تاريخچه و موارد مصرف درمانى : قدما درباره آن مىنويسند : درختچه‌اى است تقريبا به قامت درخت انار ، داراى شاخه و برگ فراوان است . برگ گياه به شكل برگ زعرور ولى كركدار و رنگ آن تيره‌تر ، تند و رايحه آن ناخوشايند و مانند بوى بخور مريم است . گل‌ها مجتمع به صورت خوشه زردرنگ مانند نبات غاسول و داراى كرك زردرنگ در وسط گل و به شكل گل قيصوم . در مصر به حد وفور مىرويد و آن را برنوف ، شابانج و شابانك مىنامند ( 1 * ) . در درجه دوم گرم و خشك است . افشره برگ آن در بيمارىهاى كودكان بسيار سودمند است . اگر نيل را در افشره برگ آن حل كرده بر مفاصل ، پيشانى ، ناف ، كف دست و پاى كودكان بمالند در صرع كودكان و بوئيدن برگ آن در زكام سودمند است و گير پرده‌هاى مغز را باز مىكند . مقوى معده و قطع‌كننده ريزش آب دهان كودكان است . افشره برگ آن با كمى جاوشير درد قولنج را تسكين مىدهد . به بينى كشيدن افشره برگ آن با افشره سداب ، جند بيدستر و روغن بادام تلخ براى مدت سه روز متوالى در فراموشى سودمند است ( ابن بيطار : 2 * ) . پزشكان بعدى علاوه بر تكرار موارد مصرف ذكر شده در فوق مىنويسند : خوردن حدود 5 / 2 گرم از افشره برگ مخلوط با شير مادر در ام الصبيان ( تشنجات صرعى شكل كودكان ) و به بينى كشيدن مخلوطى از افشره برگ آن با افشره سداب ، جند بيدستر و روغن بادام تلخ به مدت سه روز پىدرپى ، در جمود ( 3 * ) موثر است و پاشيدن برگ خشك گياه بر روى زخم و ضماد آن با زفت در كچلى سودمند است . مقدار خوراك افشره آن حدود 15 گرم و برگ آن تا 5 گرم است ( داود انطاكى ، حكيم مومن ، عقيلى خراسانى : 4 * ) . ( 1 * ) - تلخيص از جامع المفردات الادويه و الاغذيه و مخزن الادويه ( 2 * ) - تت جامع المفردات الادويه و الاغذيه ج 1 صفحه 89 ( 3 * ) - جمود Catalepsy ، بيمارى روانى است كه با بىحركتى كم‌وبيش مداوم اعضاء و سفت شدن عضلات همراه است و اندام‌هاى بيمار در هر وضعيتى كه باشد براى مدتى به همان شكل باقى مىماند و غالبا با خيرگى چشم همراه است كه در طب سنتى آن را " شخوص " مىنامند . ( 4 * ) - تذكره اولى الالباب صفحه 71 ، تحفه حكيم مومن صفحه 46 و مخزن الادويه صفحه 137 Code - 2833 سيب‌زمينى شيرين Ipomoea batatas ( Lam . ) Poir . گياهى است علفى ، ساقه باريك ، خوابيده ، داراى پيچك ، ريشه‌هاى غده‌اى به رنگ سفيد يا قرمز از خانواده Convolvulaceae . برگ‌ها متناوب ، قلبى يا بيضوى ، نوك‌تيز ، پوشيده از كرك ، دمبرگ دراز ، گل‌ها به رنگ ارغوانى يا بنفش ، مجتمع به صورت خوشه ، جام گل قيفى شكل ، ميوه كپسول ، گرد يا تقريبا تخم‌مرغى