ابو القاسم سلطانى
344
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
Code - 2696 خطمى درختى گل سرخى Hibiscus multabillis L . درختچهاى است با گلهاى درشت زيبا و پرپر از خانواده Malvaceaea كه منشاء اصلى آن چين است . برگ قلبى شكل متشكل از 5 - 3 لوب با دندانههاى نامنظم است . برگها دير باز مىشوند و دير مىريزند . گلها در پائيز باز مىشوند روز اول كه شكوفه باز مىشود سفيدرنگ و روز دوم صورتى و از روز سوم سرخرنگ است به همين جهت در اغلب زبانها " گل سرخ متغير " ناميده شده است . تحمل گياه در برابر سرما بسيار كم است بنابراين در نقاط سردسير در گلخانه نگهدارى مىشود . قريب 70 سال است كه به ايران وارد شده و در مازندران و رشت كاشته شده است . تركيبات شيميائى : گلها داراى فلاونوئيد Flavonoid مىباشند . خواص درمانى : ضد باكترى ، نرمكننده ، مدر ، تببر و ضد التهاب . موارد مصرف درمانى : از گل و برگ در ناراحتىهاى سينه ، سرفه ، چكهچكه آمدن ادرار و از له شده برگها بطور موضعى به عنوان ضد التهاب استفاده مىشود . در چين براى سرعت بخشيدن به سرباز كردن دمل و تسكين درد آن ، پودر خشك شده برگ و گل گياه را با دمكرده چاى تغليظ شده مخلوط و بر روى كورك ضماد مىنمايند . همچنين از گل و برگ براى درمان زردزخم ، پروريگو Prurigo ، نفريت ، ورم پستان و لكوره استفاده به عمل مىآيد . Code - 2698 ختمى چينى Hibiscus rosa - sinensis L . درختچه هميشه سبز به ارتفاع 3 - 2 متر گاهى 5 متر با شاخههاى بزرگ از خانواده Malvaceae ، برگها متناوب ، بيضوى ، نوكتيز به درازاى 15 سانتيمتر ، كناره دندانهدار ، به رنگ سبز تيره ، براق . گل به قطر 10 - 7 سانتيمتر با 5 گلبرگ به رنگ قرمز بر روى دمگل دراز در كنار برگها ، در قاعده كاسه گل 7 - 5 براكته نوكتيز وجود دارد كه درازاى آن نصف كاسبرگ مىباشد . مجموعه پرچمها به صورت ميله باريكى از داخل جام گل خارج مىشوند و طول آن زيادتر از لوله جام و ميوه كپسول باريك است . منشاء اصلى گياه چين است و از آنجا به نواحى ديگر راه يافته و به عنوان گل زينتى در ايران پرورش مىيابد . در هند از زمانهاى دور شناخته شده و به سنسكريت Japa و Java ناميده شده است .