گياهانى را كه گل آنها به هر طرف كه خورشيد حركت كند روى گل به آن سمت گردش نمايد آفتاب‌پرست ناميده مىشده كه از آن جمله آذريون و حنوه بوده است . ( 4 * ) - نقل از پزشكىنامه جلد دوم ص 599 Code - 2649 سيب‌زمينى ترشى Helianthus tuberosus L . سيب‌زمينى ترشى يا يرالماسى غده‌هاى ريشه گياهى است زيبا ، پايا ، علفى از خانواده Compositae . ساقه‌ها افراشته ، ضخيم به ارتفاع تا سه متر . قسمت فوقانى ساقه منشعب . برگ منفرد با دمبرگ بلند ، متقابل ، دندانه‌دار ، با سه رگبرگ اصلى ، برگ‌هاى بالاى ساقه به درازاى تا 20 سانتيمتر ، مثلثى ، نوك‌تيز ، برگ‌هاى پائينى قلبى شكل يا مدور . كاپيتول‌ها به قطر 4 تا 8 سانتيمتر داراى 2 نوع گل است زبانه‌اى كنارى در يك رديف ، به رنگ زرد و لوله‌اى در وسط . موسم گل‌دهى مرداد تا مهر است . ريشه غده‌دار ، به قطر 4 تا 5 سانتيمتر و درازاى غده‌ها تا 15 سانتيمتر است و قسمت قابل استفاده در تغذيه همين غده‌ها هستند . پراكندگى : گياه بومى امريكاى شمالى است ولى در بيشتر نقاط جهان كشت مىشود . تاريخچه : گياه در اواخر قرن شانزدهم به اروپا و در قرن 18 ميلادى از طريق اروپا به هند وارد شده است . سابقه شناخت گياه در ايران به دوران قاجاريه مىرسد و قديمىترين كتاب پارسى كه نام آن آمده كتاب پزشكىنامه ( تأليف ناظم الاطباء 1263 - 1342 هجرى قمرى ) مىباشد كه بطور اختصار چنين آمده است : " توپينامور ، هليانتوس توبروزوس ، سيب‌زمينى ترشى ، يرالماسى . ريشه اين نبات هميشه باقى است و داراى حدبه‌هاى لحمى دنباله‌دار گلابى شكل چند و اين حدبه‌ها كه سيب‌زمينى ناميده مىشود از مواد غذائى انسان و حيوانات مىباشند و طعم آنها شبيه به طعم آرتيشو و شيرين‌تر از آن است " ( 1 * ) . تركيبات شيميائى : غده سيب‌زمينى ترشى از نظر وجود اينولين غنى است همچنين تركيب آن گلوكز ، لولوز ، سوكروز و اسيدهاى آمينه نظير هيستيدين Histidin ، آرژىنين Arginin ، هماگلوتىنين Hemaglutinin ، بتائين و كولين وجود دارد . در هر يك‌صد گرم از غده سيب‌زمينى ترشى مواد زير وجود دارد : كربوهيدرات 13 تا 16 گرم ، پروتئين 2 تا 3 / 2 ، چربى 1 / 0 تا 18 / 0 ، فيبر 35 / 0 تا 25 / 1 گرم ، كلسيم 11 تا 15 ميلىگرم ، آهن 9 / 2 تا 5 / 3 ميلىگرم ، پتاسيم 322 ميلىگرم ، منيزيم 13 ميلىگرم ، فسفر 59 تا 79 ميلى