ابو القاسم سلطانى

299

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

( 3 * ) - تت صيدنه عپ ص 30 ، صيدنه ترجمه فارسى ش 637 ( 4 * ) - حماض Rumex acetosa احتمالا منظور " حمض " بوده است . رجوع شود به زيرنويس شماره 6 . ( 5 * ) - شرح اسماء العقار م - 150 ( 6 * ) - حمض : نام عام است كه قدما به يك سرى گياهان شوره‌اى مانند Salicornia , Salsola cali L . Cakle maritime Scop , fritocosa L . داده‌اند كه با سوزاندن آنها قليا يا قلى K 2 CO 2 ناخالص بدست مىآورده‌اند . ( 7 * ) - جامع مفردات ابن بيطار ، ج 2 ص 145 ( 8 * ) - در تحفه به جاى رمث " رميت " آمده و از جنس نخود ذكر شده است همان‌طورى كه آمد رمث از زمره گياهانى است كه " حمض " ناميده مىشوند نه " حمص " كه نخود باشد احتمالا در ترجمه از كتاب النباتات ابو حنيفه دينورى " حمض " " حمص " خوانده شده است . ( 9 * ) - تلخيص از تحفه ص 129 مخزن ص 294 Code - 2628 رمث Hammada salicornica ( Moq . ) Ilyin . درختچه‌اى است بوته مانند كبودرنگ پرشاخه ، شاخه‌ها بهم متصل از خانواده Chenopodiaceae ، برگ‌ها بسيار ريز و فلس مانند مثلثى شكل به رنگ زرد روشن ، متقابل كه از خوزستان تا بلوچستان رويش دارد . گل سفيد متمايل به كرم ، گل آذين خوشه‌اى و دراز ، بال ميوه گرد درشت تخم‌مرغى شكل . تركيبات شيميائى : گياه داراى آلكالوئيدهاى هالوكسين Haloxine ، هالوسالين Halosaline ، انابازين Anabasine ، اكسه درين Oxedrine ، همچنين Betaine , Piperidine ، تركيبات فنلى مانند Tyramine و N - Methyl - tyramine است . كليه قسمت‌هاى گياه داراى اثر سمى است . محل رويش گياه : در بعضى كشورهاى عربى مانند ليبى همچنين در ايران در طبس ، كويرهاى اطراف تهران ، اصفهان ، يزد خاست رويش دارد و به اسامى پيرخاى ، ترات ، لانا . . . موسوم است . Code - 2632 هامامليس Hamamelis virginiana L . درختچه‌اى است به ارتفاع 3 تا 5 متر از خانواده Hamamelidaceae كه از گياهان بومى امريكاى شمالى است ولى در تمام مناطق معتدله مىتواند رشد نمايد و شباهت زيادى به درخت فندق دارد به استثناى گل‌هاى زردرنگ پريده آنكه داراى 4 كاسبرگ است كه به فرم صليب قرار گرفته است . شاخه‌ها متعدد ،