ابو القاسم سلطانى
390
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
كوبيده برگ آن به صورت ضماد در ورمهاى گرم موثر است و اگر بر روى موضع دردناك قرار داده شود درد را تسكين مىدهد ( ابن بيطار : 3 * ) . " طبيعت آن به غايت سرد و مخدر . . . در اطليه رادعه مستعمل است و شرب آن جايز نيست " ( حكيم مومن و عقيلى خراسانى : 4 * ) . تركيبات شيميائى : گياه داراى آلكالوئيد پروتوپين Protopine است كه خاصيت Antiarrthmic دارد . شيرابه گياه مانند ترياك خوابآور ولى با اثر ضعيفتر مىباشد . برگها مدر و معرق هستند . گياه در كتب قديم با اسامى افيغوون ( دياسقوريدوس ) ، افيغلون ( حاوى ) ، افيقرون ( صيدنه ابو ريحان ) ، افيقوون ( جامع مفردات ) ، افنيقون ( تحفه و مخزن ) آمده است . ( 1 * ) - تت دياسقوريدوس م - 4 ص 344 ش 59 ( 2 * ) - تت الحاوى ج 20 ص 41 ( 3 * ) - جامع المفردات الادويه و الاغذيه ج 1 ص 44 ( 4 * ) - تحفه حكيم مومن ص 27 ، مخزن الادويه ص 97 Code - 2759 اندروسامن Hypericum androsaemon L . درختچهاى است كوچك ، پايا ، به ارتفاع 120 - 40 سانتىمتر پوشيده از غده ، از خانواده Hypericaceae ( Guttiferae ) ، ساقه متعدد ، چوبى ، افراشته ، منتهى به خوشههاى ديهيمى شكل ، برگها به رنگ سبز مايل به حنائى به درازاى 10 - 5 سانتىمتر ، متقابل ، چرمى ، بدون دمبرگ ، بيضوى در قاعده قلبى شكل ، گل بزرگ ، زردرنگ ، داراى نقاط ريز و شفاف ، كاسبرگها پايا ، تخممرغى ، نوك كند ، غير منقوط . گلبرگها به درازاى 2 سانتىمتر ، بىدوام ، خامه خميده بسيار كوتاه ، موسم گلدهى ارديبهشت و خردادماه . ميوه سته ، بيضوى به درازاى 7 - 6 ميلىمتر ، سخت و ناشكوفا ، قرمزرنگ و به تدريج سياه مىشود . پراكندگى : اروپا به ويژه فرانسه ، كشورهاى منطقه مديترانه ، آسيا و افريقا . در ايران : شمال : جنگلهاى بين رستمآباد و رشت ، نزديك بندر انزلى ، بين كلاردشت و عباسآباد نزديك تنكابن ، نزديك بابل ، گرگان جنگل لوه ، بين نوده و شاهرود ، بندر گز ، بين گرگان و بجنورد ، جنگلهاى بين پلور و آمل ، دره چالوس ، خراسان .