على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

116

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

و خارج از اندازه و شمار . و احصا كردن ف م . : شمار كردن و تعداد كردن و شمردن . احصاء ( ehs ' ) م . ع . چون مهموز باشد يق احصاه احصاء : سيراب كرد آن را . و چون يائى بود شمردن . و نگاهداشتن . و دريافت كردن . و حفظ نمودن . احصاب ( ehs b ) م . ع . احصب عن صاحبه احصابا : اعراض كرد از صاحب و رفيق خود . و احصب الفرس : سنگريزه انداخت آن اسب باسم خود در رفتن . احصاد ( ehs d ) م . ع . احصد الزرع احصادا : بهنگام درو رسيد آن كشت و به درو درآمد . و احصد الحبل : سخت تافت آن رسن را . احصار ( ehs r ) م . ع . احصره المرض : بازداشت او را بيمارى از سفر و جز آن و كذلك احصره البوك . و احصره العدو : محاصره كرد او را دشمن و تنگ گرفت بر وى . و احصرت الناقة : تنگ شد سوراخ پستان آن ماده شتر . و نيز احصار : قبض آوردن شكم و ( يستعل مجهولا ) يق احصر الرجل : بند آمد شكم آن مرد و قبض شد . احصاص ( ehs s ) م . ع . احصه احصاصا . داد بوى بهرهء او را . و احصه عن امره : معزول كرد او را از كارش . احصاف ( ehs f ) م . ع . گام نزديك نهادن در رفتن بشتاب و دور كردن و بپايان رسانيدن يق احصف الرجل و احصف الثوب : نيك بافت آن جامه را . و احصف الحبل : استوار بست آن ريسمان را . و احصف الفرس : بشتاب گذشت آن اسب . و احصف الامر : استوار كرد آن كار را . احصال ( ehs l ) م . ع . احصل النخل احصالا : غوره كرد آن خرما بن . احصان ( ahs n ) م . ع . ج حصن ( hesn ) . احصان ( ehs n ) م . ع . احصنه احصانا : استوار گردانيد آن را . و نگاهداشت . و احصنه التزوج : پارسا گردانيد او را زن گرفتن . و احصنت المراة : پارسا گرديد آن زن . و نهفته گرديد . و شوهر كرد . و باردار گرديد . و احصنها البعل : نهفته گردانيد آن زن را شوهرش . و احصن الرجل : زن گرفت آن مرد . احصان ( ahass ne ) ا ع . بصيغهء تثنيه . بنده و خر . احصد ( ahsad ) ص . ع . حبل احصد : ريسمان محكم بافته . احصرة ( ahserat ) ع . ج حصير ( hasir ) . احصنة ( ahsenat ) ج ا . ع . پيكانها . احضاب ( ahz b ) ع . ج حضب ( hezb ) و ( hozb ) . احضاب ( ehz b ) م . ع . رسن واژون شده را راست كردن بر چرخ تا روان گردد . و احضب النار : افروخت آتش را و هيزم انداخت در آن تا زبانه زند . احضاج ( ahz j ) ع . ج حضج ( hezj ) و ( hazj ) . احضار ( ehz r ) م . ع . دويدن اسب . و احضر الشى : حاضر گردانيد آن چيز را . و احضره اياه : حاضر گردانيد او را نزد وى . احضار ( ehz r ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دعوت و طلب . و پديد و پديدار . و حكم بحضور آوردن و حاضر كردن . و احضار كردن : ف م . : پديد كردن . و به حضور آوردن . و حاضر كنانيدن . و پديدار گردانيدن . و آوردن كنانيدن و آوردن فرمودن . و دعوت نمودن و طلب كردن . و در پيش خواندن و طلبيدن . و حكم بحضور آوردن و حاضر كردن كنانيدن . احضان ( ahz n ) ع . ج حضن ( hezn ) . احضان ( ehz n ) م . ع . احضن بحقى احضانا : برد حق مرا . و احضن الرجل و به : عيب كرد آن مرد را . احضة ( ahezzat ) ع . ج حضيض ( haziz ) . احط ( ahatt ) ص . ع . نرم پشت . احطاب ( aht b ) ع . ج حطب ( hatab ) . احطاب ( eht b ) م . ع . احطب المكان : هيزم‌ناك شد آن جاى . و احطب انكرم : هنگام آن رسيد كه از درخت تاك هيزم ببرند . احطاط ( eht t ) م . ع . احط وجهه احطاطا : دميدگى آورد روى او . و يا فربه شد و تهبج كرد . احطال ( aht l ) ع . ج حطل ( hetl ) . احطب ( ahtab ) ص . ع . مردى كه مانند هيزم خشك و لاغر باشد . و مرد بديمن . احطيطاء ( ehtit ' ) م . ع . احطوطى احطيطاء : برآماسيد و منتفخ گرديد . احظ ( ahozz ) ص . ع . بابهره‌تر و بخت‌مندتر . احظ ( ahozz ) ع . ج حظّ . احظاء ( ehz ' ) م . ع . احظاه عليه احظاء : تفضيل داد او را به روى . احظاظ ( ehz z ) م . ع احظ احظاظا : با بهره شد و بخت‌مند گرديد . احظى ( ahzi ) ع . ج حظى ( hez ) . احفاء ( ehf ' ) م . ع . برهنه پاى گردانيدن و ساده كنانيدن پاى . و خداوند ستور سوده پاى شدن . و بىكفش روان كردن كسى را . و احفى شاربه : نيك سترد بروت خود را . و احفى السؤال : باربار سؤال و پرسش كرد . و احفى زيدا . مبالغه كرد در سؤآل از زيد و سخت الحاح نمود . و احفيته : باعث شدم او را بر خير كردن . و احفى به : مهربانى كرد