رضا قلى خان ( هدايت )
710
فرهنگ انجمن آراى ناصرى ( فارسى )
اين كلمات رمز است و تاويل كرده با كتاب مهآباد موافق آرند از اين روى است كه فهم زند را نتوانستند كرد پس پازند را در شرح آن نكاشتند آن زمان كه اسكندر رومى در ايران استيلا يافت بفرمود تا آن كتب را بسوختند و ببردند وارد شير بابك كه شرح حالش در جاى خود مذكور شده چون بر سرير سلطنت برآمد دانايان عجم را فراهم كرده هركس چيزى از آن به ياد داشت بخواند و آن را سورهء كردند و استاد ره نام نهادند نسك كتاب اوّل سى و سه كرده است در صفت هستى و يكانكى ايزد تعالى و فرشتكان و در آنست كه ايزد تعالى خود از هستى خود هست شد كه هميشه باشد و خواهد بود نسك كتاب دويم بيست و دو كرده است و صفت آن در نماز ستايش كردن و عمل نيكوئى ورزيدن جا و نيكوئى با رزانيان دهان كردن نسك كتاب سيّم بيست و دو كرده است در صفت زردشت و نيت پاك داشتن و ايمان بر دين او و پيغمبرى آوردن نسك كتاب چهارم بيست و يك كرده است در آنچه خداى تعالى واجب كرده بر مردمان در طاعت و پرهيزكارى و نيكى كردن و از چهار چيز راه اهريمن و ديوان بر خويشتن بستن اوّل آز كه حرص خوانند دويم رشك كه حسد خوانند سه ديكر كين و خشم چهارم دروغ و ناراستى و از اين صفت اخراز كردن نيكو است نسك كتاب پنجم سى و دو كروه است كه دادار او رمزد فروفرستاده از چكونكى احوالات مردمان از نيك كرداران و بدكرداران هر عملى كه مردمان در نيكى و بدى كنند تا روز رستاخيز نسك كتاب ششم سى و پنج كرده است در نجوم و هيئات و صورت افلاك و كواكب و سعد و نحس نسك كتاب هفتم بيست و دو كروه است كه در ميان چهارپايان كدام حلال است و كدام حرام كه از جهته كهنبار ببايد كشتن نسك كتاب هشتم پنجاه و دو كروه بود بعد از اسكندر سيزده كروه بيش نيافتند و اين كتاب در عمل پادشاهان و بزركان و فرمانبردارى و اطاعت و حرمت مؤبدان بوده نسك كتاب نهم شصت كروه بوده بعد از اسكندر دوازده كروه بيش نيافتند و اين در اختيار پادشاهان و پادشاهى و فرمانبردارى رعيّتان بوده نسك كتاب دهم شصت كروه بوده بعد از اسكندر پانزده كروه بيش نيافتند و اين كتاب در فضل دانائى و خرد آموختن و پاكى و راستى و خويهاى نيكو بوده نسك كتاب يازدهم شصت كروه بوده بعد از اسكندر هشت كروه بيش نيافتند و اين كتاب در پذيرفتن شاه كشتاسب دين زردشت را و بجهان روا كردن بوده نسك كتاب دوازدهم بيست و دو پركن بوده و شش جزو داشته جزو اوّل در معرفت ايزد تعالى و ايمان به پيغمبرى اشور زراتشت جزو دويّم در طاعت ملوك و راستى دين بهى ورزيدن جزو سيّم در ثواب نيكوكاران و عقوبت كنهكاران جزو چهارم در عمارت و زراعت و بنّائى كردن جزو پنجم در مرتبه مردم و آن چهار مرتبه است اول بزرك داشتن پادشاهان و بزركان دويّم نكاهداشتن شهرها و نيست كردن دشمنان سيّم برزيكران و آبادى جهان چهارم در بازاركانى كردن و پيشه و كسب و كار ورزيدن نسك كتاب سيزدهم شصت كرده است در بدى احوال منكران زردشت كه بر او دروغ بستهاند و معجزات او از دوازده سالكى تا آخر عمر كه بهفت آواز خوانند نسك چهاردهم بيست و دو كروه است در دانستن سببهاى مردمان اندر شكم مادر و آنچه آيند كه بعضى پيغمبر و بعضى پادشاه و بعضى رعيّت شوند نسك كتاب پانزدهم در مدح و ثناى دادار و اورمزد و صورت فرشتكان و سپاس نعمتهاى دين و دنيا بجاى آوردن نسك كتاب شانزدهم پنجاه و چهار كروه است در احكام مالها بيرون آوردن از حلال و آنچه در منش مردم بود و آنچه در تن مردم است از جان و روان نسك كتاب هفدهم شصت كروه است و اين كتابى است در حدود اهل جرم و عقوبت هر كناه و احكام ولادت اطفال نسك كتاب هيجدهم شصت و پنج كروه است و اين كتاب در آنچه واجب كند از دزدى و ترس و بريدن راهها و ترسيدن رهكذرى و عقوبت ايشانست نسك كتاب نوزدهم پنجاه و دو كروه است در حكومت كردن و بزركى داشتن و لوازم آنست نسك كتاب بيستم بيست و يك پركل است و اين كتاب از پرهيز كردن و نساء مردكان و پليدى ريمنى و پجريختن و آنچه نپرهيزند و اهتراز نكنند و جرم كار شوند و چون بعد از اسكندر كتابها را باز جستند از هر نسكى جزوى يافتند و تمامى نيافتند نسك كتاب بيست و يكم سى كروه است و اين در چكونكى با هم آوردن و نيكوئى نظمها و بسيارى معجزات و خواندن يشت براى پاك كردن كناهان بوده و نسك بضم در عربى بمعنى عبادت كردن و قربانى كردن و نسك بضمتّين قربانيها و ناسك