درآورد آن كار را در چيزى كه تباه كند وى را . ادغام ( edq m ) م . ع . ادغمهم الحر و البرد : فرا گرفت آنها را گرما و سرما . و ادغم الفرس اللجام : درآورد لگام را در دهن اسب . و ادغمه الله : سياه كند خداى روى او را . و ادغم الحرف فى الحرف : در آورد حرف را در حرف . و نيز ادغام : لقمه را بىآنكه بجايند فروبردن از ترس اينكه ديگران در طعام بر وى سبقت برند . ادغام ( edq m ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - يكى از دو حرف قريب المخرج را به ديگرى بدل كردن مانند ادعا كه در اصل ادتعا بوده ؛ تا را بواسطهء قرب مخرج بدال بدل كردند . ادغام ( eddeq m ) م . ع . ادغم الحرف فى الحرف : درآورد حرفى را در حرفى . ادغر ( adqar ) ا . پ . بادگير و منفذ باد . ادغم ( adqam ) ص . ع . اسب ديزه و سياه بينى . الحديث : انه ضحى بكبش ادغم : هو ما يكون فيه ادنى سواد سيما فى اذنيه و تحت حنكه . و كسى كه در بينى سخن گويد . و سياه چرده . و سپيد چرده . ج : دغم . ادغيمام ( edqim m ) م . ع . ادغام ادغيماما : برنگ ديزه گرديد . ادف ( adaf ) ا . پ . برادرزاده . ادفأ ( adfa ' ) ص . ع . مرد خيمهنشين . و مرد گوژپشت . ادفاء ( adfa ' ) ع . ج دفء ادفاء ( edfa ' ) م . ع . چون مهموز باشد يق ادفاه ادفاء : جامهء گرم پوشانيد او را .