ابو القاسم سلطانى
36
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
جهت تقويت حرارت غريزى موثر است و چون به سپرز آسيب مىرساند آن را توأم با صندل مصرف مىكنند . نوشابهاى از آب آن با آب سيب و آب مويز تهيه مىنمايند كه ايجاد سرور و فرح زياد بيشتر از شراب ايجاد مىكند بدون آنكه عقل را زايل نمايد . عرق گاو زبان در امراض سوداوى مفيد است ولى در ساير موارد اثر درمانى آن ضعيفتر مىباشد . مقدار خوراك آن حدود 7 گرم ، جوشانده و خيسانده و همچنين عرق آن حدود 150 گرم مىباشد ( حكيم مومن ، عقيلى خراسانى : 12 * ) . در عطارىها به عنوان آرامبخش ، معرق و افزايشدهنده فشار خون عرضه مىشود . توضيح : در كتب قديم تحت عنوان " لسان الثور " آمده است . ( 1 * ) - گاو واژهاى است " پهلوى " و زوان به معنى زبان مىباشد ( 2 * ) - دار المرز به معنى سراى مرز ، به گيلان ، مازندران و گرگان و به ويژه به گيلان اطلاق مىشده است محل رويش گياه امروزه نيز در همين استانها مىباشد . ( 3 * ) - خوز ، پزشك يا پزشكان دانشگاه جندىشاپور ( 4 * ) - تت جامع مفردات ابن بيطار ج 4 ص 108 ( 5 * ) - مرو Driganum maru L . ( 6 * ) - تت الحاوى ج 22 ص 33 ( 7 * ) - تلخيص از الابنيه 300 ( 8 * ) - از هدايه المتعلمين 245 و 344 ( 9 * ) - اين واژه در قانون چاپ بيروت " خشونه القضيب " ، در چاپ تهران " خشونت القصبه " و در مخزن خشونت قصبه ريه و در ترجمه فارسى " نازك نى " ؟ آمده است . ( 10 * ) - تت قانون عب 352 ( 11 * ) - برسام - ذات الجنب ( 12 * ) - تلخيص از تحفه حكيم مومن 231 و مخزن الادويه 508 Code - 2187 آذان الثور Echium plantagineum L . آذان الثور كه آن را اخيون نيز ناميدهاند گياهى است يك ساله يا دو ساله از خانواده Boraginaceae به ارتفاع 60 سانتيمتر ، بومى مناطق گرم اروپا ، از گلهاى گياه به عنوان خلطآور در بيمارىهاى سينه استفاده سنتى به عمل مىآيد . گياه با اخيون مندرج در كتب قديم فرق دارد مراجعه شود به كد 2189 اين مجموعه .