ابو القاسم سلطانى

98

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

تركيبات شيميائى اسانس : سينئول Cineole يا اكاليپتول يا كاژه پوتول Cajeputol به فرمول C 10 H 18 O ( 70 تا 85 درصد اسانس ) ، آلفا و بتاپىنن ، پ سيمن ، دليمونن ، فلاندرن ، ترپىنن ، آرومادندرن Aromadenderen ، استات داميل ، يينوكاروئول Pinocarveol ، گلوبولول Globulol ، كمى الكل اتيليك ، آلدئيد والريك ، الدئيد بوتيريك يك ماده تلخ قابل تبلور به نام Eudesmol . خواص درمانى : ضدعفونىكننده و ضد چرك ، ضد احتقان ، ضد سرفه ، خلطآور ، تب‌بر ، ضد اسپاسم ، قابض ، كاهنده قند خون . آثار فارماكولوژيك : اثر ضد باكترى عليه ارگانيزم‌هاى گرم مثبت ، گرم منفى و قارچ مربوط به سزكوئى ترپن‌ها ، Cineole ، Cryptone و Citronella مىباشد كه بر روى استافيلوكوك طلائى ، باسيلوس سوبتيليس ، Klebsiella , Micrococcus glutaminous , Entrococcus faecalis , Pseudomonas aeruginosa Pneumonia و Candida albicans اثر مىنمايد . ضمنا Cineole كاهش‌دهنده درد قولنج كليه و كبد و خاصيت ضد احتقان نيز دارد . كورستين ضد التهاب ، روتين و هيپروزيد آنتى اكسيدان مىباشند . موارد مصرف درمانى برگ اكاليپتوس : در استراليا و ژاپن از برگ‌ها در سرماخوردگى ، ناراحتىهاى دستگاه تنفس مانند برونشيت ، اسهال ، دردهاى عصبى ، درد مفاصل ، سوختگىها ، زخم‌ها و ترشحات چركى و گزيدگى حشرات ، علاوه بر اين در استراليا در مالاريا ، تيفوئيد ، سل و وجود انگل استفاده مىشود . بطور كلى چون اكاليپتول موجود در برگ باعث روان شدن خلط و سهولت خروج آن از سينه مىشود در برونشيت موثر است و به عنوان ضدعفونىكننده دستگاه تنفس ، ادرارى ، تناسلى ( اثر بر روى كلى باسيلوز و لكوره ) و عفونت روده‌اى كاربرد دارد . در تب نوبه تا اندازه‌اى موثر مىباشد . سينئول موجود در اسانس برگ اثر آنتى اسپاسموديك داشته و در قولنج كليوى و كبد موثر است . از برگ به صورت استنشاق در احتقان بينى ، سينوزيت ، فارنژيت استفاده مىشود . از دمكرده برگ در برونشيت ، التهاب گلو ، نزله استفاده مىشود . پس از جذب قسمتى از اسانس از طريق ريه دفع مىشود . هنگامى كه دمكرده به آهستگى نوشيده شود اثر قابض تانن‌ها التهاب غشاء مخاط گلو را فروكش مىنمايد . عوارض جانبى : خوردن بيشتر از اندازه باعث سرگيجه ، تهوع ، استفراغ و اسهال مىشود .