ابو القاسم سلطانى

282

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

از گياه رنگ لاكى خوبى به دست مىآورند كه از آن براى رنگ ميز و صندلى استفاده مىشود و به همين منظور گياه پرورش داده مىشود . Code - 2598 نبع Grewia tenax ( Forsk ) Fiori subsp Tenax درختچه‌اى است از خانواده Tiliaceae به ارتفاع 80 تا 150 سانتيمتر ، تنه يا ساقه صاف ، چوبى شده ، داراى انشعابات زياد ، پوست صاف و به رنگ زرد مايل به خاكسترى ، برگ‌ها متناوب ، تخم‌مرغى يا گرد به درازاى تا 4 سانتيمتر ، حاشيه داراى دندانه‌هاى كند ، پشت و روى برگ صاف و بدون كرك ، گل منفرد ، به‌ندرت دوتائى به رنگ سفيد مايل به زرد است . محل رويش : افريقا و در ايران جنوب كوه‌هاى گنو ، آب گرم بندرعباس ، بين بوشهر و بندر لانكه و بلوچستان . به نقل ابو ريحان از صاحب مشاهير و ابو حنيفه دينورى نبع يا شوحط درختچه‌اى است كه از چوب آن تير و كمان مىسازند و به سيستانى آن را " كنار " مىنامند . ميوه تازه آن " فتح " ناميده مىشود و مانند حبه الحضراء ولى قرمز ، شيرين و خوراكى است ( 1 * ) . ساكنين محل رويش گياه از خرده‌هاى چوب درخت براى تسكين درد پهلو و سرفه استفاده مىنمايند . گياه در بلوچستان گونگى ، پسترونه ، پوتورو و اوتانجى ناميده مىشود . ( 1 * ) - تت صيدنه عپ 360 ، صيدنه زرياب 60 Code - 2599 دهمنى Grewia tiliaefolia Vahl درختى است تا ارتفاع 15 متر از خانواده Tiliaceae ، پوست تنه ضخيم ، خاكسترى تا قهوه‌اى ، سياه‌رنگ ، برگ‌ها بيضوى ، ساده ، متناوب ، 5 رگبرگ ، حاشيه دندانه‌دار ، گل كوچك زردرنگ پوشيده از تار ، مجتمع به صورت چتر ، ميوه به بزرگى يك نخود ، گرد ، سياه‌رنگ و خوراكى است . محل رويش غرب هند تا هيماليا ، نپال ، سيلان ، نواحى شرقى و حاره افريقا . در ايران رويش ندارد . خواص : پوست درخت قابض ، شيرين ، تب‌بر ، خلطآور و قىآور موارد مصرف درمانى : از پوست درخت در اسهال ، گلودرد ، سرفه ، رسائى عمل هضم با منشاء صفرا و به عنوان مقوى باه و از پودر چوب به عنوان قىآور در مسموميت با ترياك استفاده به عمل مىآيد .