ابو القاسم سلطانى

487

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

اسانس : از تقطير ميوه‌هاى نارس ، ميوه‌هاى رسيده و چوب گياه اسانس تهيه مىشود . اسانس بدست آمده از ميوه‌هاى نارس به صورت ماساژ در نقرس و رماتيسم و از اسانس ميوه‌هاى رسيده كه در ايتاليا ، فرانسه ، يوگسلاوى ، استراليا ، چكوسلواكى ، اسپانيا و كانادا استخراج مىشود و در رماتيسم ، آرتريت ، آرتروز ، نقرس ، لكوره و درماتوز استفاده درمانى به عمل مىآيد اين اسانس داراى بوى ملايم و ترپن كمتر مىباشد . در دامپزشكى از اسانس در ادم قلبى و كبدى استفاده مىشود براى اسب و گاو 30 - 15 ميلىليتر و سگ 6 / 0 - 3 / 0 ميلىليتر . موارد مصرف ديگر : به عنوان چاشنى و معطر كردن غذا و جين و به ويژه كوه‌نشين‌ها براى گوشت‌هاى دودى ، گوشت شكار ، سس و نقاشى روى چينى به جاى اسانس تربانتين از آن استفاده مىكنند . اشكال داروئى و مقادير خوراك : ميوه رسيده و خشك : 2 گرم سه بار در روز ( حد اكثر 10 گرم در روز ) . هر قاشق چايخورى از پودر ميوه 3 گرم وزن دارد . دم‌كرده : دم‌كرده 3 - 2 گرم در 150 ميلىليتر آب جوش در ضعف معده 3 بار در روز بعد از غذا . تنتور ( 5 : 1 با الكل % 45 ) 2 - 1 ميلىليتر 3 بار در روز در تقويت مجارى ادرار ، سيستيت و به عنوان تحريك هاضمه ، بعد از غذا . عصاره ( 1 : 1 با الكل % 25 ) : 4 - 2 ميلىليتر سه بار در روز . اسانس : 2 - 1 قطره با يك قاشق عسل يا يك ليوان آب گرم مخلوط نموده 3 - 1 بار در روز بعد از غذا . در آرتريت ، نقرس و دردهاى عضلانى 5 قطره به آب وان اضافه مىنمايند . در آرتريت مفاصل به صورت ماساژ 10 قطره اسانس + 5 قطره روغن بادام . برخى از تركيباتى كه تا يك قرن قبل در اروپا از ميوه‌هاى گياه تهيه مىشده مانند عصاره ميوه عرعر يا عصاره ژانيور معمول تروسو و كدكس ، فقاع مدر ، پوسيون منفث يا خلطآور ، جوشانده و تدخين ( دود دادن ) كه در پزشكىنامه آمده امروزه تقريبا متروك شده است ( مراجعه شود به پزشكىنامه صفحه 537 ) . منع مصرف : در التهاب حاد و مزمن كليه ، اشخاصى كه داراى كليه حساس هستند ، دوران باردارى و شيردهى . احتياط : درمان‌هاى طولانى باعث ايجاد اختلال در كار كليه‌ها شده و باعث پيدايش خون در ادرار مىشود . همچنين مصرف بيش از 4 هفته موجب اختلال در جذب آهن و ساير مواد معدنى مىشود .