ابو القاسم سلطانى

337

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

محل رويش : مزارع و دشت‌هاى نيمه مرطوب و چمن‌زارهاى منطقه وسيعى از اروپا به استثناى شمال ، غرب آسيا ، شمال افريقا و ايران در ارتفاعات شمالى شهرستانك ، هزار بند ، دره لار ، اطراف دماوند ، آذربايجان : اطراف اروميه و ديلمقان خسروى ، مغرب ايران كوه الوند ، همدان و گنج‌نامه . تاريخچه : ابو ريحان بيرونى ذيل " ام وجع الكبد " به نقل از ابو حنيفه دينورى مىنويسد : گياه آن باريكتر و كوچكتر از ديگر تره‌ها است . درد كبد را تسكين مىدهد و زردى چهره را از بين مىبرد ( 1 * ) و صاحب مخزن مىنويسد گياه باريكتر از ساير علف‌ها . گل و برگ آن ريز و گوسفند از آن تغذيه مىكند . گياه تا اوايل زمستان مىماند . در درد كبد ناشى از صفرا موثر است ( 2 * ) . ماتيول ( 1554 ) به خاصيت مدر بودن گياه پى برده است . كولپپر ( 1652 ) : گياه در درمان فتق اشخاص بالغ در صورتى كه از ابتلاء به آن زمان زيادى نگذشته باشد موثر است براى درمان بايد مقدارى از گياه پودر شده را در شراب ريخته و يا جوشانده و چند روز مصرف نمايند . همچنين در انسداد كبد و يرقان ، چكه‌چكه آمدن ادرار ، سنگ كليه و مثانه و قرار دادن پودر گياه در فيستول‌ها و شستشوى زخم‌ها سودمند است ( 3 * ) . قسمت مورد مصرف در درمان : اندام‌هاى هوائى گياه تركيبات شيميائى : گياه محتوى ساپونين ترىترپنوئيد Triterpenoid ، هرنيارين Herniarin يا اترمتيليك امبلىفرون Ethermethilic ombelliferon كه اثر تسكين‌دهنده روى الياف ماهيچه مثانه دارد ، فلاونوئيدها ( % 2 / 1 - 2 / 0 ) . مانند ايزورامنه‌تين Isorhamnetin ، كوئرستين Quercetin ، يك الكالوئيد بنام پارونىكين Paronychin ، اسيدها مانند مديكاژنيك اسيد 16 - a Hydroxymedica genic , Medicagenic acid acid و Gypsogenic acid ، كمى تانن و 6 / 0 درصد تانن مىباشد . خواص درمانى : مدر قوى ، ضد نزله ، ضد تشنج ، قابض . موارد مصرف درمانى : گياه داروى عالى براى درمان بيمارىهاى دستگاه‌هاى ادرارى و ريوى است . در نارسائى دفع ادرار ، آب آوردن انساج ، سيستيت مزمن ، اسپاسم‌هاى ماهيچه مثانه ، ورم مجارى ادرار ، نفريت مزمن همراه با