احيية ( ahyiyat ) ع . ج حياء . اخ ( ax ) ا . پ . كلمهء تحسين يعنى آفرين . و گاه در ترحم و تأسف استعمال مىشود . اخ ( ax ) ا . ع . برادر نسبى . و دوست و هم نشين . ج : اخون و اخاء و اخوان و اخوان و اخوة و اخوة و اخوّة و اخوّ . و مثل و مشابه و مشارك . و ضد و مقابل . و اخ الخير : ضد خير يعنى شر . اخ ! ( ex ) و ( ax ) ع . كلمهء فعل يعنى بينداز . و نيز كلمه‌ايست كه براى نشانيدن شتر گويند . اخ ! ( axx ) ع . كلمه‌ايست كه در حالت ناخوشى و درد گويند . اخ ( axx ) و ( exx ) ا . ع . پليدى و چرك . اخ ( axx ) و اخا ( ax ) ا . ع . برادر نسبى . لغة فى اخ . و لا اخالك بفلان : نيست فلان برادر تو . اخا ( ax ) ع . كلمه‌ايست كه بدان ميش را مىطلبند . اخاء ( ex ' ) م . ع . اخاه مؤاخاة و اخاء و اخاوة و وخاء و خائة : برادر و دوست گرديد او را . مر . مؤاخاة . اخابير ( ax bir ) ع . ج اخبار . اخ اخ ! ( ax - ax ) پ . كلمهء تحسين يعنى بخ بخ و خوش خوش . و كلمهء افسوس يعنى دريغا و واى و آه . اخ اخ ! ( ox - ox ) پ . كلمهء تحسين . در وقت نهايت حظ و لذت گويند . اخاخة ( ex xat ) م . ع . اخاخ العشب اخاخة : نهان و اندك گرديد آن گياه . اخادع ( ax de ) ع . ج اخدع . اخاديد ( ax did ) ع . ج اخدود . اخادير ( ax dir ) ع . ج اخدار . اخاذ ( ex z ) ا . ع . محل بدست گرفتن سپر . و زمينى كه شخص براى خود و يا براى پادشاه جدا كند . و زمينى كه امام به كسى دهد و ملك كسى نباشد . و ج اخاذة . اخاذ ( axx z ) ص . ع . بسيار گيرنده . اخاذ ( axx z ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - بسيار گيرنده . و سخت گيرنده . و كسى كه به سختى و پرروئى همه چيز بگيرد و بخواهد . و زبر دست و ظالم . اخاذات ( axx z t ) ج ا . ع . سوراخها و رخنه‌ها و مغاك‌ها . و خندقها . اخاذة ( ex zat ) ا . ع . جاى فراهم آمدن آب باران و آبگير . ج . اخاذ و اخذ . اخاذى ( axx zi ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - قبض و رسيد و قبول . اخاذى ( axx zi ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پرروئى و سخت‌روئى در گيرندگى . و زبردستى . و اخاذى نمودن ف م . : به اصرار و ابرام چيزى را از كسى گرفتن . اخارة ( ex rat ) م . ع . برگردانيدن ستور از راهى كه مىروند به راه ديگر . اخاريج ( ax rij ) ع . ج خرج . اخاسف ( ax sef ) ج ا . ع . زمين‌هاى نرم يق وقعوا فى اخاسف الارض . اخاسى ( ax si ) ع . ج خسا . اخاشف ( ax cef ) ج ا . ع . زمين‌هاى سخت و صلب - ضد اخاسف . اخاضة ( ex zat ) م . اخاض القوم اخاضة : در آمدند اسبان آن قوم به آب . و اخاض الدابة : در آورد آن ستور را به آب . و نيز اخاضة : فكر كردن در كارى . اخاضر ( ax zer ) ج ا . ع . زر و طلا و گوشت و مى و شراب . اخافة ( ex fat ) م . ع . چون واوى بود يق اخافه اخافة : ترسانيد او را . و چون يائى بود يق اخاف او اخيف اخافة : به خيف منى آمد و فروكش شد در آن . و اخاف السيل القوم : فروكش گردانيد توجبه آن گروه را به خيف . اخافش ( ax fec ) ا خ . ع . ج اخفش كه سه كس از علماى صرف و نحو زبان تازى باشند . اخاقة ( ex qat ) م . ع . اخاق اخاقة : رفت بر زمين . اخاقيق ( ax qiq ) ع . ج اخقوق و ( oxquq ) اخقيق ( axqiq ) . اخالة ( ex lat ) م . ع . چون واوى باشد يق اخال فيه حالا من الخير : بفراست دريافت دروى خير را . و چون يائى باشد مشتبه شدن يق هذا الامر لا يخيل اى لا يشتبه . و اخلنا اخالة : سر دروا نگريسته ابر را بارنده گمان برديم . و اخالت السماء : آمادهء باريدن شد . و اخالت الناقة : خداوند شير در پستان گرديد آن ماده شتر . و اخالت الارض بالنبات : زينت گرفت آن زمين از گياه . مر اخيال . اخامة ( ex mat ) م . ع . چون واوى بود بر سه پاى و كنارهء سم چهارم ايستادن اسب . و چون يائى بود يق اخام الخيمة : خيمه ساخت . و نيز اخامة يائى بمعنى اخامة واوى مىباشد . اخامص ( ax mes ) ع . ج اخمص . اخان ( ax ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه بمعنى اخوان يعنى دو برادر . اخاوة ( ex vat ) م . ع . اخاه مؤاخاة و اخاوة و اخاء . مر . مؤاخاة . اخاوين ( ax vin ) ع . ج خوان و خوان . اخايا ( ax y ) ع . ج اخية ( axiyat ) . اخائل ( ox el ) ص . ع . رجل اخائل : مرد متكبر و مغرور . اخباء ( exb ' ) م . ع . چون واوى باشد يق اخبى النار اخباء : ميرانيد آتش را . و چون يائى بود يق اخبا خباء : خرگاه و خبا ساخت و خرگاه افراخت