ابو القاسم سلطانى

33

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

خواص آن ملين و از بين برنده زبرى سينه ، تندى اخلاط و سوزش مرى مىباشد . در خشونت سينه و سرفه و براى صاف كردن صدا و در موارد خشكى گلو مصرف مىنمايند براى معده سودمند است زياده‌روى در خوردن آن باعث قى مىشود . مصلح آن ترنجبين و شكر و مقدار خوراك آن تا 5 / 17 گرم مىباشد ( 3 * ) . تركيبات شيميائى : مان شكر تيغال داراى 25 - 24 درصد قند ترهالوز ، 25 درصد مواد سلولزى ، 5 / 18 درصد موسيلاژ ، 5 / 7 درصد نشاسته و 13 درصد مواد آلبومينوئيدى مىباشد و ميوه گياه داراى آلكالوئيد اكىنوپسين مىباشد كه تقويت‌كننده حافظه است ولى سمى مىباشد . اسامى مترادف : بوته تيغ ، تيغال ، توپوز توضيح : 1 - برخى منابع اسامى عربى آن را رعى الابل و شوك الجمال آورده‌اند كه اشتباه مىباشد . به كد 1284 همين مجموعه مراجعه شود . 2 - اخيرا در برخى نوشته‌ها شكر تيغال كه واژه‌اى است پارسى ( تيغال به معنى آشيان جانوران مىباشد : برهان قاطع ) به صورت شكر تيقال ( با قاف ) آمده است . ( 1 * ) - اختيارات بديعى 227 ( 2 * ) - تت تذكره داود انطاكى - 100 ( 3 * ) - تحفه 166 ، مخزن 356 ، فروغ ناصرى Code - 2184 رعى الابل Echinops sphaerocephalus L . گياهى است پايا ، از خانواده Compositae به ارتفاع يك متر و در شرايط مناسب ارتفاع آن تا 2 متر نيز رسيده است . برگ‌ها بزرگ ، دو رنگ ، گل به رنگ آبى آسمانى يا آبى مايل به سفيد يا مايل به خاكسترى و زيبا و به همين جهت پرورش نيز داده مىشود . گياه در دامنه‌هاى سنگلاخى نواحى مختلف اروپا به ويژه جنوب و مركز اروپا رويش دارد . تاريخچه : يونانىها و رومىها آن را Elaphoboskon مىناميده‌اند كه اصطفن آن را به " الافوبسقن " معرب و معادل سريانى آن را " رعياديلا " ضبط نموده است . ديوسكوريد مىنويسد : گياهى است كه ساقه آن مانند ساق