تاريخچه و موارد مصرف در طب سنتى : پزشكان قرون اوليه هجرى اين گياه و گياهى به نام خنثى Asphodelus ramosus L را يك گياه دانسته و تصور مىنموده‌اند كه اشراس يا سريش ريشه گياه خنثى مىباشد حتى بوتانيست‌ها در ابتدا اشراس را از جنس Asphodelus مىدانسته‌اند . نظريه پزشكان اوليه قرون اوليه هجرى درباره گياه چنين است : خنثى سريش است ( هروى : 1 * ) ، ابو الخير گويد اشراس ريشه خنثى است ( ابو ريحان : 2 * ) ، خنثى ريشه آن اشراس است ( اسرائيلى قرطبى : 3 * ) . ناگفته نماند كه در ترجمه صيدنه تحت عنوان شيح آمده است كه اهل زابل آن را اسراش مىنامند و آن دو نوع است . نوعى از آن را مىخورند و آنچه او را بخورند سراش از بيخ او حاصل شود ( ابو ريحان : 4 * ) . ابن بيطار اين گياهان را تحت عناوين جداگانه شرح داده است وى ذيل اشراس مىنويسد بر خلاف آنچه برخى تصور كرده‌اند كه آن ريشه خنثى مىباشد آن گياهى ديگر است . سپس از قول ابو العباس نباتى اضافه مىنمايد اشراس غير از ريشه خنثى و ريشه مغاث مىباشد ( ابن بيطار : 5 * ) . پزشكان سنتى بعد از ابن بيطار اين دو گياه را بطور مجزا و تحت عناوين خنثى و اشراس شرح داده و خواص آن را چنين يادداشت نموده‌اند : اشراس ريشه گياهى است كه به فارسى آن را سريش مىنامند . طبيعت آن در دوم گرم و خشك و خاكستر آن در سوم خشك است . مرهم آن در طاسى سر ، فتق ، خيز عمومى انساج سودمند است . بطور خوراكى زيادكننده پيشاب ، قاعده‌آور ولى سست‌كننده معده مىباشد مگر آنكه آن را گلقند مصرف نمايند ( انصارى : 6 * ) . آن را غرى ناميده و به صورت تقلب با خنثى مخلوط مىنمايند در يرقان ، خراشيدگيها ، خشونت گلو ، انواع فتق ، در رفتگىها و شكستگىها و با سركه و شيرج ( روغن كنجد ) در خارش ، جرب و با آرد جو در كچلى موثر است . . . ( انطاكى : 7 * ) . حكيم مومن و عقيلى خراسانى علاوه بر ذكر موارد مصرف فوق ، خوردن آن را در درد پهلو ، سرفه ، يرقان و با سركه در بهق سفيد Vitiligo alphos و ضماد آن در هيدروسل يا تجمع مايع سروزى در واژينال بيضه ( 8 * ) ، زخم‌هاى دير درمان‌پذير ، كوفتگى عضله و عصب ، ورم خصيه Orchitis و با روغن كنجد در Sclorosis و بذر آن را در نفث الدم ( Hemoptysis يا خروج خون يا خلط خونى از ريه ) و با آب عسل براى پاك كردن كبد موثر دانسته‌اند . مقدار خوراك ساقه 5 / 12 گرم ، سوخته شده ريشه 5 گرم و تخم آن 7 گرم مىباشد ( حكيم مومن و عقيلى خراسانى : 9 * ) . همچنين از ريشه در كفاشى ، صحافى و چسباندن استفاده مىشده است . امروزه از قسمتهاى هوائى به عنوان سبزى خوردن و از ريشه به عنوان چسب استفاده مىشده است . ( 1 * ) - الابنيه 136 ( 2 * ) - تت صيدنه عپ 186