تاريخچه : حدود 1300 سال است كه در چين از آن با نام " Ba jiao hui xian " در رماتيسم ، لمباگو ، قولنج ، همراه با رازيانه در اسپاسم و به عنوان مقوى معده در امر درمان و نيز در اغذيه چينى به عنوان ادويه در اكثر غذاها استفاده به عمل مىآيد . نام علمى جنس گياه به مناسبت شكل ظاهرى جالب ميوه انتخاب شده است . باديان ، واژه‌اى است پارسى كه اخوينى ( قرن سوم هجرى ) از آن نام برده است ( 1 * ) و اسماعيل جرجانى ( قرن ششم هجرى ) مىنويسد رازيانج ( رازيانه Foeniculum vulgare ) باديان است ( 2 * ) و حكيم مومن مىنويسد " باديان به فارسى رازيانج است " ( 3 * ) . بنابراين باديان واژه‌اى پارسى است كه در ساير زبان‌ها وارد شده است ( رجوع شود به واژه‌نامه ، ذيل همين كد ) . از زمان صفويه انيسون را نيز " باديان رومى " نام نهاده‌اند و حكيم مومن در اين باره مىنويسد : " باديان رومى به فارسى انيسون است " ( 4 * ) . از زمان قاجاريه كه ميوه‌هاى انيس چينى به ايران وارد شده است آن را " باديان خطائى " نام نهاده‌اند و پزشكان زمان قاجاريه مىنويسند باديان سه نوع است چنانچه سلطان الحكماء ( متوفى 1322 ه - ق ) مىنويسد : " باديان مراد مطلق آن رازيانه است و مقيد به رومى انيسون است كه هريك در موضع خود ذكر مىشود و باديان خطائى كه به فرنگى . . . ثمرى است جوزىرنگ ، هشت پرّه دو پارچه پيوسته بهم بالاى آنها منشق و در اندرون هر پرّه تخمى كوچك جوزىرنگ ، طعم آنها فى الجمله شبيه به رازيانه و آن را از بلاد چين و زيرباد هند مىآورند و مستعمل تازه و تند طعم و رايحه آن است و كهنه آنكه سياه‌رنگ و قليل الطعم و رايحه باشد در اثر ضعيف و غير مستعمل است و در دوم گرم و خشك ، محلل ، مفتح و مقوى معده و هاضمه و در رفع رياح ( نفخ ) و ثقل طعام و مدر بعل . . . ( 5 * ) . باديان خطائى ( انيس اتواله ) ميوه درخت بزرگى از چين است از طايفه مانى لياسه Magno liaceae ، خشبى طبيعت و ستاره شكل كه هريك از اين كپسول‌ها متضمن تخمى است بيضى شكل و مايل به قرمزى كه مغز آنها سفيدرنگ و روغن‌دار مىباشد و داراى بوئى مطبوع است و اين بو بواسطه اسيد بنزوئيك و روغن فرار ( اسانس ) است كه در او يافت مىشود . . . استعمالات تراپونيكى هر دو نوع باديان ( باديان رومى و خطائى ) : به قصد تحريك در زنان عصبانى و هيستريك و اشخاص هيپ كندرياك و ماليخوليائى و كسانى كه غالبا عادى به نشستن‌اند مانند محرران و از اين قبيل صاحبان حرفه و آنان كه سبزيجات زياد مىخورند در ممالك حاره مستعملند . گرد باديان خطائى از يك الى دو گرم و تنطور او در سوءهاضمه‌هاى با نفخ و سوء هضم ضعفى معده و امعاء معمول و مفيد است ( 6 * ) . قسمت مورد مصرف : ميوه خشك شده .