لازم گرفت صاحب خود را . و اخلده الله هميشه دارد او را خداى . اخلاس ( exl s ) م . ع . بهم آميختن موى سياه و سپيد . و اخلس النبات : بهم آميخت گياه خشك و تر . اخلاص ( exl s ) م . ع . ويژه و خلاصه كردن و بىآميغ گردانيدن . و دوستى خالص داشتن . و اخلص السمن : گرفت خلاصهء روغن را . و اخلص الله : بىريا و سمعه آورد طاعت خداى را . و اخلص البعير : فربه شد آن شتر و پر گرديد مغز استخوان وى . اخلاص ( exl s ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - راستى و صداقت و حقيقت . و ديانت . و ارادت و دوستى و محبت و مودت و مهربانى و عطوفت . و پارسائى . و خلوص نيت و صاف دلى . و دوستى بىريا . و سورهء اخلاص : ا خ . سورهء قل هو اللّه . اخلاصا ( exl san ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - از روى خلوص نيت و بىريا . اخلاص‌مند ( exl s - mand ) ص . پ . كسى كه دوستى وى خالص و بىريا بود و صديق . اخلاصمندانه ( exl s - mand ne ) م ف . پ . دوستانه و بطور دوستى خالص و بىريا . اخلاصمندى ( exl s - mandi ) ا . پ . محبت و دوستى از روى خلوص نيت و بىريا . اخلاط ( axl t ) ج ا . ع . گروه هر جنس مردم بهم آميخته - واحد آن نيامده . و ج خلط ( xelt ) . اخلاط ( axl t ) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - هر چهار مزاج مردم . و اخلاط اربعه : بلغم و خون و صفرا و سودا . و اخلاط رديه : رطوبات فاسده و گنديده . اخلاط ( axl t ) ا خ . پ . نام شهرى در ارمنيه . اخلاط ( exl t ) م . ع . اخلط الفرس اخلاطا : كوتاهى كرد اسب در رفتار . و اخلط الفحل : آميزش كرد فحل با ماده . و اخلط الجمال الفحل : نرهء فحل را شتربان در فرج ماده نهاد . و كذلك اخلط له الجمال . اخلاع ( exl ' ) م . ع . اخلع السنبل اخلاعا : دانه بست آن خوشه . و اخلعت العضاه : برگ آوردند درختان عضاه . و اخلع القوم : يافتند آن قوم عضاه را كه برگهاى آنها نمىافتد . اخلاف ( axl f ) ع . ج خلف ( xelf ) و خلفه ( xelfat ) . اخلاف ( axl f ) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - پس‌ماندگان مرده . و فرزندان سعادتمند كه پس از مردن پدر خود بصلاحيت مانده باشند . اخلاف ( exl f ) م . ع . برگرديدن مزه و بوى شير و طعام . و دست بشمشير بردن تا بركشد آن را . و جفت شدن شتر نر بشتر ماده چون آبستن نشود از بار نخستين . و اخلف فم الصائم : بوى گرفت دهن روزه‌دار . و اخلف الثوب : اصلاح كرد آن جامه را . و اخلف ربه فى اهله خلافة : خليفه شد خداوند خود را در اهلش . و اخلف لاهله : آب كشيد براى اهل خود . و اخلفه الوعد : گفت و نكرد آن را . و اخلف فلانا : وعده خلاف يافت فلان را . اخلفت النجوم : باران نياوردند آن ستاره‌ها . و اخلف فلان لنفسه : رفت از فلان چيزى و گرفت چيز ديگر بجاى آن . و اخلف النبات خلفة : بيرون آورد آن گياه يعنى پس از برگ اول برگ ديگر در تابستان برآورد . و اخلف عن البعير : بگردانيد حقب را نزديك خصيهء آن شتر . و اخلف فلانا : به پس خود برگردانيد فلان را . و اخلف الله عليك : رد كناد خدا بسوى تو رفته‌هاى ترا . و چون از كسى چيزى برود كه عوض نداشته باشد مانند پدر و مادر به او مىگويند : اخلف عليك و لك خيرا : و اگر عوض داشته باشد مىگويند : اخلف الله لك و عليك : و اخلف الطائر : پر برآورد آن مرغ پس از پر نخستين . و اخلف الغلام : بخواب ديدن رسيد آن كودك . و اخلف الدواء فلانا : ضعيف گردانيد آن دو افلان را . اخلاق ( axl q ) ع . ج خلق ( xolq ) و ( xoloq ) . اخلاق ( axl q ) ص . ع . ثوب اخلاق : جامهء تمام كهنه . اخلاق ( axl q ) ا . پ . - مأخوذ از تازى خوى و طبيعت و عادت و طبع و مزاج . و ج ا . عادات و خصال و سلوك . و ا خ . نام چندين كتاب كه در علم آداب و سلوك نوشته‌اند مانند اخلاق العلما و اخلاق الملوك و اخلاق محسنى . و اخلاق حسنه ج ا . خويهاى نيكو . و اخلاق جميله : خصلتهاى ستوده . و علم اخلاق : ا . علم آداب و سلوك . اخلاق ( exl q ) م . ع . كهنه شدن . و كهنه كردن ( لازم و متعدى ) . و اخلقه : پوشانيد او را جامهء كهنه . اخلال ( axl l ) ع . ج خلّ و خلّ . اخلال ( exl l ) م . ع . اخلت النخلة اخلالا : خلال بار آورد آن خرما بن . و تباه بار آورد - از اضداد است - و اخلوا : علف شيرين چريدند شتران آنها . و اخل الابل : چرانيد شتران را در علف شيرين . و اخل بالشيى : برد آن چيز را و ربود . و اخل بالمكان : غايب شد از آن جاى و گذاشت آنجاى را . و اخل الوالى بالثغور : اندك گردانيد والى لشكر ثغور را . و اخل بالرجل : وفا نكرد