ابو القاسم سلطانى

302

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

Code - 2633 سدف Haplophyllum tuberculatum ( Forssk . ) juss . گياهى است پايا ، ريشه چوبى به ارتفاع 15 تا 60 سانتيمتر از خانواده Rutaceae ساقه منشعب با غده‌اى اسانس‌دار ، برگ پهن دراز ، سرنيزه‌اى ، واژ تخم‌مرغى ، حاشيه كم‌وبيش موجدار ، كنگره‌اى ، هر دو سطح برگ پوشيده از غدد و نقطه نقطه مىباشد ، اسانس‌دار و بسيار بدبو . گل كوچك ، زردرنگ بدبو ، دمگل كوتاه ، كاسبرگ سرنيزه‌اى ، مثلثى ، گلبرگ پهن دراز ، بدون كرك ، ميله پرچم در نيمه پائينى پهن‌تر و در نيمه بالائى باريك‌تر ، تخمدان و كپسول 5 خانه مىباشد . محل رويش : شمال افريقا ، كشورهاى عربى ، آناتولى ، عراق ، فلسطين ، آسياى مركزى ، افغانستان ، پاكستان و ايران . در ايران در گرگان ، قصر شيرين ، چشمه شيرين بختيارى ، شاهبازان لرستان ، خرمشهر ، هفتگل بهبهان ، بندرعباس ، جزيره قشم ، ميناب ، حاجىآباد ، بوشهر ، برازجان ، شيراز ، جيرفت ، بم ، كهنوج ، بلوچستان ، ايرانشهر ، راه تهران اصفهان ، دهينه باغى . قسمت قابل مصرف : بخش هوائى تركيبات شيميائى : الكالوئيدهاى Haplophyline , Dictaminin , Fagarine , Dubamine , Robustine . از گياه در كشورهاى عربى به ويژه در ليبى به عنوان ضد نفخ و زيادكننده نيروى جنسى ( تقويت باه ) استفاده سنتى به عمل مىآيد . به عربى گياه را شجره الريح مىنامند . Code - 2634 مخلب الشيطان Harpagophytum procumbens DC ex Meissn . گياهى است پايا با ساقه خزنده ، به درازاى 40 سانتيمتر تا 5 / 1 متر از خانواده Pedaliaceae ، برگ‌ها متناوب ، گرد و تخم‌مرغى شكل ، كناره پهنك برگ با بريدگىهاى كم‌عمق ، دندانه‌دار به درازاى 7 سانتيمتر ، سطح زيرين پهنك كركدار . گل كه در بهار ظاهر مىشود به رنگ قرمز مايل به بنفش به درازاى 6 سانتيمتر ، ميوه كپسول ، چوبى ، به قطر 5 سانتيمتر ، داراى قلاب‌هائى است كه باعث مجروح شدن پاى حيوانات و چوپان‌ها مىشود . ريشه تا عمق يك مترى در عمق زمين فرومىرود و به صورت كلاف در هم با غده‌هاى بزرگ مىباشد . محل رويش گياه جنوب و شرق افريقا است . گياه در سال 1953 ميلادى توسط O . H . Volk به اروپا معرفى شده است .