ابو القاسم سلطانى

57

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

Code - 2235 ريش بز Ephedra procera Fisch . Meyer درختچه‌اى است به ارتفاع 2 متر ، داراى انشعابات زياد و گره‌هاى نزديك به هم ، شاخه‌ها در ابتدا سبز رنگ بعدا خاكسترى مىشود . برگ‌ها كوتاه متقابل با نيام قهوه‌اى ، ميوه گرد ، تخم‌مرغى ، گوشتى و آبدار ، دانه تخم‌مرغى كشيده و قهوه‌اىرنگ مىباشد . گياه بومى نواحى مديترانه مىباشد در ايران در مازندران ، گنبد قابوس ، عمارلو ، آذربايجان قره‌تپه تبريز ، خوى ، ارسباران ، رضائيه ، ارتفاعات اراك ، كوه برف شيراز و نيشابور رويش دارد . در عطارىهاى تهران ساقه‌هاى جوان اين گياه و E . intermedia Schet mey و E . Strobilacea با نام ريش بز در موارد سرماخوردگى و درد عرضه مىشود . گياه در كرج ، ارمك ، ريش بز و در مناطق مختلف با اسامى اوما ، اوم - هوم ، هما و على جون ناميده مىشود . Code - 2236 افدرا چينى Ephedra sinica Stapf گياهى است هميشه سبز به ارتفاع 50 - 20 سانتيمتر از خانواده Ephedraceae ، ساقه اصلى چوبى ، افراشته ، منشعب ، شاخه‌ها به قطر 5 / 1 ميلى متر و ساقه و شاخه‌ها بندبند مىباشند . از اين گره‌ها برگ‌ها به وضعيت متقابل خارج مىشوند . بقاياى برگ‌ها به صورت غلاف مثلثى شكل بر روى ساقه و شاخه‌ها مشاهده مىشوند . دانه‌ها سبك و بيضوى شكل مىباشند . گياه بومى شمال چين و مغولستان مىباشد و در چين و هند پرورش داده مىشود . تاريخچه : آثارى از گياه در قبور مربوط به عصر حجر ديده شده است . چينىها از 5000 سال قبل با نام Ma - huang كه از دو واژه Ma به معنى قابض و Huang يعنى زردرنگ تركيب شده است آن را مىشناخته و از ميوه آن به عنوان قابض استفاده مىكرده‌اند . در سال 1855 ميلادى دانشمندان چينى به وجود آلكالوئيد در گياه پى برده و در سال 1924 افدرين از گياه استخراج گرديد و در سال 1927 ميلادى كمپانى مرك آن را سنتز و به بازار عرضه نمود و به عنوان داروى خوراكى براى آسم مورد استفاده درمانى قرار گرفت . قسمت قابل مصرف : ساقه‌هاى جوان و ريشه گياه مىباشد .