ابو القاسم سلطانى

373

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

H . alpine Wight , H . anthelmintica , Hydnocarpus wightiana Bloom و به ويژه H . kurzii ( King . ) Warb خواص و موارد مصرف درمانى : رجوع شود به كد 2725 ( گياه بعدى ) . Code - 2725 درخت شول‌موگرا Hydnocarpus kurzii ( King ) Warb . * درختى است دوپايه ، هميشه سبز به ارتفاع 30 - 20 و ضخامت 2 - 1 متر از خانواده فلاكورتياسه Flacourtiaceae ، پوست تنه صاف به رنگ قهوه‌اى مايل به زرد . شاخه‌هاى جوان به حالت افقى بر روى ساقه قرار دارند . برگ‌ها ساده ، نوك‌تيز ، چرمى به درازاى حدود 22 و پهناى 10 سانتيمتر ، گل‌ها كوچك ، به رنگ زرد كمرنگ در اوايل تابستان بر روى درخت ظاهر مىشوند گل‌هاى نر داراى 4 كاسبرگ 8 گلبرگ و 24 پرچم . ميوه سته به رنگ قهوه‌اى شكلاتى با 18 - 12 دانه به شكل بيضى سه‌گوش داراى 3 - 2 و پهناى 5 / 1 - 1 سانتيمتر مىباشد . گياه بومى جنوب شرقى آسيا ، شرق بنگال ، آسام و بيرمانى است . به هندى و بنگالى Chaulmugra و Dalmugri و به آسامى Lamtem ناميده مىشود . تاريخچه : به كد قبلى مراجعه شود . قسمت قابل مصرف : دانه و روغن بدست آمده از دانه است كه به چينى Da feng zi ناميده مىشود . دانه‌ها داراى مقدار زيادى آلبومين و حدود 35 - 30 درصد روغن ثابت به نام روغن شول‌موگرا دارد كه به فرانسوى Huile de chaulmoogra و به انگليسى Chaulmoogra oil و به لاتين Oleum hydnocarpi ناميده مىشود . اين روغن داراى طعم تند كمى سوزاننده و بوئى نافذ مىباشد . تركيبات شيميائى : سيانوژنيك گليكوزيد Cynogenic glycoside ، پالميتيك اسيد Palmitic acid ، اولئيك اسيد Oleic acid ، اسيدهاى چرب غير اشباع و حلقوى مانند شولموگريك اسيد Chaulmogric acid به فرمول C 18 H 32 O 2 ( 5 / 22 درصد ) ، هيدنوكارپيك اسيد Hydnocarpic acid به فرمول C 16 H 28 O 2 ( 35 درصد ) ، گورلئيك اسيد Gorleic acid ( 4 درصد ) ، سيانيدريك اسيد ( 4 / 0 درصد ) . خواص درمانى : پائين‌آورنده تب ، ضد انگل ، با اثر آنتى بيوتيكى و موثر بر ميكوباكتريوم لپرا Mycobactrium lepra .