على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

107

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

و استوار و نيكو كردن هر چيزى . الحديث : ان عايشة رضى الله عنها كانت تحتبك تحت الدرع اى تشد الازار و تحكمه . و حبوه بستن . و گرد پاى نشستن مانند احتباء يق احتبك بازاره . و احتبك الثوب : نيكو يافت آن جامه را . احتبال ( ehteb l ) م . ع . احتبل الصيد احتبالا : گرفت آن شكار را بدام . و دام گسترد براى آن شكار . احتتاش ( ehtet c ) م . ع . احتتش احتتاشا : تند و تيز شد بر جنگ و خصومت با كسى . و حتش ( hotteca ) فاحتتش : برآغاليده شد پس برآغالانيد . احتثاث ( ehtes s ) م . ع . احتثه عليه : برانگيخت او را بران . و احتث فلان : برانگيخته شد فلان ( لازم و متعدى ) . احتجاب ( ehtej b ) م . ع . احتجب احتجابا : در پرده شد . و احتجبت المراة بيوم : يعنى در پرده شد آن زن بيك روز . و اين را در وقتى گويند كه يك روز از سال نهم وى بگذرد بدان جهت كه سال نهم سال بلوغ است و در آن حجاب لازم . احتجاب ( ehtej b ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پنهانى و در پس پرده بودن . و روگرفتگى . و پوشيدگى و اخفا . احتجاج ( ehtej j ) م . ع . خصومت كردن . و حجت آوردن يق احتج على خصمه . احتجاج ( ehtej j ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - حجت و دليل و برهان . و مخاصمه و منازعه . و احتجاج كردن ف ل . : حجت و دليل و برهان آوردن . و اقامهء حجت و برهان كردن . و برهان خواستن . و خصومت كردن در ادعا . و منازعه نمودن . احتجاجات ( ehtej j t ) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - براهين و دلايل . و مخاصمتها و منازعه‌ها . احتجار ( ehtej r ) م . ع . احتجر احتجارا : حجره ساخت . و احتجر الارض : برگزيد آن زمين را براى خود و علامت نصب كرد بر آن تا ديگرى در آن تصرف نكند . الحديث : كان للنبى صلى الله عليه و آله حصير يبسط بالنهار و يحتجره بالليل اى يجعله لنفسه دون غيره . و احتجر اللوح : در كنار گرفت آن لوح را . و احتجر به : پناه جست به او و التجا نمود . و احتجرت الابل : سده‌ناك گرديد شكم شتران . احتجاز ( ehtej z ) م . ع . احتجز احتجازا : به حجاز آمد . و فراهم گرديد و مجتمع شد . و در نيفهء شلوار گرفت چيزى را . و احتجز بازاره : بر ميان بست ازار خود را . احتجاف ( ehtej f ) م . ع . احتجفه احتجافا : رهانيد ويرا . و ربود . و احتجف الشئى : گرد آورد آن چيز را . و احتجف نفسه عن كذا : خود را بازداشت از آن . احتجام ( ehtej m ) م . ع . احتجم احتجاما : حجامت كرد . و حجامت خواست . احتجان ( ehtej n ) م . ع . احتجنه احتجانا : فراخويشتن كشيد آن را بچوگان . و احتجن المال . فراهم آورد و گرد كرد مال را . احتداء ( ehted ' ) م . ع . احتدى الليل النهار : تابع گرديد شب روز را . احتداد ( ehted d ) م . ع . احتد عليه احتدادا . خشم گرفت بر او . و احتد فلان من الغضب . تيز شد خشم فلان . و احتدت السكين : تيز گرديد آن كارد . احتداف ( ehted f ) م . ع . گرفتن . و ربودن . و بريدن جامه و پوشاك . احتدام ( ehted m ) م . ع . احتدم عليه غيظا : دندان سائيد به روى از خشم . و احتدمت النار : زبانه زد آن آتش . و احتدم النهار : سخت گرم شد روز . و احتدم الدم : بسيار سرخ گرديد خون تا مايل بسياهى شد . احتذاء ( ehtez ' ) م . ع . نعلين برپاى كردن . و به كسى پى بردن . و احتذى مثاله : برنهاد وى كار كرد . احتذار ( ehtez r ) م . ع . پرهيز كردن . احتراب ( ehter b ) م . ع . با يكديگر كارزار كردن . و ربودن يكى مال ديگرى را . احتراث ( ehter s ) م . ع . احترث احتراثا . كشت كرد . و كسب نمود . احتراز ( ehter z ) م . ع . احترز منه احترازا . پرهيز كرد و خويشتن را نگاه داشت از آن . احتراز ( ehter z ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پاساد و پرهيز و اجتناب . و احتياط . و نبناد و امتناع . احتراس ( ehter s ) م . ع . احترس احتراسا : دزديد . و احترس منه . خود را پاس داشت از آن . احتراش ( ehter c ) م . ع احترش الضب : شكار كرد سوسمار را . و احترش لعياله : گرد آورد براى عيال خود نفقه از وجوه مكاسب . احتراص ( ehter s ) م . ع . احترص احتراصا : آرزومند شد . و كوشش نمود . احتراف ( ehter f ) م . ع . احترف احترافا : صاحب پيشه شد . احتراق ( ehter q ) م . ع . احترق احتراقا : سوخته شد . و احترق الفرس فى عدوه : سرعت نمودن آن اسب در دويدن . احتراق ( ehter q ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سوختگى . و باصطلاح هيئت نهان